Thực hiện quyền khiếu nại và khởi kiện vụ án hành chính

Về bản chất, cả hai quyền khiếu nại và quyền khởi kiện vụ án hành chính đều nhằm giúp cho cá nhân hay tổ chức bảo vệ quyền lợi của mình. Tuy nhiên, hai quyền này lại được quy định tại hai luật khác nhau, với cách thức giải quyết khác nhau, nên người dân cảm thấy lúng túng khi thực hiện các quyền này.

Cùng giải quyết một vấn đề, khi nào thì chọn biện pháp khiếu nại và khi nào thì chọn biện pháp khởi kiện vụ án hành chính? Đâu mới là biện pháp tối ưu? Việc lựa chọn thực hiện quyền này có làm mất đi quyền kia hay không? Những vấn đề này đã được quy định rất rõ trong Luật Khiếu nại 2011 và Luật Tố tụng hành chính 2010.

Theo Điều 7 Luật Khiếu nại 2011, khi có căn cứ và cơ sở cho rằng một quyết định hành chính, một hành vi hành chính là trái pháp luật, xâm phạm trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân hay tổ chức, thì cá nhân hay tổ chức có quyền khiếu nại theo trình tự sau: Khiếu nại lần đầu đến người đã ra quyết định hành chính hoặc cơ quan có người có hành vi hành chính bị khiếu nại. Khiếu nại lần hai đến thủ trưởng cấp trên trực tiếp của người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu khi cá nhân, tổ chức không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu hoặc quá thời hạn quy định mà khiếu nại không được giải quyết.

Cũng theo quy định tại điều này, cá nhân, tổ chức tại mọi giai đoạn của quá trình khiếu nại đều có quyền chuyển qua áp dụng biện pháp khởi kiện vụ án hành chính. Theo đó, khi phát hiện ra một quyết định hành chính, một hành vi hành chính là trái pháp luật, xâm phạm trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình, thì cá nhân, tổ chức có quyền ngay lập tức tiến hành khởi kiện vụ án hành chính. Trong giai đoạn khiếu nại lần đầu, nếu cá nhân, tổ chức không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu, hoặc quá thời hạn quy định mà khiếu nại không được giải quyết, thì có quyền tiến hành khởi kiện vụ án hành chính. Trong giai đoạn khiếu nại lần hai, nếu cá nhân, tổ chức không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần hai, hoặc hết thời hạn quy định mà khiếu nại không được giải quyết, thì có quyền khởi kiện vụ án hành chính.

Vậy trường hợp cá nhân, tổ chức đồng thời thực hiện việc khiếu nại và tiến hành khởi kiện vụ án hành chính tại tòa thì sẽ giải quyết ra sao? Đối với trường hợp này, theo quy định tại Điều 31 Luật Tố tụng hành chính 2010, tòa án sẽ yêu cầu cá nhân, tổ chức lựa chọn cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Trong trường hợp cá nhân, tổ chức chọn việc khiếu nại thay vì khởi kiện vụ án hành chính, thì tòa án sẽ trả lại đơn khởi kiện. Nếu hết thời hạn giải quyết khiếu nại mà khiếu nại không được giải quyết, hoặc đã được giải quyết nhưng người khiếu nại không đồng ý với việc giải quyết, thì người khiếu nại vẫn có quyền tiếp tục khởi kiện vụ án hành chính tại tòa.

Như vậy, với những quy định trên, người dân hoàn toàn được tự do chọn lựa cho mình cách thức giải quyết phù hợp nhằm bảo vệ lợi ích cho mình. Bên cạnh đó, với sự chênh lệch về thời hiệu khiếu nại (tối đa 90 ngày theo Điều 9 Luật Khiếu nại 2011) và thời hiệu khởi kiện (tối đa là 1 năm theo Điều 104 Luật Tố tụng hành chính 2010), người dân nên có phương án kết hợp giữa biện pháp khiếu nại và khởi kiện thích hợp để đảm bảo quyền lợi tối ưu nhất cho mình.

Luật sư NGUYỄN TRUNG TRỰC
(Văn phòng luật sư Phan Law Vietnam)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Trụ sở công ty tại số 151 đường Phan Văn Hân, phường 17, quận Bình Thạnh và lệnh điều động nhân sự, thẻ nhân viên cấp cho người tìm việc

Rộ chiêu lừa tuyển dụng

Lợi dụng thời điểm nhiều lao động, đặc biệt là sinh viên tranh thủ kiếm việc làm thêm để trang trải dịp tết, nhiều đối tượng lập các trang mạng xã hội tổ chức môi giới việc làm nhưng thực chất lừa đảo. Phóng viên Báo SGGP đã xâm nhập một số địa chỉ môi giới việc làm tại TPHCM và chứng kiến nhiều người đi xin việc bị “sập bẫy”.

Bạn đọc viết

Cẩn trọng chọn thực phẩm ngày tết

Thời điểm cuối năm, thị trường nhu yếu phẩm phục vụ Tết Nguyên đán tại TPHCM bắt đầu sôi động, nhộn nhịp từ chợ truyền thống cho đến các cửa hàng tạp hóa. Tình trạng các loại hàng hóa không nhãn mác, không rõ nguồn gốc xuất xứ, không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm lại xuất hiện.

Cơ quan trả lời

Hưu trí vẫn đi làm thì có phải đóng BHXH không?

Mức trần của lương đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) và bảo hiểm y tế có dự kiến sẽ tăng vào tháng 1-2021 không hay sẽ giữ đến tháng 7-2021 mới điều chỉnh theo lương tối thiểu chung? Vì dịch Covid-19 nên tháng 7-2020 đã không điều chỉnh và hiện tại mức lương tối thiểu chung vẫn chưa có thông báo điều chỉnh chính thức. (Công ty TNHH Mol Logistics Việt Nam, quận Tân Bình, TPHCM)

Từ thư bạn đọc

Sớm khai thông hẻm nối đường Bùi Đình Túy và Chu Văn An

Bức tường chắn ngang giữa 2 tuyến đường Bùi Đình Túy và Chu Văn An trên hẻm 194 và 214 đường Bùi Đình Túy (phường 12, quận Bình Thạnh, TPHCM) không chỉ cản trở giao thông mà khó khăn trong việc cứu hộ, cứu nạn và phòng chống cháy nổ khi hỏa hoạn xảy ra.

Ý kiến

Cần thấu tình, đạt lý

Báo SGGP số ra ngày 14-1 có diễn đàn - thảo luận “Thu hồi, loại bỏ phương tiện cơ giới cũ nát: Xác định lộ trình và chính sách hỗ trợ”. Đây là chủ trương đúng đắn nhưng nếu không có quy định pháp lý đầy đủ và cơ chế phù hợp thì sẽ rất khó thực hiện.