Công tác Mặt trận bắt đầu từ việc nhỏ nhất

Sau Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ IV, tháng 5-1995, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam đã phát động cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng cuộc sống mới ở khu dân cư”. Sau hơn 30 năm, cuộc vận động đã kết trái, đóng góp thiết thực vào công tác chăm lo đời sống người dân, phát triển đất nước.

Tháng 8-1982, dự thảo chỉ thị về công tác Mặt trận sửa đến lần thứ chín. Ông Nguyễn Túc, người chắp bút dự thảo, trình đồng chí Lê Quang Đạo khi đó là lãnh đạo phụ trách công tác Dân vận - Mặt trận của Ban Bí thư. Đồng chí nhận xét, bản thảo tốt, nhưng phần đưa dân tham gia quản lý còn chưa cụ thể.

Một cụm từ được thêm vào: “tạo ra cuộc sống mới ở khu dân cư bằng những hình thức và phương pháp linh hoạt, thích hợp với đặc điểm từng nơi”.

Sau 13 lần sửa, ngày 18-4-1983, Chỉ thị 17 CT/TW của Ban Bí thư về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác MTTQ Việt Nam trong giai đoạn mới” ra đời, với khẩu hiệu “Hướng về cơ sở, tới các địa bàn dân cư”. Và cụm từ được bổ sung năm ấy đã thành một cuộc vận động lớn sau này.

Năm 1993, khi được phân công chuyên trách công tác Mặt trận, đồng chí Lê Quang Đạo chủ trì công tác tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị 17, soạn thảo nghị quyết về đại đoàn kết dân tộc.

Hơn 70 người từ lãnh đạo, nguyên lãnh đạo cấp cao đến nhân sĩ, trí thức... gặp riêng để nêu ý kiến. Những góp ý được ghi vào hàng chục quyển sổ, không sót ai, không bỏ ý nào.

Ngày 17-11-1993, Nghị quyết 07 của Bộ Chính trị “Về đại đoàn kết dân tộc và tăng cường Mặt trận Dân tộc Thống nhất” được ban hành, mở rộng khối đại đoàn kết ra “mọi người Việt Nam yêu nước”. Nhưng khối đại đoàn kết rộng rãi ấy sẽ hiện diện thế nào trong đời sống thường ngày?

Tháng 8-1994, Đại hội IV MTTQ Việt Nam hiệp thương bầu đồng chí Lê Quang Đạo làm Chủ tịch. Ngay sau đại hội, đồng chí giao đồng chí Lê Truyền phụ trách mảng phong trào, với chỉ đạo: phong trào là bộ mặt của Mặt trận, cần đổi mới. Hai người đi Sơn La, Lai Châu, Vĩnh Long, Hải Hưng, TPHCM để tìm những cách làm mới khởi lên từ chính đời sống người dân.

Đầu năm 1995, trong các cuộc họp của Ban Thường trực Đoàn Chủ tịch, người gọi là phong trào, người gọi là cuộc vận động, ý kiến nào cũng được lắng nghe, song đồng chí Lê Quang Đạo kết luận: phong trào thi đua yêu nước đang nở rộ như hoa mùa xuân, Mặt trận không thêm một phong trào riêng lẻ, mà cần một cuộc vận động rộng lớn quy tụ các phong trào này.

Cuộc vận động là lời đáp: đại đoàn kết phải diễn ra ở nơi dân cư sống, nơi đường lối, chính sách gặp cuộc sống. Huy động đi đôi với bồi dưỡng, đúng như lời Bác Hồ dạy “Lấy sức dân mà xây dựng cuộc sống cho dân”.

Đại đoàn kết không tách khỏi dân chủ, người dân không chỉ là đối tượng được vận động, mà là chủ thể chăm lo cuộc sống của chính mình, giám sát cơ quan nhà nước, cán bộ...

Vào Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam, từng khu dân cư tổ chức Ngày hội đại đoàn kết, ở đó, dân ngồi cùng cán bộ; cấp ủy, chính quyền đối thoại trực tiếp, lắng nghe dân.

Hơn 30 năm nhìn lại, cuộc vận động được triển khai từ tháng 5-1995 đã lan tỏa rất nhanh. Sau 6 tháng, 20% khu dân cư thực hiện có kết quả. Sau một năm, là 40%. Đến năm 1998, tăng lên 84%.

Đồng chí Lê Quang Đạo đã gói ghém những chuyển biến to lớn trong một nhận xét giản dị: Tình làng nghĩa xóm, tình nghĩa phố phường thêm thắm đượm, người dân hiểu biết, thương yêu và gắn bó với nhau hơn.

Từ đó, cuộc vận động được đưa vào văn kiện của Đảng với những tên gọi mới như: xây dựng đời sống văn hóa, nông thôn mới, đô thị văn minh. Đồng chí Lê Truyền từng viết, việc thực hiện “không có điểm dừng”. Đến hôm nay, cuộc vận động đã hướng tới tiêu chí “Khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc”.

Lời dặn năm xưa vẫn đứng vững: không rập khuôn. Từ con đường làng, mái trường, trạm xá, nghĩa trang liệt sĩ được tu sửa nhờ sức dân. Nhiều nơi lớn lên thành làng văn hóa kiểu mẫu, ngõ xóm sáng - xanh -sạch - đẹp.

Có nơi lập khu dân cư thông minh, cả xóm họp trên Zalo, làm dịch vụ công trực tuyến ngay đầu ngõ... Hình thức mỗi nơi một khác, nhưng chung một cốt cách: người dân thấy mình là chủ ngôi nhà chung.

Ngày hội đại đoàn kết hàng năm nay có thêm “bữa cơm đại đoàn kết”; mâu thuẫn trong xóm có tổ hòa giải; bức xúc có diễn đàn “Lắng nghe dân nói”... Hạnh phúc của nhân dân không phải con số nằm trên báo cáo, mà là điều người dân cảm nhận được, đó là khi người già có chỗ nương tựa, trẻ nghèo được nâng bước...

Từ một cụm từ trên bản dự thảo đến hôm nay, đường đi đã dài và vẫn đang đi tiếp. Đại đoàn kết mang tầm vóc lớn lao, song công tác Mặt trận luôn bắt đầu từ những việc nhỏ nhất.

Chính từ những điều giản dị, thiết thân thường nhật đã vun đắp sự đồng lòng, chung sức một cách tự nhiên, để tinh thần đoàn kết trở thành thứ sức mạnh thường trực trong đời sống cộng đồng.

Tin cùng chuyên mục