Bích Khê, một vầng trăng thơ

Trong 3 ngày (từ 20 đến 22-2-2006), tại thành phố Quảng Ngãi, Hội Nhà văn Việt Nam, Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Quảng Ngãi lần đầu tiên tổ chức hội thảo Thơ Bích Khê. Đây là một hoạt động văn học có ý nghĩa không chỉ giới thiệu một vầng trăng thơ Quảng Ngãi, mà còn là sinh hoạt văn học bổ ích nhân Ngày Thơ Việt Nam

Năm 1939, tập thơ đầu tay “Tinh huyết” được phát hành, báo hiệu một tài thơ thuộc phái tượng trưng Việt Nam xuất hiện - nhà thơ Bích Khê. Nhân 100 năm sinh Bích Khê, lần đầu tiên có cuộc hội thảo thơ Bích Khê được tổ chức ngay trên quê hương Quảng Ngãi.

Điều đó cho thấy nhận xét của Hoài Thanh-Hoài Chân từ năm 1941 là chính xác khi đọc bài thơ “Duy tân” của Bích Khê: “Tôi không chắc bài thơ đã nói hết cùng tôi những nỗi niềm riêng của nó. Hình như vẫn còn gì nữa…Mà thơ Bích Khê, đọc đôi ba lần thì cũng như chưa đọc” (“Thi nhân Việt Nam” NXB Văn học. 2004. Tái bản lần thứ 22. Trang 279)

Thơ Bích Khê, nói như Hoài Thanh-Hoài Chân, đọc đôi ba lần coi như chưa đọc, có nghĩa nhiều ẩn ý và khó hiểu một cách thông thường. Đó là nói về cả một bài thơ hoàn chỉnh, nhưng mỗi bài thơ của Bích Khê đều bắt gặp nhưng câu hay.

Trong Tinh Huyết có những câu thơ hay nhất Việt Nam : “Ô ! Hay hồn vương cây ngô đồng/ Vàng rơi! Vàng rơi? Thu mênh mông” hay mấy câu trong “Tranh loã thể: Dáng tầm xuân uốn trong tranh Tố nữ/ Ô tiên nương! Nàng lại ngự nơi này…/Nàng là tuyết hay da nàng tuyết điểm/ Nàng là hương hay nhan sắc lên hương?”

Nhà thơ Bích Khê tên thậtä là Lê Quang Lương (1916-1946), người làng Thu Xá, xã Nghĩa Hòa, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. Làm thơ cùng thời với Chế Lan Viên, Quách Tấn, Yến Lan, Hàn Mạc Tử, Xuân Diệu… nhưng in sách thơ muộn hơn.Trước đó ông thử sức mình qua những bài thơ trên các báo Tiếng Dân, Tiểu Thuyết Thứ Năm, Người Mới với bút danh Lê Mộng Thu...

Việc một tờ báo yêu nước có tinh thần dân tộc là Tiếng Dân của chí sĩ Huỳnh Thúc Kháng in thơ Bích Khê cho thấy thơ Bích Khê hay, và chất chứa lòng yêu quê hương, đất nước nước. 30 tuổi Bích khê có 4 tập thơ “ Tinh huyết”, “Tinh hoa”, “Đẹp” và “ Những vần thơ cũ”.

Bích Khê cùng với các nhà thơ Chế Lan Viên, Xuâân Diệu, Yến Lan, Quách Tấn, Hàn Mạc Tử… đều mê trăng. Chính họ đã tạo nên trong văn đàn một dòng thơ thú vị - thơ Bình Định. Đó là một dòng thơ vừa kết hợp nhuần nhuyễn tài tình giữa tính truyền thống văn hóa Việt Nam với thơ Đường Trung Quốc, thơ lãng mạn Pháp.

Trong những nhà thơ mới, Bích Khê ít được bàn tới. Hy vọng với sáng kiến của cuộc hội thảo “Thơ Bích Khê” do Hội Nhà văn Việt Nam, hội Văn hoc Nghệ thuật Quảng Ngãi tổ chức sẽ giải mã được thơ Bích Khê và “đưa” nhà thơ có tài đến với cuộc sống hôm nay. Nhất là trong văn học nói chung và thơ nói riêng đang cần sự phát triển đúng hướng…  

Dạ Sinh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phim

Phim cổ tích "Gái khôn được chồng" lên sóng

Nằm trong series Cổ tích Việt Nam, Gái khôn được chồng mang đến câu chuyện tình yêu không "môn đăng hộ đối” nhưng trải qua chia ly, hạnh phúc đích thực cuối cùng cũng mỉm cười.


Âm nhạc

Đạo nhạc - ranh giới mong manh

MV Chúng ta của hiện tại của Sơn Tùng M-TP vừa trở thành tâm điểm khi biến mất khỏi YouTube, cùng nghi vấn vi phạm bản quyền. Từ câu chuyện này, có thể thấy ranh giới giữa sáng tạo và tham khảo, vay mượn trong âm nhạc khá mong manh.

Sân khấu

Sân khấu không sáng đèn

Tết của các nghệ sĩ, diễn viên sân khấu kịch là một mùa làm ăn sôi nổi, mang ý nghĩa khởi động cho một năm mới nhiều may mắn. Mùa tết với nghệ sĩ, đúng nghĩa là nghệ sĩ “ăn dầm nằm dề” cùng sân khấu, sàn diễn nào cũng rộn ràng 2-3 suất/ngày.

Sách và cuộc sống

Khám phá Cuba từ “Người tình Havana”

Được biết đến với 2 cuốn du ký Quá trẻ để chết: Hành trình nước Mỹ (2015) và Chân đi không mỏi: Hành trình Đông Nam Á (2016); mới đây, cây bút Travel Blogger Đinh Hằng vừa ra mắt cuốn sách thứ ba - Người tình Havana (Lambooks và NXB Hội Nhà văn). 

Sáng tác

Thân tằm

Như con tằm vắt kiệt thân tơ
“Người phán xử”
Đã đi về miền “sinh tử”
Bỏ lại bao ước mơ đang dang dở
Những phút bùng cháy cuộc đời
Để thoát xác hóa thân

Mỹ thuật