Tiếp sức cho các dự án trọng điểm
Theo NHNN, tính đến ngày 30-9, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 20,75 triệu tỷ đồng, tăng 11,59% so với cuối năm 2025. Dòng vốn tín dụng vào công nghiệp và xây dựng ghi nhận đà tăng tích cực. Đến hết tháng 8-2026, dư nợ ở hai lĩnh vực này đạt khoảng 4,878 triệu tỷ đồng, tăng 12,05% so với cuối năm 2025.
Tại các ngân hàng thương mại, dư nợ cho vay xây dựng tăng mạnh. Đến cuối tháng 9-2026, dư nợ tín dụng xây dựng tại Techcombank đạt 66.747 tỷ đồng, tăng 152,7% so với cuối năm 2025; VPBank đạt 68.865 tỷ đồng, tăng 27,73%...
Đà tăng trên cho thấy dòng vốn ngân hàng tiếp tục mở rộng, bổ sung nguồn lực quan trọng cho các hoạt động xây dựng và phát triển hạ tầng. Nhiều ngân hàng đã chủ động tài trợ, thu xếp vốn cho các dự án giao thông quy mô lớn. Đơn cử, giữa tháng 9-2026, Agribank ký hợp đồng tín dụng cho dự án đường cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương theo phương thức đối tác công tư (PPP). Dự án có tổng mức đầu tư 17.718 tỷ đồng, trong đó Agribank cấp tín dụng 2.987 tỷ đồng.
Tương tự, Công ty TNHH BOT Sài Gòn - Mỹ Thuận và liên danh 6 ngân hàng do Vietcombank đứng đầu đã ký thỏa thuận tín dụng hợp vốn với tổng hạn mức gần 27.094 tỷ đồng để mở rộng đường cao tốc TPHCM - Trung Lương - Mỹ Thuận. NCB thống nhất thu xếp hạn mức tín dụng tối thiểu 6.800 tỷ đồng đến hết năm 2027 cho Công ty TNHH Đầu tư hạ tầng và đô thị Bắc Hà Nội, đồng thời phối hợp đáp ứng nhu cầu vốn dự kiến 17.000 tỷ đồng cho tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội.
Một chuyển động đáng chú ý khác là từ đầu tháng 7-2026, NHNN hướng dẫn các ngân hàng không tính dư nợ của 18 dự án lớn vào hạn mức (room) tăng trưởng tín dụng, nhằm tạo điều kiện khơi thông, mở rộng dòng vốn vào các lĩnh vực có tác động lan tỏa đến tăng trưởng GDP.
Bên cạnh đó, chương trình tín dụng tối đa 500.000 tỷ đồng dành cho hạ tầng điện, giao thông và công nghệ chiến lược thu hút 21 ngân hàng đăng ký tham gia, triển khai đến hết năm 2030. Tính đến cuối tháng 8-2026, dư nợ của chương trình này đạt 16.910 tỷ đồng.
Tăng trưởng cao, áp lực vốn dài hạn
Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cho biết, ngành ngân hàng đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tạo dư địa cho các tổ chức tín dụng cấp vốn vào các lĩnh vực ưu tiên và công trình, dự án trọng điểm có tính lan tỏa, liên kết vùng, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số. Trong quý 4-2026, các ngân hàng thương mại được định hướng tập trung vốn vào các động lực tăng trưởng, đồng thời kiểm soát chặt tín dụng ở lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.
Theo dự báo của Chứng khoán VPBank, tăng trưởng tín dụng cả năm 2026 có thể đạt 16,5%, vượt mục tiêu định hướng 15% của NHNN. Động lực chính đến từ việc các ngân hàng được mở rộng tín dụng nhờ cơ chế loại trừ hạn mức đối với 18 dự án trọng điểm. Với tổng nhu cầu vốn khoảng 752.138 tỷ đồng, dự kiến giải ngân 210.047 tỷ đồng trong năm 2026, cơ chế này ước tính đóng góp khoảng 1% vào tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống.
TS Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia kinh tế tài chính - ngân hàng nhận định, để GDP cả năm đạt mức tăng trưởng khoảng 10%, GDP quý 4 cần đạt khoảng 12,5%. Trong đó, đầu tư xây dựng hạ tầng là giải pháp cần ưu tiên, do không chỉ tạo ra hạ tầng xã hội mà còn sử dụng lao động, tiêu thụ nguyên vật liệu..., qua đó tạo động lực thúc đẩy kinh tế.
Tuy nhiên, ông Nguyễn Quang Thuân, Chủ tịch Công ty CP FiinGroup, cho rằng hệ thống ngân hàng khó đáp ứng toàn bộ nhu cầu vốn dài hạn cho hạ tầng. Các dự án thường cần 10-15 năm để hoàn vốn. Mặt khác, nguồn vốn trung và dài hạn từ quốc tế mà một số ngân hàng tiếp cận được hiện còn khiêm tốn.
Dù tín dụng ngân hàng duy trì vai trò quan trọng cho công nghiệp, xây dựng và hạ tầng, ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN), lưu ý đây không thể là kênh cung ứng vốn duy nhất.
Việc phát triển hạ tầng đòi hỏi sự phối hợp đa dạng các nguồn lực: ngân sách nhà nước, vốn vay ngân hàng, nguồn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), cùng vốn từ các tổ chức quốc tế và nhà đầu tư nước ngoài.
