Thu phí tự động vận tải hành khách công cộng: Tiến tới liên thông, tích hợp

SGGP
Việc tích hợp hệ thống vé thông minh trong giao thông công cộng có nhiều tiện lợi, như hành khách có thể dùng 1 thẻ đi lại trên các loại hình phương tiện công cộng thông qua việc quản lý, chia sẻ dữ liệu, điều phối giá cho từng loại hình...

Vẫn còn nhiều hành khách trả tiền mặt khi mua vé xe buýt. Ảnh: ĐOÀN HIỆP

Vẫn còn nhiều hành khách trả tiền mặt khi mua vé xe buýt. Ảnh: ĐOÀN HIỆP

Trong 2 năm qua, TPHCM triển khai thí điểm thanh toán tự động cho hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt. Và mới đây, UBND TPHCM giao Sở GTVT tiếp tục xây dựng khung tiêu chuẩn kỹ thuật cho hệ thống vé thông minh trong giao thông công cộng, nhằm đảm bảo thanh toán liên thông, xuyên suốt giữa các hệ thống vé thông minh của đường sắt đô thị, xe buýt nhanh, xe buýt… 

Tiện lợi nhưng ít người dùng  

Trong vai hành khách, chúng tôi lên tuyến Bến xe buýt Sài Gòn - Bến xe buýt Thới An (MST 36) để kiểm chứng việc dùng thẻ thanh toán tự động. Tuyến xe này có lộ trình đi qua nhiều trường phổ thông, đại học, các trục đường chính… nên thu hút khá đông người tham gia trong giờ cao điểm. Trên xe có gắn camera quan sát hành trình và trang bị hệ thống thu phí thanh toán tự động cho hành khách đi xe.

Ông Lê Hoàng Khang, nhân viên phục vụ trên xe cho biết: “Nhiều người chọn hình thức thanh toán bằng thẻ thông minh, nhất là các cháu học sinh, sinh viên. Nhìn chung, việc thanh toán rất tiện lợi, hành khách đi xe chỉ thao tác đơn giản và không phải chuẩn bị tiền để thanh toán”. Dù hệ thống thanh toán tự động mang lại nhiều tiện ích cho hành khách, nhưng theo quan sát, trong suốt hành trình rất ít người sử dụng thẻ thông minh để thanh toán.

Em Trần Ngọc Phát, sinh viên năm 3 Trường Đại học Văn Lang, cho biết: “Hiện nay, trên các tuyến xe buýt trang bị hệ thống thẻ thông minh để hành khách đi lại thanh toán rất tiện lợi, nhanh chóng. Tuy nhiên, nhiều lúc em trình thẻ nhưng máy trục trặc và phải thanh toán bằng tiền mặt. Việc máy đọc thẻ, hệ thống thanh toán tự động bị trục trặc đã gây không ít phiền hà cho hành khách tham gia”. 

Theo Sở GTVT TPHCM, từ ngày 1-3-2019 đến nay, Trung tâm Quản lý giao thông công cộng đã phối hợp với Công ty cổ phần Zion triển khai thí điểm thanh toán tự động trên 353 phương tiện của 18 tuyến xe buýt, trong đó, có hệ thống thanh toán thẻ chip EMV của Vietbank trên hầu hết các tuyến này.

Hiện nay, Zion đang chuẩn bị hoạt động hệ thống thanh toán cho 5 tuyến khác. Tính đến ngày 15-12-2020, tổng số lượng thẻ do Zion phát hành là 10.347 thẻ (trong đó, sinh viên, học sinh chiếm 73,3%). Số lượt sử dụng vé điện tử trên các tuyến xe buýt đang hoạt động thiết bị thanh toán là 243.407 lượt/8,89 triệu lượt hành khách (chiếm tỷ lệ  chỉ 2,73%).

Thu phí tự động vận tải hành khách công cộng: Tiến tới liên thông, tích hợp ảnh 1 Hành khách quẹt thẻ ở máy thanh toán gắn ngay cửa lên xuống xe buýt. Ảnh: ĐÌNH LÝ
Đưa về một đầu mối quản lý 

Từ việc thí điểm thanh toán tự động cho hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt, nhiều ý kiến cho rằng, việc TPHCM nghiên cứu tích hợp các hệ thống vé thông minh trong giao thông công cộng là hết sức cần thiết.

Em Trần Ngọc Phát, sinh viên năm 3 Trường Đại học Văn Lang cho biết, hiện nay, mỗi cá nhân trong ví có rất nhiều loại thẻ như thẻ ngân hàng, thẻ xe buýt, thẻ bảo hiểm y tế, thẻ sinh viên… và nay mai khi các tuyến metro đi vào hoạt động sẽ có thêm thẻ đi metro. Do đó, việc tính toán tích hợp các loại thẻ trong giao thông công cộng như xe buýt, metro, buýt nhanh… là rất cần thiết; giúp người dân giảm bớt được các loại thẻ trong ví, tạo tiện lợi khi thanh toán đi lại các loại hình giao thông công cộng. 

Theo PGS-TS Phạm Xuân Mai, nguyên Trưởng khoa Kỹ thuật giao thông, Đại học Bách khoa TPHCM, các loại hình vận tải công cộng hiện do nhiều đơn vị quản lý, giá vé các tuyến cũng khác nhau, nên tích hợp thành một thẻ thông minh giúp hành khách dễ dàng tiếp cận các loại hình giao thông công cộng là rất cần thiết. Tuy nhiên, cơ quan chức năng cần tính toán có một đơn vị quản lý làm đầu mối chung và khung giá vé hợp lý. 

Sau khi khung tiêu chuẩn kỹ thuật cho hệ thống vé thông minh trong giao thông công cộng được ban hành, sẽ là cơ sở để các hệ thống thu phí tự động của đường sắt đô thị, xe buýt nhanh và xe buýt cập nhật thiết kế, đảm bảo thanh toán liên thông, xuyên suốt giữa các hệ thống thu phí tự động.

Việc tích hợp hệ thống vé thông minh trong giao thông công cộng có nhiều tiện lợi, như hành khách có thể dùng 1 thẻ đi lại trên các loại hình phương tiện công cộng thông qua việc quản lý, chia sẻ dữ liệu, điều phối giá cho từng loại hình; khuyến mãi, giảm giá cho hành khách khi dùng nhiều phương tiện công cộng, đi nhiều lượt theo phương án giá của thành phố. Nếu hệ thống được thành phố phê duyệt triển khai, dự kiến có một đầu mối quản lý là Trung tâm Quản lý giao thông công cộng, điều hành chung hệ thống vé giao thông công cộng.

Về hình thức thanh toán, hành khách sử dụng một thẻ đi phương tiện công cộng, nạp tiền trong thẻ hoặc tiền trong tài khoản quét qua thẻ Visa, Mastercard hoặc mã QR trên điện thoại. Về hình thức đầu tư, dự kiến, Nhà nước đầu tư phần quản lý chung (phần cứng, phần mềm), xã hội hóa phần đầu đọc, thẻ.

Theo Sở GTVT TPHCM, hiện nay, ngoài các tuyến buýt đang được thí điểm thanh toán tự động, hệ thống thanh toán tự động của tuyến đường sắt đô thị số 1 Bến Thành - Suối Tiên đã được triển khai đầu tư, hệ thống thu phí tự động của tuyến tàu điện ngầm số 2 Bến Thành - Tham Lương đang trong giai đoạn chuẩn bị đấu thầu và hệ thống thu phí tự động tuyến xe buýt nhanh số 1 đang trong giai đoạn thiết kế kỹ thuật.

ĐÌNH LÝ - ĐOÀN HIỆP

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Sàn tầng lửng hầm thi công trong khi hầm xe chung cư vẫn hoạt động

Cư dân chung cư Đạt Gia thấp thỏm lo cháy nổ

Mới đây, Ban quản trị (BQT) chung cư Đạt Gia (số 38 đường Cây Keo, phường Tam Phú, TP Thủ Đức, TPHCM) có Văn bản số 17/2021/CV gửi cơ quan chức năng cảnh báo nguy cơ cháy nổ khi chủ đầu tư thi công tầng lửng hầm không đảm bảo an toàn. BQT chung cư đã đề nghị Sở Xây dựng TP hỗ trợ thúc đẩy thi công và nghiệm thu tầng lửng hầm xe để đưa vào sử dụng, nhằm phòng ngừa những mối nguy hiểm cháy nổ rình rập. 

Bạn đọc viết

Làn riêng, ưu tiên cho xe buýt cần thực tế

Cơ quan chức năng TPHCM vừa đề xuất dành làn riêng hoặc ưu tiên cho xe buýt nhằm rút ngắn thời gian lưu thông, thu hút hành khách đi xe buýt, giảm kẹt xe. Thực tế, với mật độ giao thông rất lớn, cấu trúc đô thị với nhiều tuyến đường vốn đã hẹp, nếu giảm thêm diện tích một cách máy móc có thể gây ùn tắc giao thông. 

Cơ quan trả lời

Vụ “Sai phạm đã rõ, sao chưa xử lý?”: Thanh tra TPHCM vào cuộc, yêu cầu huyện Hóc Môn giải quyết

Trang Bạn đọc Báo SGGP số ra ngày 29-3-2021 đăng bài “Sai phạm đã rõ, sao chưa xử lý?”, phản ánh từ một thỏa thuận dân sự giữa bà Huỳnh Kim Lang với bà Nguyễn Thị Danh, ông Huỳnh Văn Trưa trong việc thuê đất thành tranh chấp đất đai đông người, xây dựng trái phép kéo dài nhiều năm ở xã Thới Tam Thôn nhưng chính quyền huyện Hóc Môn, TPHCM không giải quyết dứt điểm, gây bức xúc cho người dân. 

Từ thư bạn đọc

Buôn bán lấn chiếm lề đường, phát loa ồn ào

Nhiều bạn đọc cư ngụ trên đường Trần Xuân Soạn (phường Tân Thuận Tây, quận 7, TPHCM) đã điện thoại đến Đường dây nóng nêu bức xúc về việc nhiều tiểu thương mua bán hàng rong lấn chiếm lề đường, đậu xe ba gác máy, xe ô tô, xe tải… trên lề đường (ảnh).

Ý kiến

“Chặt chém” giá trông giữ xe

Mặc dù TPHCM đã có quy định cụ thể về mức phí trông giữ xe ô tô, xe gắn máy trên địa bàn, thế nhưng nhiều bãi giữ xe vẫn ngang nhiên thu tiền cao hơn so với quy định. Thực trạng này diễn ra nhiều năm nay và công khai nhưng các cơ quan chức năng vẫn chưa có cách giải quyết triệt để.