Gas mini nạp lại: Rẻ nhưng nhiều rủi ro
Trên nhiều sàn thương mại điện tử, không khó để tìm mua dụng cụ san chiết gas. Một bộ gồm dây dẫn chịu áp lực, đầu nối và van chiết gas từ bình 12kg sang bình mini được rao bán với giá từ 49.000 đồng đến gần 100.000 đồng. Những dụng cụ này có thể được sử dụng để tái nạp gas vào các bình mini đã qua sử dụng, kể cả bình cũ, hoen gỉ, rồi đưa trở lại thị trường, phục vụ nhu cầu tại các quán ăn bình dân, khu nhà trọ và chợ tự phát.
Theo lãnh đạo một doanh nghiệp kinh doanh khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG), phần lớn bình gas mini được thiết kế sử dụng một lần, có vỏ thép mỏng và khả năng chịu áp lực hạn chế. Khi bị tái nạp nhiều lần bằng dụng cụ thủ công, vỏ bình có nguy cơ biến dạng, các bộ phận làm kín bị lão hóa, hư hỏng, gây rò rỉ gas. Người mua khó đánh giá độ an toàn của bình, ngay cả khi bên ngoài còn nguyên vẹn. Đặc biệt, bình gas mini nạp lại có thể phát nổ khi áp suất bên trong vượt quá khả năng chịu lực của vỏ bình.
Đại diện một hãng gas tại TPHCM cho biết, bình gas mini chính hãng, đạt chuẩn an toàn có giá 25.000-35.000 đồng/bình, trong khi loại trôi nổi, nạp lại chỉ có giá 10.000-12.000 đồng/bình khi đổi vỏ. Chênh lệch giá khiến không ít người bỏ qua cảnh báo mất an toàn.
Chị H.T., chủ quán lẩu bình dân tại phường Đức Nhuận (TPHCM), thừa nhận biết việc sử dụng bình gas mini nạp lại tiềm ẩn nguy hiểm, nhưng áp lực tiền thuê mặt bằng, nguyên liệu khiến chị vẫn chọn loại giá rẻ để giảm chi phí.
Anh M.V., thực khách ở phường Bình Trưng (TPHCM), bày tỏ lo ngại khi nhiều quán ăn vẫn sử dụng bình gas mini cũ, xuống cấp: “Nhiều lần đi ăn cùng bạn bè, nhìn chiếc bình gas gỉ sét, tróc sơn, móp méo đặt sát ngọn lửa bếp mà tôi thót tim. Cả nhóm chỉ ăn vội rồi về sớm, chẳng dám ngồi lâu trò chuyện”.
Siết quản lý, chặn “bom nổ chậm”
Trao đổi với phóng viên Báo SGGP, ông Nguyễn Quang Huy, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường TPHCM, cho biết, đơn vị tăng cường tuyên truyền pháp luật, khuyến cáo người dân không tích trữ gas, xăng dầu tại nhà. Bên cạnh đó, các đội Quản lý thị trường địa bàn nắm tình hình, kiểm tra đột xuất tại khu vực vùng ven, khu nhà trọ công nhân, cơ sở ăn uống...
Từ đầu năm đến nay, lực lượng Quản lý thị trường thành phố đã kiểm tra 110 vụ kinh doanh khí, phát hiện và xử phạt 42 vụ vi phạm, với tổng số tiền gần 500 triệu đồng. Các vi phạm phổ biến gồm kinh doanh không đủ điều kiện; sử dụng nhân sự chưa được huấn luyện an toàn phòng cháy, chữa cháy; không lập hoặc ghi thiếu thông tin trong sổ theo dõi chai LPG; treo biển hiệu sai quy định.
Theo đại diện một doanh nghiệp kinh doanh gas tại TPHCM, bên cạnh yêu cầu bảo đảm an toàn, việc đấu tranh với gas giả, gas san chiết trái phép còn nhằm bảo vệ những doanh nghiệp làm ăn chân chính. Doanh nghiệp kinh doanh đúng quy định phải đầu tư hệ thống phân phối, vỏ bình đạt chuẩn, thực hiện kiểm định định kỳ, đào tạo nhân viên và bảo đảm quy trình an toàn, kéo theo chi phí lớn.
Trong khi đó, các cơ sở san chiết gas lậu bỏ qua khâu kiểm định, kiểm soát chất lượng nên có lợi thế về giá bán. Tình trạng này vừa tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, vừa tạo sức ép cạnh tranh không lành mạnh đối với các doanh nghiệp chấp hành quy định.
Luật sư Huỳnh Anh Dũng, Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng TPHCM, khuyến cáo, người dân cần nâng cao ý thức tự bảo vệ mình, tuyệt đối không sử dụng bình gas không rõ nguồn gốc, bình cũ nát, móp méo hoặc không có niêm phong của nhà sản xuất.
Khi phát hiện cơ sở san chiết gas trái phép trong khu dân cư, người dân cần thông tin ngay cho chính quyền địa phương hoặc lực lượng Quản lý thị trường để kịp thời ngăn chặn, xử lý.