Tuyên bố trên được Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto đưa ra sau chuyến thị sát Cơ sở Xử lý rác thải tích hợp (TPST BLE) tại huyện Banyumas, tỉnh Trung Java. Mô hình sử dụng công nghệ nội địa, phân loại tự động, vận hành đồng bộ từ hộ gia đình đến cấp huyện, công suất khoảng 75 tấn/ngày và đang được xem là giải pháp khả thi để nhân rộng. Đến nay, 13 huyện đã áp dụng thành công, cho thấy Indonesia không thiếu mô hình mà chủ yếu vướng ở tốc độ triển khai trên toàn quốc.
Áp lực xử lý rác tại Indonesia ngày càng lớn khi các bãi chôn lấp như Bantar Gebang đã quá tải, trong khi nước này nhiều năm thuộc nhóm phát thải rác nhựa ra đại dương lớn nhất thế giới. Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và dân số đông, rác thải đã trở thành thách thức phát triển, không chỉ là vấn đề môi trường.
Việc nâng quản lý rác thải lên ưu tiên quốc gia cho phép Jakarta huy động đồng bộ nguồn lực về ngân sách, công nghệ và cơ chế khuyến khích. Đây là nền tảng để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, biến rác thải thành tài nguyên thông qua tái chế và tái sử dụng. Nếu triển khai hiệu quả, lĩnh vực này không chỉ cải thiện môi trường mà còn tạo thêm việc làm và giá trị kinh tế.
Tuy nhiên, mục tiêu hoàn thành trong 2-3 năm sẽ không dễ đạt được khi thách thức lớn nhất là thay đổi thói quen phân loại rác từ hộ gia đình và bảo đảm thực thi đồng bộ trên hàng ngàn hòn đảo. Hạ tầng cùng năng lực quản trị địa phương cũng sẽ quyết định thành bại của chương trình.
Dù vậy, với quyết tâm chính trị mạnh mẽ và các mô hình đã được kiểm chứng, Indonesia đang chuyển từ thế bị động sang chủ động trong quản lý rác thải. Nếu duy trì được đà cải cách, nước này có thể biến thách thức môi trường thành động lực tăng trưởng xanh và tiến gần hơn tới mục tiêu giảm rác thải nhựa đại dương trong thập niên tới.
