Định hình hệ sinh thái UAV
Đây là mục tiêu trọng tâm trong Chiến lược phát triển hệ sinh thái phương tiện không người lái giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035 vừa được UBND tỉnh Tây Ninh phê duyệt. Nội dung chiến lược cho thấy, Tây Ninh hướng tới hình thành hệ sinh thái phương tiện không người lái bao phủ phương tiện trên không, mặt đất và mặt nước, gắn với nghiên cứu, thử nghiệm, ứng dụng, đào tạo, vận hành, chuyển giao công nghệ và phát triển các dịch vụ liên quan.
Theo UBND tỉnh Tây Ninh, giai đoạn 2026-2030, tỉnh tập trung phát triển UAV, đồng thời từng bước thí điểm phương tiện không người lái mặt đất và mặt nước. Giai đoạn 2031-2035, việc mở rộng sẽ được thực hiện phù hợp với khung pháp lý và tín hiệu thị trường. Tây Ninh định hướng trở thành trung tâm thử nghiệm, triển khai ứng dụng, đào tạo, vận hành và dịch vụ của hệ sinh thái UAV; đồng thời là không gian thử nghiệm thực chứng trong chuỗi giá trị liên kết vùng với TPHCM và các trung tâm nghiên cứu, phát triển lớn.
Chiến lược đặt mục tiêu hình thành thị trường lao động ngành UAV khoảng 8.000-10.000 lao động trực tiếp và gián tiếp. Tốc độ tăng trưởng giá trị gia tăng của hệ sinh thái UAV bình quân hàng năm được đặt mục tiêu từ 1,3-1,5 lần tốc độ tăng trưởng GRDP của tỉnh.
Các lĩnh vực ưu tiên ứng dụng UAV gồm nông nghiệp công nghệ cao, quản lý tài nguyên - môi trường, giám sát hạ tầng, logistics, phòng chống thiên tai, quản lý đô thị và chuyển đổi số trong quản lý nhà nước... Từ đó, tỉnh định hướng xây dựng các mô hình ứng dụng, trình diễn công nghệ, xác định lộ trình triển khai và khả năng nhân rộng. Một nội dung quan trọng khác là hình thành Khu liên hợp UAV tỉnh Tây Ninh, với các khu chức năng phục vụ nghiên cứu, thử nghiệm, đào tạo và ứng dụng; từng bước thu hút các tổ chức, doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị.
Từng bước hoàn thiện hạ tầng, chính sách
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, tỉnh Tây Ninh đang triển khai đồng thời các nhóm giải pháp về hạ tầng, nguồn lực, nhân lực, chính sách và liên kết doanh nghiệp.
Từ nay đến hết năm 2027, tỉnh tập trung 3 nhiệm vụ: thành lập và từng bước đưa vào vận hành Trung tâm Thử nghiệm, đào tạo, sát hạch UAV Việt Nam; tổ chức các hoạt động kết nối cơ quan quản lý, doanh nghiệp, viện - trường, chuyên gia; hoàn thành Đề án thành lập Khu liên hợp UAV tỉnh Tây Ninh.
Trong đó, tỉnh đăng ký triển khai khu thử nghiệm bay cấp quốc gia và hệ thống quản lý giao thông không gian tầm thấp. Theo phương án báo cáo, tỉnh sẽ hình thành một hành lang bay dài khoảng 53km, rộng khoảng 6km được chuẩn bị, gồm 4 khối khai thác độc lập, 19 điểm hạ cánh khẩn cấp và 2 khu bay thử tại 2 đầu tuyến.
Hệ thống quản lý giao thông không gian tầm thấp (UTM) được tính đến nhằm định danh, giám sát và lưu vết hoạt động bay. Đây là hạ tầng phục vụ quá trình nghiên cứu, thử nghiệm UAV trong thực tế, khi sản phẩm cần được kiểm tra, phát hiện lỗi, điều chỉnh và thử nghiệm nhiều lần trước khi hoàn thiện. Đến năm 2030, Tây Ninh sẽ nâng cấp Trung tâm Thử nghiệm, đào tạo, sát hạch UAV Việt Nam theo hướng đạt tiêu chuẩn khu vực, tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế; đồng thời hình thành hệ sinh thái UAV với các hoạt động nghiên cứu, thử nghiệm, ứng dụng, chuyển giao công nghệ và hỗ trợ phát triển doanh nghiệp, dịch vụ. Cùng với hạ tầng, tỉnh tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực; phát triển nguồn nhân lực; thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ UAV. Hạ tầng đào tạo, sát hạch, trình diễn và ứng dụng cũng được định hướng đầu tư đồng bộ.
Năm 2026, tỉnh Tây Ninh bố trí gần 1.198 tỷ đồng cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, chiếm 2,04% tổng chi ngân sách địa phương. Giai đoạn 2026-2030, tỉnh đặt mục tiêu xây dựng hệ thống đổi mới sáng tạo với 300 thành viên; giải quyết 100 bài toán đổi mới sáng tạo mỗi năm; hỗ trợ 100 doanh nghiệp nâng cao năng suất và ươm tạo 300-350 dự án khởi nghiệp.
Theo Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn, Tây Ninh có lợi thế về quỹ đất, không gian thực địa để thử nghiệm, đào tạo và triển khai ứng dụng công nghệ, nhất là UAV; trong khi TPHCM có thế mạnh về nghiên cứu và phát triển. Việc kết nối 2 không gian được kỳ vọng tạo thêm chuỗi giá trị và động lực tăng trưởng cho toàn vùng. Ngoài ra, tỉnh Tây Ninh cũng định hướng thu hút doanh nghiệp, viện - trường, chuyên gia và các tổ chức liên quan; tổ chức hội thảo, diễn đàn, triển lãm, hội nghị chuyên đề và các hoạt động kết nối để quảng bá tiềm năng, thu hút đối tác trong và ngoài nước. Tỉnh Tây Ninh xác định doanh nghiệp là trung tâm, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, phát triển hệ sinh thái UAV dựa trên nhu cầu thực tiễn.