Ban đầu, nhiều tổ chức quốc tế, nhất là Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), lo ngại biện pháp này sẽ làm suy giảm thương mại toàn cầu.
Theo dự báo của WTO vào thời điểm đó, khối lượng hàng hóa trao đổi trên thế giới có thể giảm khoảng 0,2%. Tuy nhiên, thực tế hoàn toàn khác khi trao đổi thương mại quốc tế năm 2025 tăng tới 4,6%, mức tăng mạnh nhất kể từ sau đại dịch Covid-19.
Một phần nguyên nhân do các doanh nghiệp Mỹ và đối tác thương mại đã tăng tốc nhập khẩu hàng hóa trước khi thuế mới có hiệu lực. Bên cạnh đó, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, lĩnh vực cần lượng lớn linh kiện và bán dẫn từ châu Á, cũng góp phần thúc đẩy nhu cầu thương mại toàn cầu.
Yếu tố quan trọng hơn cả nằm ở phản ứng của các nền kinh tế lớn trước chính sách thuế quan của Mỹ. Thay vì đáp trả bằng một cuộc chiến thuế quan toàn diện, nhiều quốc gia lựa chọn đa dạng hóa thị trường và thúc đẩy các hiệp định thương mại tự do (FTA) mới.
Có thể kể đến Liên minh châu Âu, trong vòng một năm, đã ký 4 FTA với Indonesia, khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur), Ấn Độ và Australia. Như Anh, sau khi gia nhập Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (khối thương mại gồm 11 quốc gia), đã ký FTA với Ấn Độ. Còn Canada đã bắt đầu đàm phán một FTA mới với Mercosur mà không có Mỹ - điều hiếm xảy ra trong lịch sử kinh tế châu Mỹ.
Nhật báo La Croix (Pháp) dẫn lời bà Isabelle Mateos y Lago, nhà kinh tế trưởng của Ngân hàng Pháp BNP Paribas, cho hay những nỗ lực tự do hóa thương mại này đã tạo ra kim ngạch thương mại kỷ lục, trị giá hơn 2.000 tỷ USD chỉ trong một năm.
Nỗ lực của Mỹ nhằm tái định hình trật tự thương mại theo hướng bảo hộ có thể đã vô tình thúc đẩy một thời kỳ phát triển mạnh mẽ mới cho tự do thương mại quốc tế.
Dù vậy, cần lưu ý là làn sóng tự do hóa thương mại hiện nay khác với giai đoạn toàn cầu hóa trước đây. Theo đó, các thỏa thuận mới không chỉ nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu mà còn gắn chặt với yếu tố chiến lược và an ninh kinh tế.
