Thực hiện quyền khiếu nại và khởi kiện vụ án hành chính

Về bản chất, cả hai quyền khiếu nại và quyền khởi kiện vụ án hành chính đều nhằm giúp cho cá nhân hay tổ chức bảo vệ quyền lợi của mình. Tuy nhiên, hai quyền này lại được quy định tại hai luật khác nhau, với cách thức giải quyết khác nhau, nên người dân cảm thấy lúng túng khi thực hiện các quyền này.

Cùng giải quyết một vấn đề, khi nào thì chọn biện pháp khiếu nại và khi nào thì chọn biện pháp khởi kiện vụ án hành chính? Đâu mới là biện pháp tối ưu? Việc lựa chọn thực hiện quyền này có làm mất đi quyền kia hay không? Những vấn đề này đã được quy định rất rõ trong Luật Khiếu nại 2011 và Luật Tố tụng hành chính 2010.

Theo Điều 7 Luật Khiếu nại 2011, khi có căn cứ và cơ sở cho rằng một quyết định hành chính, một hành vi hành chính là trái pháp luật, xâm phạm trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân hay tổ chức, thì cá nhân hay tổ chức có quyền khiếu nại theo trình tự sau: Khiếu nại lần đầu đến người đã ra quyết định hành chính hoặc cơ quan có người có hành vi hành chính bị khiếu nại. Khiếu nại lần hai đến thủ trưởng cấp trên trực tiếp của người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu khi cá nhân, tổ chức không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu hoặc quá thời hạn quy định mà khiếu nại không được giải quyết.

Cũng theo quy định tại điều này, cá nhân, tổ chức tại mọi giai đoạn của quá trình khiếu nại đều có quyền chuyển qua áp dụng biện pháp khởi kiện vụ án hành chính. Theo đó, khi phát hiện ra một quyết định hành chính, một hành vi hành chính là trái pháp luật, xâm phạm trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình, thì cá nhân, tổ chức có quyền ngay lập tức tiến hành khởi kiện vụ án hành chính. Trong giai đoạn khiếu nại lần đầu, nếu cá nhân, tổ chức không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu, hoặc quá thời hạn quy định mà khiếu nại không được giải quyết, thì có quyền tiến hành khởi kiện vụ án hành chính. Trong giai đoạn khiếu nại lần hai, nếu cá nhân, tổ chức không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần hai, hoặc hết thời hạn quy định mà khiếu nại không được giải quyết, thì có quyền khởi kiện vụ án hành chính.

Vậy trường hợp cá nhân, tổ chức đồng thời thực hiện việc khiếu nại và tiến hành khởi kiện vụ án hành chính tại tòa thì sẽ giải quyết ra sao? Đối với trường hợp này, theo quy định tại Điều 31 Luật Tố tụng hành chính 2010, tòa án sẽ yêu cầu cá nhân, tổ chức lựa chọn cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Trong trường hợp cá nhân, tổ chức chọn việc khiếu nại thay vì khởi kiện vụ án hành chính, thì tòa án sẽ trả lại đơn khởi kiện. Nếu hết thời hạn giải quyết khiếu nại mà khiếu nại không được giải quyết, hoặc đã được giải quyết nhưng người khiếu nại không đồng ý với việc giải quyết, thì người khiếu nại vẫn có quyền tiếp tục khởi kiện vụ án hành chính tại tòa.

Như vậy, với những quy định trên, người dân hoàn toàn được tự do chọn lựa cho mình cách thức giải quyết phù hợp nhằm bảo vệ lợi ích cho mình. Bên cạnh đó, với sự chênh lệch về thời hiệu khiếu nại (tối đa 90 ngày theo Điều 9 Luật Khiếu nại 2011) và thời hiệu khởi kiện (tối đa là 1 năm theo Điều 104 Luật Tố tụng hành chính 2010), người dân nên có phương án kết hợp giữa biện pháp khiếu nại và khởi kiện thích hợp để đảm bảo quyền lợi tối ưu nhất cho mình.

Luật sư NGUYỄN TRUNG TRỰC
(Văn phòng luật sư Phan Law Vietnam)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ùn tắc giao thông đã xảy ra tại khu vực CCN Tài Lộc (ảnh chụp ngày 18-2)

Tranh chấp thuê mặt bằng, đưa xe bồn bít lối cụm công nghiệp

Phản ánh đến Đường dây nóng Báo SGGP, người dân cho biết, mấy ngày qua có gần chục xe bồn đậu bít lối ra vào Công ty TNHH Sản xuất - Xây dựng - Giao thông Tài Lộc và cụm công nghiệp (CCN) Tài Lộc (phường Trường Thạnh, TP Thủ Đức). Tình trạng này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến lưu thông và hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp trong CCN Tài Lộc.

Bạn đọc viết

Nguy cơ từ thực phẩm “nhà làm”

Những ngày cận tết, trên các trang mạng xã hội tràn ngập quảng cáo chào mời đủ loại thực phẩm “nhà làm”: bánh chưng, bánh tét, dưa kiệu, dưa hành, kim chi củ cải, tai heo ngâm giấm, gà luộc, giò lụa, lạp xưởng đến các loại khô bò, cá, mực...

Cơ quan trả lời

Được hưởng trợ cấp thất nghiệp trong thời gian làm thủ tục nghỉ hưu

Tôi sinh năm 1961, được nhận lương hưu từ tháng 1-2021. Tôi đã đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) 24 năm 3 tháng, trong đó từ tháng 6-1994 đến tháng 6-1999 đóng bằng USD được quy ra tiền đồng Việt Nam tại thời điểm đó; các tháng còn lại đóng bằng tiền đồng Việt Nam. Tuy nhiên, trong bản quá trình đóng BHXH của BHXH TPHCM, cách tính bình quân tiền lương tháng của tôi để hưởng chế độ hưu trí lại giữ nguyên tiền lương, tiền công do người sử dụng lao động quy định và đã không điều chỉnh đến chỉ số giá tiêu dùng trong từng thời kỳ. Vậy lương hưu của tôi có được điều chỉnh hay không? (levansy…@gmail.com)

Từ thư bạn đọc

Sớm khai thông hẻm nối đường Bùi Đình Túy và Chu Văn An

Bức tường chắn ngang giữa 2 tuyến đường Bùi Đình Túy và Chu Văn An trên hẻm 194 và 214 đường Bùi Đình Túy (phường 12, quận Bình Thạnh, TPHCM) không chỉ cản trở giao thông mà khó khăn trong việc cứu hộ, cứu nạn và phòng chống cháy nổ khi hỏa hoạn xảy ra.

Ý kiến

Hạn chế xe cá nhân để giảm khí thải

Thành phố Hồ Chí Minh dự kiến kiểm soát khí thải xe máy, mức thu phí 50.000 đồng/xe/năm là thông tin đáng chú ý từ hội nghị tổng kết thí điểm kiểm tra khí thải xe máy.