Chặng đường mới với nhiều kỳ vọng

* PHÓNG VIÊN: Nhìn lại hành trình 45 năm, bà đánh giá đâu là đóng góp quan trọng nhất của Nhà văn hóa Phụ nữ TPHCM đối với phụ nữ thành phố?

- Bà PHAN THỊ BÍCH HƯỜNG: Với chúng tôi, 45 năm qua không chỉ là hành trình tự chủ trong mọi hoạt động, nỗ lực duy trì một địa điểm sinh hoạt văn hóa, mà còn là quá trình thực hiện sứ mệnh đồng hành cùng phụ nữ, góp phần nâng cao tri thức, kỹ năng và đời sống tinh thần của chị em.

Tôi luôn nghĩ, đằng sau những lớp học, chương trình giao lưu, hoạt động văn nghệ là nhiệm vụ chính trị, văn hóa mà đơn vị được giao. Chúng tôi góp phần truyền tải những giá trị tích cực, định hướng văn hóa, lối sống và thẩm mỹ; đồng thời tạo môi trường để phụ nữ phát triển bản thân, khẳng định vai trò trong gia đình và xã hội.

Thông qua các lớp học, chị em được trang bị thêm kỹ năng, từ những việc gần gũi trong đời sống đến kiến thức nghề nghiệp. Có người học để chăm sóc gia đình tốt hơn, có người tìm thấy niềm vui và sự tự tin, cũng có người phát triển kỹ năng ban đầu thành nghề tay trái để tăng thu nhập.

Những kết quả ấy cho thấy giá trị của hoạt động văn hóa không chỉ nằm trong thời gian một người tham gia lớp học, mà còn có thể tiếp tục lan tỏa trong cuộc sống, công việc và các mối quan hệ của họ.

* Trong thời đại số, các thiết chế văn hóa phải tìm cách tiếp cận công chúng bằng phương thức mới. Nhà văn hóa Phụ nữ TPHCM đã thích ứng thế nào để không chỉ phục vụ phụ nữ ở thành phố mà còn kết nối được với chị em ở xa?

- Chúng tôi xác định cần tổ chức hoạt động theo hướng hài hòa, vừa duy trì không gian sinh hoạt trực tiếp, vừa mở rộng khả năng lan tỏa thông qua các nền tảng số. Trước đây, nhiều chị em từ Đồng Tháp, Tây Ninh, Đồng Nai... và các địa phương vẫn đến Nhà văn hóa Phụ nữ TPHCM để tham gia lớp học, hoạt động kỹ năng. Tuy nhiên, không phải ai cũng có điều kiện đi lại thường xuyên.

Chúng tôi cũng đưa công nghệ, hình thức livestream vào tổ chức các sân chơi văn hóa. Một ví dụ là cuộc thi ảnh Phụ nữ với cuộc sống. Theo ghi nhận, cuộc thi có tác giả từ 34 tỉnh, thành tham gia; việc nhận ảnh được thực hiện qua trang web, quá trình chấm ảnh được tổ chức trực tuyến và livestream để tác giả theo dõi. Đáng chú ý, việc livestream được thực hiện qua các vòng chấm, từ sơ khảo đến chung kết.

Cách làm này đòi hỏi nhiều công sức và chi phí tổ chức, nhưng giúp quá trình chấm giải công khai, để người dự thi có thể quan sát cách hội đồng giám khảo làm việc. Hoạt động này được nhiều tác giả và người làm chuyên môn nhiếp ảnh đánh giá tích cực.

* Ngoài việc sử dụng công nghệ để mở rộng phạm vi hoạt động, Nhà văn hóa Phụ nữ TPHCM còn hướng đến việc trang bị kỹ năng số cho phụ nữ?

* Chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện của cơ quan, đơn vị mà còn liên quan trực tiếp đến khả năng học tập, làm việc và thích ứng của mỗi người. Vì vậy, bên cạnh đổi mới phương thức tổ chức, chúng tôi quan tâm đưa những nội dung về chuyển đổi số đến gần hơn với chị em.

Chẳng hạn, đơn vị tổ chức workshop, tọa đàm về chuyển đổi số để phụ nữ có cơ hội tiếp cận kiến thức và trao đổi về những vấn đề đang đặt ra trong cuộc sống.

Qua những hoạt động như vậy, Nhà văn hóa Phụ nữ mong muốn giúp chị em chủ động hơn trước sự thay đổi của công nghệ, tìm kiếm cơ hội học tập, nâng cao kỹ năng và vận dụng kiến thức vào công việc, đời sống. Thời gian tới, việc ứng dụng công nghệ cần tiếp tục gắn với nhu cầu thực tế của người tham gia.

Chúng tôi không xem nền tảng trực tuyến là phương án thay thế hoàn toàn các hoạt động trực tiếp. Những lớp học, buổi giao lưu và không gian sinh hoạt tại chỗ vẫn có giá trị riêng, bởi ở đó người tham gia được thực hành, trao đổi trực tiếp và hình thành sự gắn bó với cộng đồng.

Điều chúng tôi hướng đến là kết hợp các phương thức để nhiều người có thể tiếp cận hoạt động, trong khi vẫn giữ được sự gần gũi, ấm áp.

* Một định hướng bà đề cập là quan tâm nhiều hơn đến phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn, yếu thế và người lớn tuổi...

- Theo tôi, khi nói đến phát triển văn hóa, chúng ta không nên chỉ nghĩ đến công trình, địa điểm, số lượng hoạt động được tổ chức. Điều cốt lõi là nội dung, tiêu chí và cách làm sao để những giá trị văn hóa thực sự đến được với người dân. Với phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn, phụ nữ yếu thế và người lớn tuổi, việc tạo điều kiện để họ tiếp cận hoạt động văn hóa có ý nghĩa rất quan trọng.

Nhưng điều chúng ta hướng tới không phải chỉ là đưa một chương trình đến rồi xem họ là người tiếp nhận thụ động. Họ cần có cơ hội tham gia, đóng góp ý tưởng, chia sẻ kinh nghiệm và trở thành chủ thể trong quá trình tạo dựng, lan tỏa các giá trị văn hóa.

Mỗi nhóm đối tượng có nhu cầu và điều kiện khác nhau. Vì vậy, các hoạt động cần được thiết kế phù hợp, tạo môi trường để mọi người có thể tham gia theo khả năng của mình.

* Cơ sở 1 tại phường Nhiêu Lộc dự kiến hoàn thành năm 2027 được kỳ vọng tạo bước phát triển mới. Bà có thể nói rõ thêm?

* Việc xây dựng mới cơ sở 1 tại phường Nhiêu Lộc là dấu mốc quan trọng trong chặng đường phát triển của Nhà văn hóa Phụ nữ TPHCM. Công trình được kỳ vọng tạo thêm không gian và điều kiện để đơn vị nâng cao chất lượng hoạt động, đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập, sinh hoạt văn hóa và kết nối cộng đồng.

Tuy nhiên, theo tôi, giá trị của một thiết chế văn hóa không chỉ nằm ở cơ sở vật chất hiện đại. Công trình chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi có những nội dung hoạt động thiết thực, đội ngũ tổ chức phù hợp và cách tiếp cận đáp ứng nhu cầu của người dân.

Vì vậy, song song với việc chờ đón cơ sở mới, chúng tôi chuẩn bị cho giai đoạn phát triển tiếp theo với các công việc như: tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng kỹ năng; mở rộng hoạt động văn hóa, nghệ thuật; ứng dụng chuyển đổi số; tạo thêm cơ hội giao lưu, kết nối giữa các nhóm phụ nữ và cộng đồng.

Chúng tôi kỳ vọng cơ sở mới sẽ trở thành không gian văn hóa hiện đại, giàu tính trải nghiệm, nơi phụ nữ có thể học tập, phát triển năng lực, nuôi dưỡng tâm hồn và tìm thấy những mối liên kết có ý nghĩa. Đây cũng là điều kiện để Nhà văn hóa Phụ nữ TPHCM thực hiện tốt hơn nhiệm vụ chính trị, văn hóa xã hội được giao.