Tuần qua, hàng loạt bất cập về bữa ăn bán trú đã xuất hiện tại Hà Nội và TPHCM khiến dư luận thêm một lần lo lắng về công tác quản lý, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm đối với bữa ăn bán trú tại các trường học. Bên cạnh việc thẩm định hồ sơ, yêu cầu kiểm tra, giám sát chất lượng bữa ăn cần được siết chặt hơn.
Tăng cường kiểm tra
Ngày 14-9, đoàn công tác của UBND phường Tam Thắng, TPHCM kiểm tra công tác tổ chức bán trú tại Trường THCS Trần Phú.
Tại khu vực phục vụ bán trú, các thành viên đoàn công tác trực tiếp kiểm tra thùng đựng cơm, canh; yêu cầu nhân viên phục vụ chia suất để đối chiếu với thực đơn nhà trường đã công bố, đồng thời kiểm tra định lượng các món ăn. Đoàn công tác cũng kiểm tra khu vực lưu mẫu thức ăn. Qua buổi kiểm tra thực tế, nhà trường được đề nghị khóa khu vực lưu mẫu hoặc lắp camera giám sát tủ lưu mẫu để tăng cường kiểm soát.
Ông Hoàng Đình Kê, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội, UBND phường Tam Thắng, cho biết, phường tiếp tục tổ chức các đợt kiểm tra định kỳ và đột xuất. Nếu đơn vị cung cấp có vấn đề, dù đã được nhắc nhở nhưng không khắc phục thì sẽ bị buộc chấm dứt hợp đồng.
Bên cạnh việc kiểm tra, giám sát chặt chẽ các khâu tiếp phẩm, sơ chế, chế biến và bảo quản thức ăn cho học sinh, Trường Tiểu học Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TPHCM) còn chú trọng công tác phản hồi, lắng nghe ý kiến trực tiếp từ học sinh và phụ huynh để kịp thời chấn chỉnh vấn đề phát sinh, từ đó nâng cao chất lượng bữa ăn bán trú.
Cô Nguyễn Thị Hải, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lê Thị Riêng, thông tin, sau sáp nhập cơ sở giáo dục, trường có một trụ sở chính với 342 học sinh đăng ký bán trú và một phân hiệu với 72 học sinh ăn bán trú.
Tại điểm trường chính, bếp ăn được trang bị cơ sở vật chất theo quy trình bếp ăn một chiều, thuê nhân lực công ty cung cấp dịch vụ suất ăn đến nấu ăn tại trường. Riêng ở phân hiệu, do chưa tổ chức được bếp ăn tại chỗ nên nhận suất ăn được nấu tại một trường tiểu học trên địa bàn lân cận và vận chuyển đến bằng xe chuyên dụng. Dù khác về mô hình quản lý nhưng cả hai cơ sở đều chung công ty cung cấp dịch vụ suất ăn.
Nhà trường duy trì việc phụ huynh đăng ký vào kiểm tra đột xuất, tham gia bữa ăn bán trú cùng con vào tất cả các ngày trong năm học. Ngoài ra, hàng tháng, trường tổ chức “Bữa ăn mở” cho phụ huynh từng khối lớp tham gia nhằm lắng nghe ý kiến đóng góp từ phụ huynh.
Trên địa bàn TPHCM hiện có 399 cơ sở cung cấp suất ăn công nghiệp, 2.525 bếp ăn trường học, 752 bếp ăn tập thể cùng hơn 13.000 cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống. Sở An toàn thực phẩm TPHCM đang phối hợp rà soát toàn bộ bếp ăn tập thể, căng tin trường học tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn; đánh giá toàn diện về nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị; lập danh sách, kiểm tra, đánh giá điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm của các cơ sở kinh doanh cung cấp thực phẩm, suất ăn cho cơ sở giáo dục.
Công khai thông tin, phụ huynh cùng giám sát
Cô Nguyễn Thị Hải bày tỏ, Chỉ thị 33/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm trong cơ sở giáo dục quy định, UBND cấp xã chịu trách nhiệm thẩm định hồ sơ, tư cách pháp nhân, chất lượng thực phẩm và lựa chọn đơn vị cung cấp thực phẩm, suất ăn cho cơ sở giáo dục trên địa bàn.
“Việc chuyển đổi trách nhiệm thẩm định hồ sơ, lựa chọn đơn vị cung cấp thực phẩm từ trường học trong những năm học trước sang UBND cấp xã trong năm học này giúp các trường có thêm kênh giám sát và cơ sở pháp lý đảm bảo hơn”, bà Nguyễn Thị Hải bày tỏ.
Theo đó, nhà trường chủ động đề xuất đơn vị cung cấp suất ăn, địa phương có trách nhiệm thẩm định, phê duyệt, đồng thời kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện. Để tiếp tục nâng cao chất lượng quản lý và tổ chức bữa ăn bán trú, nhà trường kiến nghị có thêm sự phối hợp giám sát từ phụ huynh.
Cùng quan điểm, Hiệu trưởng Trường Mầm non Trúc Xanh (phường Rạch Dừa, TPHCM) Trần Thị Tương Giao cho rằng, việc công khai thông tin nhà cung cấp với phụ huynh thông qua Ban đại diện cha mẹ học sinh và các kênh thông tin của trường là cần thiết. Trong đó, thực phẩm tươi phải bảo đảm chất lượng mới được tiếp nhận, riêng thực phẩm đóng gói phải có thông tin về đơn vị sản xuất, hạn sử dụng và điều kiện bảo quản.
Trường cũng bố trí tủ mát trưng bày thức ăn hàng ngày của trẻ tại khu vực sảnh chờ để phụ huynh có thể quan sát khi đưa, đón con; tạo điều kiện cho phụ huynh kiểm tra thực phẩm khi có nhu cầu, theo sự hướng dẫn của cán bộ quản lý hoặc nhân viên y tế trường học.
* TS LÂM QUỐC HÙNG, Viện Dinh dưỡng, Bộ Y tế: Nâng cao năng lực tự giám sát
Hiện nay, ở một số nơi, mức thu tiền ăn bán trú còn thấp so với giá cả thị trường. Khi chi phí bị giới hạn, đơn vị cung ứng suất ăn có nguy cơ cắt giảm tiêu chuẩn chất lượng nguyên liệu hoặc sử dụng thực phẩm giá rẻ không rõ nguồn gốc.
Đây là mối lo hiện hữu, có thể ảnh hưởng đến chất lượng dinh dưỡng và an toàn thực phẩm với bữa ăn học đường. Khó khăn của việc giám sát chất lượng dinh dưỡng và an toàn thực phẩm bữa ăn tại nhà trường nằm ở chỗ thực hiện chủ yếu bằng cảm quan (màu sắc, mùi vị...) mà chưa được đánh giá bằng các phương pháp đo lường, đánh giá dinh dưỡng hay kiểm nghiệm các chỉ tiêu chất lượng, an toàn thực phẩm cụ thể. Do đó, nhà trường cần được nâng cao năng lực, kỹ thuật tự kiểm tra, giám sát chất lượng dinh dưỡng và an toàn thực phẩm bữa ăn bán trú.
Một số phương pháp có thể xem xét áp dụng là trang bị các bộ kit test để kiểm tra nhanh chỉ tiêu an toàn thực phẩm (chỉ tiêu về hàn the, phẩm màu công nghiệp, tinh bột/protit tồn dư, độ ôi/khét của dầu/mỡ, formol, dư lượng thuốc trừ sâu, vi khuẩn E.coli, Coliforms, Staphylococcus aureus, hoặc tổng số vi sinh vật hiếu khí…) ngay tại thời điểm giao nhận nguyên liệu thực phẩm, chế biến và bảo quản thức ăn.
Bên cạnh đó, tiếp tục tổ chức các khóa tập huấn định kỳ về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm cho đội ngũ quản lý nhà trường, nhân viên nấu ăn và phụ huynh học sinh nhằm tăng hiệu quả tự giám sát.
Minh Khuê ghi
