Con chơi game, cha mẹ giật mình
Vợ chồng chị Ngô Thị G. (32 tuổi, ngụ TPHCM) làm việc giờ hành chính nhưng thường xuyên tăng ca nên đành để con gái lớp 4 tự chơi ở nhà trong kỳ nghỉ hè. Thời gian đầu, thấy con thích đọc truyện tranh, tô màu và chơi cùng bạn hàng xóm nên chị G. khá yên tâm. Tuy nhiên, gần đây, chị nhận thấy con bắt đầu tỏ ra cáu gắt khi bị nhắc nhở, thường xuyên xin được sử dụng iPad. “Tôi cứ nghĩ con chỉ xem hoạt hình một chút, nhưng nhiều lần về nhà đột xuất đều thấy con đang chơi game. Hỏi thì con nói chỉ mới chơi vài phút, nhưng xem lịch sử truy cập thiết bị thì thời gian chơi game kéo dài nhiều giờ”, chị G. kể.
Câu chuyện của chị G. không phải trường hợp cá biệt. Ở các thành phố lớn, con trẻ không có nhiều không gian để chơi đùa như ở quê. Nhiều bậc cha mẹ vì gánh nặng mưu sinh nên không có thời gian chơi cùng con, để trẻ tự do chơi game hoặc sử dụng thiết bị điện tử. Tình trạng này phổ biến hơn vào các dịp nghỉ hè, lễ tết khi trẻ được nghỉ học trong khi thiếu hụt sự quản lý của cha mẹ.
Qua nhiều năm tham vấn tâm lý cho học sinh và phụ huynh, Tiến sĩ Phạm Thị Thúy, giảng viên Học viện Chính trị khu vực II, cho biết đã chứng kiến nhiều trường hợp trẻ chơi game kéo dài, đặc biệt vào ban đêm. Có phụ huynh chia sẻ, họ phải thức khuya chỉ để canh con có lén chơi game hay không. Một trường hợp khiến bà đặc biệt ám ảnh là nam sinh vẫn chơi game đến 2 giờ sáng dù hôm sau có kỳ thi quan trọng. Khi người cha buộc phải thu điện thoại, em đã lao ra ban công trong trạng thái mất kiểm soát, rất may được người mẹ giữ lại kịp thời. “Đó là biểu hiện cho thấy trẻ đã lệ thuộc vào game ở mức đáng báo động. Lúc ấy, việc học, lời nhắc nhở của cha mẹ hay những trách nhiệm hàng ngày đều không còn đủ sức kéo trẻ ra khỏi trò chơi”, Tiến sĩ Phạm Thị Thúy chia sẻ.
Muốn con bớt chơi game thì người lớn phải tạo ra nhiều lựa chọn thú vị hơn cho con. Nếu cuộc sống chỉ quanh quẩn với bốn bức tường và chiếc điện thoại thì rất khó yêu cầu trẻ tự từ bỏ game. Đồng hành, quản lý và làm gương vẫn là ba yếu tố quan trọng nhất để giúp trẻ sử dụng thiết bị điện tử một cách lành mạnh.
Tiến sĩ PHẠM THỊ THÚY
Không nên áp dụng chung một khung thời gian
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trẻ em dành quá nhiều thời gian ngồi trước màn hình thường giảm vận động thể chất, ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện và gia tăng nguy cơ thừa cân, béo phì. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí JAMA Pediatrics thuộc Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ (AMA) cũng cho thấy, thời gian sử dụng màn hình kéo dài có liên quan đến nguy cơ rối loạn giấc ngủ, giảm khả năng tập trung, tăng các biểu hiện lo âu, trầm cảm ở trẻ em và thanh thiếu niên.
Tiến sĩ Phạm Thị Thúy chỉ rõ, hậu quả của việc sử dụng thiết bị điện tử quá mức thể hiện trên nhiều phương diện. Về thể chất, trẻ có nguy cơ cận thị, đau cổ vai gáy, rối loạn giấc ngủ, ít vận động dẫn đến béo phì hoặc các vấn đề về cơ xương khớp. Ở góc độ tâm lý, trẻ dễ cáu gắt, nóng nảy, mất kiểm soát cảm xúc khi bị ngắt quãng việc chơi game. Một số nghiên cứu quốc tế cũng cho thấy việc sử dụng màn hình quá nhiều có liên quan đến nguy cơ gia tăng lo âu và trầm cảm ở trẻ em. Không chỉ vậy, nhiều giáo viên cũng phản ánh với bà rằng, những học sinh chơi game nhiều thường mất tập trung trong lớp, buồn ngủ do thức khuya, giảm hứng thú đọc sách và gặp khó khăn trong việc hoàn thành các nhiệm vụ học tập.
Từ thực tế đó, Tiến sĩ Phạm Thị Thúy tán thành với đề xuất giảm thời gian chơi game của trẻ. Tuy nhiên, điều cần cân nhắc là không nên áp dụng một con số cho mọi lứa tuổi.
Theo Nghị định 147/2024 về quản lý sử dụng Internet, người dưới 18 tuổi được chơi tối đa 60 phút với mỗi trò chơi và không quá 180 phút mỗi ngày đối với tất cả trò chơi. Trong dự thảo mới đang được Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) lấy ý kiến, quy định rút ngắn thời gian xuống còn 60 phút mỗi ngày với người chơi là trẻ em dưới 16 tuổi. “Trẻ nhỏ khác trẻ lớn. Với trẻ dưới 6 tuổi, 60 phút chơi game mỗi ngày đã là quá nhiều. Vì vậy, tôi thiên về hướng khuyến khích giảm thời gian chơi game, giảm thời gian sử dụng màn hình và tăng các hoạt động vận động, vui chơi ngoài trời hơn là quy định cứng số phút”, Tiến sĩ Phạm Thị Thúy góp ý.
Các chuyên gia tâm lý cũng nhấn mạnh không nên cực đoan xem game chỉ có hại. Nhiều trò chơi được thiết kế phù hợp có thể hỗ trợ trẻ học tập, phát triển tư duy hoặc rèn luyện kỹ năng xử lý tình huống. Vấn đề cốt lõi là cha mẹ cần lựa chọn nội dung phù hợp, thống nhất thời điểm chơi, thời gian chơi và hướng dẫn trẻ sử dụng thiết bị điện tử một cách có trách nhiệm. Ngoài ra, cha mẹ cũng phải trở thành tấm gương trong việc sử dụng thiết bị điện tử. Nếu công việc yêu cầu sử dụng máy tính nhiều giờ, hãy để con hiểu đó là công việc, đồng thời duy trì thói quen nghỉ giữa giờ, vận động, chăm sóc mắt và hạn chế lướt điện thoại cho mục đích giải trí. Bên cạnh đó, gia đình cần tạo cho trẻ một cuộc sống phong phú hơn với các hoạt động như đọc sách, chơi thể thao, tham gia sinh hoạt cùng người thân, dã ngoại hoặc các lớp kỹ năng. Khi trẻ có nhiều trải nghiệm hấp dẫn ngoài đời thực, sức hút của game sẽ giảm đi một cách tự nhiên.
