TPHCM cần tự chủ năng lượng để thu hút đầu tư chiến lược

Bảo đảm nguồn điện là điều quan trọng

Tại hội nghị, đại biểu Luân Quốc Hưng, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Điện lực TPHCM (EVNHCMC), cho rằng việc phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực năng lượng là yêu cầu rất quan trọng đối với quá trình phát triển của thành phố.

Lãnh đạo EVNHCMC phân tích, TPHCM hiện là một siêu đô thị, tiêu thụ khoảng 20% sản lượng điện của cả nước. Trong cơ cấu này, khoảng 20% điện năng đến từ các nguồn năng lượng tái tạo. 5 tháng đầu 2026 sản lượng điện tiêu thụ trên địa bàn thành phố tăng gần 7%, cao hơn nhiều so với mức tăng 2-4% của những năm trước. Mức tăng chủ yếu đến từ lĩnh vực công nghiệp và xây dựng. Trong khi đó, nhu cầu điện của cả nước cũng đang gia tăng mạnh.

Theo ông Hưng, nguy cơ thiếu điện vẫn đang hiện hữu khi nền kinh tế tăng trưởng nhanh trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp. Hiện nay nguồn điện cung cấp cho TPHCM chủ yếu đến từ Phú Mỹ, Trà Vinh và Nhơn Trạch, phải truyền tải từ xa về, TPHCM chưa tự chủ được.

Từ thực tế đó, ông Luân Quốc Hưng đồng tình với các nội dung phân cấp, phân quyền trong dự thảo luật nhằm tạo cơ chế để TPHCM chủ động hơn về năng lượng. Như vậy, thành phố sẽ có sức hút đầu tư rất lớn, tạo điều kiện để các nhà đầu tư phát triển nguồn điện tại chỗ, bảo đảm an ninh năng lượng.

Bên cạnh đó, ông Luân Quốc Hưng cũng đánh giá cao các đề xuất phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực quy hoạch. Ông Hưng cho biết, trước đây việc bổ sung một đường dây hoặc một trạm điện phải báo cáo lên các bộ, ngành Trung ương, quá trình thẩm tra kéo dài. Trong khi đó, dự thảo luật đang mở ra cơ chế để UBND TP và chủ tịch UBND TP được linh hoạt điều chỉnh quy hoạch.

Khi các nhà đầu tư nước ngoài nhìn thấy khả năng bảo đảm nguồn điện tại chỗ, họ sẽ sẵn sàng lựa chọn TPHCM làm điểm đến đầu tư, nhất là các ngành công nghệ không khói như trung tâm dữ liệu, từ đó tạo ra tiềm năng phát triển kinh tế rất lớn cho thành phố.

Để chính quyền cơ sở là chủ thể kiến tạo phát triển

Góp ý tại hội nghị, ông Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch UBND xã Bình Mỹ, đánh giá dự thảo luật đã đề cập nhiều nội dung liên quan đến việc phân cấp, phân quyền mạnh cho TPHCM. Tuy nhiên, kinh nghiệm quản trị các thành phố cực lớn trên thế giới cho thấy, đô thị đặc biệt cần được trao thẩm quyền tích hợp theo dự án, theo không gian phát triển và theo vùng chức năng đô thị, thay vì phân tán theo từng nhóm quy định chuyên ngành.

Cách tiếp cận này giúp tháo gỡ những vướng mắc từ “bẫy xung đột văn bản”, khắc phục tính “xơ cứng” của các luật chuyên ngành, đồng thời chuyển từ tư duy “quản lý chuyên ngành” sang “quản trị phát triển”, tức quản trị theo không gian phát triển, vùng chức năng hoặc theo dự án, xem toàn bộ khu vực như một hệ sinh thái có mục tiêu rõ ràng và phát huy bản chất tích hợp của đô thị đặc biệt. Từ đó, ông đề nghị bổ sung quan điểm về hướng tiếp cận quản trị phát triển tích hợp trong dự thảo luật.

Liên quan đến mô hình chính quyền địa phương hai cấp, ông Tuấn cho rằng khoảng trống hiện nay không phải là thiếu quyền quản lý mà là thiếu cơ chế để chính quyền cơ sở trở thành chủ thể kiến tạo phát triển.

Cần bổ sung nguyên tắc phân quyền theo hướng: “Quyền hạn được giao cho cấp thấp nhất có đủ năng lực thực hiện hiệu quả; cấp trên chỉ thực hiện những nhiệm vụ mà cấp dưới không đủ điều kiện thực hiện”.

Ông cũng kiến nghị bổ sung quy định cho phép chính quyền cấp xã, phường được chủ động đề xuất, huy động, điều phối, liên kết và khai thác các nguồn lực công, tư, cộng đồng, tri thức, văn hóa, xã hội và các nguồn lực hợp pháp trong, ngoài nước để phục vụ phát triển địa phương; được thí điểm các mô hình quản trị cộng đồng, đồng kiến tạo và hợp tác đa chủ thể phù hợp với đặc điểm từng địa bàn và nhu cầu đầu tư xây dựng hạ tầng, cải tạo, chỉnh trang đô thị, bảo đảm an sinh xã hội cho người dân và cộng đồng.