Yếu nhất là kỹ năng quản lý thời gian và giải quyết vấn đề
Báo cáo do BUV phối hợp cùng công ty nghiên cứu Decision Lab (một công ty nghiên cứu thị trường tại Việt Nam) thực hiện trong 12 tháng, nghiên cứu khảo sát 375 công ty trong và ngoài nước về quyết định tuyển dụng đối với sinh viên mới ra trường.
Trình bày báo cáo, ông Paul Bennett, Giám đốc Điều hành khối Marketing và tuyển sinh BUV cho biết, qua khảo sát, 7 năng lực được doanh nghiệp cho là quan trọng nhất đối với sinh viên mới tốt nghiệp hiện nay, gồm: quản lý thời gian, giải quyết vấn đề, giao tiếp, khả năng thích ứng, tư duy phản biện, làm việc nhóm và hợp tác, năng lực số.
“Chúng tôi hỏi doanh nghiệp sinh viên mới tốt nghiệp đã được trang bị đầy đủ và sẵn sàng bước vào môi trường làm việc hay chưa và câu trả lời chiếm đa số là: chưa”, ông Paul Bennett cho biết.
Ảnh: BẢO NGUYÊN
Cụ thể, sinh viên mới tốt nghiệp chưa đáp ứng mức yêu cầu của 6/7 năng lực mà nhà tuyển dụng đặt ra.
Chỉ năng lực số là điểm duy nhất cử nhân mới ra trường đáp ứng được kỳ vọng của doanh nghiệp. Trong số 6/7 năng lực chưa đạt kỳ vọng, thiếu hụt lớn nhất nằm ở quản lý thời gian và giải quyết vấn đề; tiếp đó là giao tiếp và tính thích ứng.
“Điểm chung của những năng lực chưa đạt kỳ vọng là sự thiếu hụt lộ rõ khi cử nhân gặp phải công việc gấp, thông tin chưa đầy đủ, và phải phối hợp với nhiều người để thực hiện. Doanh nghiệp cần nhân sự giữ đúng cam kết, báo cáo sớm khi việc có nguy cơ trễ hạn, và tự đề xuất phương án giải quyết thay vì chờ hướng dẫn chi tiết”, ông Paul Bennett nêu.
Cũng theo báo cáo, 83% doanh nghiệp được khảo sát cho biết AI đã hoặc đang bắt đầu làm thay đổi tiêu chí tuyển dụng. Nhưng họ không cần kỹ sư AI: chỉ 3% yêu cầu kỹ năng lập trình hay phân tích dữ liệu AI.
79% doanh nghiệp muốn cử nhân dùng thạo công cụ AI phổ biến hàng ngày, hoặc biết đưa AI vào bài toán cụ thể của vị trí mình.
Cần bổ sung giá trị cho tấm bằng đại học
Từ báo cáo này, GS Rick Bennett - Phó Hiệu trưởng kiêm Phó Chủ tịch BUV đã mang đến tham luận "Nhìn nhận lại giá trị của tấm bằng đại học trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo". Từ thực tế báo cáo, BUV đề xuất: cần bổ sung giá trị cho tấm bằng đại học; một tấm bằng đại học đi cùng một chứng nhận về năng lực nghề nghiệp.
Đó là mô hình “Degree Plus” - kết hợp bằng đại học với năng lực nghề nghiệp được chứng nhận, thông qua sự tham gia thực chất của doanh nghiệp vào thiết kế chương trình đào tạo, đánh giá năng lực và tăng cường trải nghiệm quốc tế cho người học.
Theo GS Rick Bennett, các trường đại học có thể xây dựng phần giá trị bổ sung của tấm bằng đại học theo 3 hướng.
Thứ nhất, đưa doanh nghiệp tham gia thiết kế chương trình đào tạo. Doanh nghiệp tham gia thiết kế, chứ không chỉ đến trường để thực hiện một vài buổi giảng với tư cách khách mời. Đó phải là sự tham gia thực chất. Nhà tuyển dụng hiểu rõ những gì họ cần. Vì vậy, để họ cùng các trường đại học xây dựng những chương trình đào tạo có giá trị.
Thứ hai, chứng nhận những năng lực. Sinh viên cần có một hồ sơ đi cùng bảng điểm học thuật, ghi nhận những gì các em đã chứng minh được rằng mình thực sự có thể làm. Một hồ sơ thể hiện rõ năng lực, có độ tin cậy và giúp nhà tuyển dụng nhìn thấy, hiểu và tin tưởng.
Thứ ba, đưa trải nghiệm quốc tế trở thành một phần của quá trình chuẩn bị cho sinh viên bước vào môi trường làm việc. Trải nghiệm quốc tế không nên chỉ là một hoạt động tham quan hay giải trí. Đó cần là một yêu cầu thiết yếu đối với việc học tập, tích luỹ trải nghiệm và nâng cao khả năng cạnh tranh. Bởi một sinh viên tốt nghiệp đang sống tại Hà Nội hôm nay có thể làm việc cho một công ty được điều hành từ Singapore, London, New York hay bất kỳ nơi nào khác. Họ có thể chưa từng rời Hà Nội, nhưng môi trường làm việc của họ đã mang tính quốc tế.
Theo ông, xây dựng mô hình “Degree Plus” cần được giải quyết ở cấp quốc gia. Nhà nước xác lập định hướng quốc gia. Các trường đại học phát triển năng lực cho người học. Doanh nghiệp chỉ ra những năng lực ấy cần được thể hiện như thế nào trong thực tế.
GS Rick Bennett: Khác với trước đây, sinh viên tốt nghiệp đại học có thể sử dụng kiến thức đã học để làm việc trong nhiều năm sau đó, hiện nay, công nghệ mới làm thay đổi công việc, thay đổi các ngành nghề và thay đổi chính hệ thống kiến thức, với tốc độ ngày càng nhanh. Do đó, các trường đại học không nên chỉ cấp những tấm bằng mang “hạn sử dụng” cho sinh viên.
