Từ thực tiễn theo dõi công tác báo chí và chủ trì các cuộc họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội hàng tuần của thành phố, đồng chí Tăng Hữu Phong, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM, đã có cuộc trao đổi với phóng viên Báo SGGP về yêu cầu đưa thông tin chính thức đi cùng quá trình xử lý công việc.
Thông tin cần được cung cấp cùng quá trình xử lý công việc
* Phóng viên: Từ thực tiễn các cuộc họp báo hàng tuần của thành phố, đồng chí nhìn nhận những hạn chế nào trong công tác phát ngôn, cung cấp thông tin hiện nay? Chỉ thị 25-CT/TU đặt ra yêu cầu thay đổi gì?
- Đồng chí TĂNG HỮU PHONG: Có thể thấy ở một số cơ quan, đơn vị, địa phương, việc cung cấp thông tin vẫn chưa thật sự chủ động; cử người tham dự họp báo không đúng thành phần, đôi khi còn có biểu hiện né tránh. Có trường hợp cơ quan chức năng chỉ tập trung cung cấp thông tin khi báo chí đặt câu hỏi hoặc khi vấn đề đã được dư luận quan tâm. Khi đó, cơ quan quản lý đã ở thế bị động, bởi nhu cầu thông tin đã xuất hiện từ trước.
Theo tôi, quan trọng là thay đổi cách nhìn nhận việc cung cấp thông tin trong quá trình xử lý công việc. Khi một vấn đề phát sinh thuộc phạm vi trách nhiệm, bên cạnh việc tập trung giải quyết, cơ quan chức năng cần tính đến nhu cầu thông tin của người dân và báo chí ngay trong quá trình xử lý, để thông tin chính thức được cung cấp phù hợp với từng giai đoạn của vụ việc.
Điểm đáng chú ý là yêu cầu cung cấp thông tin được gắn với quá trình xử lý công việc và trách nhiệm cụ thể của người đứng đầu, người phát ngôn. Cung cấp thông tin không thể là khâu thực hiện sau khi công việc đã hoàn tất hoặc sau khi báo chí đặt vấn đề. Thông tin chính thức cần được cung cấp trong quá trình xử lý, để người dân và báo chí có cơ sở tiếp cận thông tin từ cơ quan có trách nhiệm, qua đó hạn chế khoảng trống thông tin.
* Với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trách nhiệm của người đứng đầu và người phát ngôn trong cung cấp thông tin được thực hiện ra sao? Vai trò của báo chí nên được nhìn nhận thế nào?
- Khi nhiều công việc được giải quyết trực tiếp tại cơ sở, trách nhiệm của người đứng đầu và người phát ngôn cần được phân định rõ. Người đứng đầu chịu trách nhiệm tổ chức, chỉ đạo công tác cung cấp thông tin và tạo điều kiện để người phát ngôn thực hiện nhiệm vụ; người phát ngôn thực hiện phát ngôn trong phạm vi được giao. Hai trách nhiệm này gắn với nhau nhưng không đồng nhất.
Tuy nhiên, bên cạnh việc phân định trách nhiệm, tôi cho rằng cũng nên nhìn nhận rõ hơn về vai trò, nhiệm vụ của báo chí cách mạng. Cơ quan quản lý và cơ quan báo chí có vai trò, trách nhiệm khác nhau, mỗi người một vai, một trách nhiệm, nhưng cùng hướng đến mục tiêu chung. Nếu có cách nhìn như vậy sẽ thấy việc cung cấp thông tin cho báo chí là một phần trách nhiệm của mình, không có lý do gì để né tránh hay e ngại.
Khi thông tin được cung cấp đúng quy định, đúng thẩm quyền, có căn cứ và đầy đủ, báo chí có cơ sở để phản ánh, còn cơ quan chức năng cũng thực hiện tốt trách nhiệm của mình.
Yêu cầu kịp thời phải đi cùng yêu cầu chính xác; không vì cung cấp nhanh mà đưa ra thông tin chưa được kiểm chứng hoặc chưa đủ cơ sở.
Đồng chí Tăng Hữu Phong
Bảo đảm tính chính xác, chính thống
* Vậy theo đồng chí, với những vụ việc đang diễn biến và thu hút sự quan tâm của dư luận, cơ quan chức năng nên làm gì để thông tin kịp thời, chính xác, đúng thẩm quyền?
- Thông tin cung cấp cho báo chí được thực hiện trên nguyên tắc đúng quy định của pháp luật, có căn cứ và đúng thẩm quyền. Kịp thời luôn gắn với chính xác; không vì phải cung cấp nhanh mà đưa ra thông tin chưa được kiểm chứng hoặc chưa đủ cơ sở. Cùng với đó, cơ quan chức năng chủ động phát hiện sớm vấn đề, không né tránh, giấu giếm, đồng thời nắm tình hình để có thông tin phù hợp trong quá trình xử lý.
Với vụ việc đang diễn biến, người phát ngôn theo sát quá trình xử lý để xác định nội dung và thời điểm thông tin phù hợp. Nội dung đã được xác minh, trong phạm vi được phép cung cấp thì thông tin kịp thời và tiếp tục cập nhật khi vụ việc có diễn biến mới. Đối với những vụ việc nghiêm trọng, thu hút sự quan tâm, theo dõi của dư luận xã hội, yêu cầu đặt ra ở mức cao hơn.
Người đứng đầu, người phát ngôn hoặc người được ủy quyền phát ngôn thực hiện ngay việc phát ngôn, cung cấp thông tin và duy trì thông tin trong quá trình xử lý vụ việc. Qua đó, thông tin chính thức được cập nhật cùng với diễn biến của vụ việc. Với những vấn đề nhạy cảm, phức tạp có thể ảnh hưởng đến an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, việc cung cấp thông tin cần gắn với sự phối hợp và thống nhất cần thiết.
Cơ quan, đơn vị, địa phương báo cáo lãnh đạo cấp trên và chủ động phối hợp với Ban Tuyên giáo Thành ủy, Sở Văn hóa và Thể thao để có phương án xử lý, cung cấp thông tin, định hướng dư luận. Sự phối hợp bảo đảm thông tin thống nhất, đồng thời không để quá trình phối hợp làm chậm thông tin chính thức.
* Trong thực tế cung cấp, tiếp nhận thông tin, cũng có trường hợp báo chí phản ánh chưa đầy đủ hoặc chưa chính xác. Cơ quan chức năng phản hồi như thế nào để làm rõ bản chất vụ việc và thể hiện trách nhiệm của mình, thưa đồng chí?
- Khi nhận được phản ánh của báo chí, cơ quan, đơn vị, địa phương nên kiểm tra, xác minh để phân biệt thông tin chưa đầy đủ với thông tin không chính xác và có cách xử lý phù hợp. Nếu thông tin chưa đầy đủ, cơ quan chức năng chủ động bổ sung những nội dung cần thiết; trường hợp có căn cứ xác định thông tin không chính xác thì phản hồi, yêu cầu cải chính theo đúng quy định của pháp luật.
Mục tiêu của việc phản hồi là làm rõ sự việc, giúp cơ quan báo chí và công chúng hiểu đúng bản chất vấn đề. Vì vậy, thông tin phản hồi bảo đảm có căn cứ, rõ nội dung và đúng thẩm quyền; việc trao đổi với báo chí nên được thực hiện trên tinh thần phối hợp, để vụ việc được nhìn nhận khách quan.
Đối với cơ quan báo chí, tôi cũng đề nghị thực hiện nghiêm trách nhiệm phản hồi, cải chính khi có sai sót, thông tin chưa chính xác theo quy định. Nghị định 367/2026/NĐ-CP ngày 25-9-2026 của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 26-9-2026, đã quy định cụ thể việc xử phạt đối với một số hành vi vi phạm liên quan đến đăng, phát ý kiến phản hồi và cải chính, xin lỗi trên báo chí. Điều đó cho thấy trách nhiệm đối với thông tin thuộc về cả cơ quan cung cấp thông tin và cơ quan báo chí. Có như vậy, yêu cầu minh bạch, trung thực và trách nhiệm với người đọc mới được thực hiện đầy đủ.
* Khi cơ quan, đơn vị vẫn để xảy ra tình trạng né tránh, chậm trễ hoặc gây khó khăn cho báo chí, trách nhiệm của người đứng đầu được đặt ra như thế nào?
- Khi để xảy ra tình trạng né tránh, chậm trễ hoặc gây khó khăn trong phát ngôn, cung cấp thông tin, trách nhiệm của người đứng đầu được xem xét trước hết ở khâu tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra việc thực hiện. Người đứng đầu có trách nhiệm tổ chức, chỉ đạo công tác phát ngôn, cung cấp thông tin; bảo đảm việc cung cấp thông tin trong cơ quan được thực hiện thống nhất, kịp thời, đúng pháp luật và tạo điều kiện để người phát ngôn thực hiện nhiệm vụ.
Nghị định 244/2026/NĐ-CP ngày 26-6-2026 của Chính phủ quy định rõ người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước chịu trách nhiệm về việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của cơ quan, kể cả trong trường hợp giao nhiệm vụ hoặc ủy quyền cho người khác. Theo đó, người đứng đầu có trách nhiệm tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra việc chuẩn bị thông tin và thực hiện chế độ phát ngôn; đồng thời chịu trách nhiệm khi để xảy ra tình trạng chậm phát ngôn, né tránh cung cấp thông tin hoặc cung cấp thông tin không thống nhất thuộc phạm vi quản lý.
Vì vậy, nếu người phát ngôn không được tạo điều kiện tiếp cận thông tin, đầu mối cung cấp thông tin không rõ, các đơn vị, bộ phận phối hợp không kịp thời làm ảnh hưởng đến việc cung cấp thông tin thì trách nhiệm trong tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra của người đứng đầu cũng được đặt ra. Theo quy định, các đơn vị, cá nhân liên quan cũng có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, kịp thời, chính xác thông tin theo yêu cầu của người phát ngôn. Trên tinh thần đó, tôi mong các cơ quan, đơn vị, địa phương nghiên cứu kỹ Chỉ thị 25-CT/TU của Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM để thực hiện tốt công tác phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí.
