Đỏ lửa từ 3 giờ sáng
3 giờ sáng, căn bếp của “Bếp yêu thương” ở ấp Long Nguyên, xã Long Điền (TPHCM) đã sáng đèn. 5-6 thành viên trong nhóm thiện nguyện chia nhau mỗi người một việc: người rửa rau, người sơ chế nguyên liệu, người đứng bếp, người chiên đậu hũ, người cắt hành. Ngoài trời còn tối, trong bếp đã rộn tiếng xào nấu.
Vài giờ nữa, những phần ăn nóng hổi sẽ được trao đến người bán vé số, lao động nghèo, người già neo đơn và những hoàn cảnh khó khăn tại xã Long Điền. Không có thù lao, nhưng mỗi khi bếp đỏ lửa, các thành viên nhóm thiện nguyện lại đến tham gia, người góp công, người góp tiền, người góp nguyên liệu.
Bà Đỗ Như Thảo Thuận (50 tuổi, Trưởng Ban Mặt trận ấp Long Nguyên, xã Long Điền), cho biết, mỗi tháng bếp đỏ lửa 2 lần. Thực đơn được thay đổi, khi là hủ tiếu, bánh canh, lúc là bánh mì, bún riêu, bò kho. Mỗi lần, nhóm chuẩn bị 300-500 suất, với kinh phí khoảng 3-6 triệu đồng. “Bếp ăn 0 đồng” được bà Thuận khởi xướng từ năm 2015.
Đến năm 2020, do ảnh hưởng của dịch Covid-19, bếp tạm ngưng hoạt động. Hai năm sau, khi tham gia công tác mặt trận tại địa phương và có dịp tiếp xúc với nhiều người dân khó khăn, bà Thuận quyết định nhóm lại căn bếp. Cũng có những lúc khó khăn, nhất là khi kinh phí thiếu, nhưng bà chưa bao giờ nghĩ đến chuyện dừng bếp.
Đứng chung những người chờ nhận bữa sáng miễn phí ở “Bếp yêu thương”, bà Nguyễn Thị Lan (51 tuổi) vui vẻ khi mở phần ăn và thấy món bò kho mình thích. Phần ăn miễn phí giúp bà bớt một khoản chi trong ngày, và việc được mọi người hỏi han, quan tâm khiến bà thấy ấm lòng. Anh Vũ Văn Nguyên, ấp Long Nguyên, cũng đến nhận phần ăn.
“Tôi làm thợ hồ, hôm nào có công trình thì đi làm, hôm nào không có thì ở nhà. Có phần ăn này cũng đỡ được một khoản”, anh Nguyên chia sẻ. Ngoài những suất ăn được trao trực tiếp tại bếp, hàng chục suất khác được các thành viên trong nhóm mang đến tận nhà cho người bệnh, người già yếu không thể đi lại.
Những bữa cơm ấm lòng người
Tại ấp Long Tân, xã Long Điền, một căn bếp khác cũng đều đặn đỏ lửa 2 lần mỗi tháng, mỗi lần chuẩn bị khoảng 500-600 suất ăn miễn phí cho người dân có hoàn cảnh khó khăn. Người góp tiền, người góp nguyên liệu, góp công; có người mang đến bao gạo, có người phụ sơ chế, nấu nướng rồi chia phần. Nhờ vậy, những suất ăn được duy trì đều đặn thay vì chỉ thực hiện từng đợt khi có nguồn hỗ trợ.
Tại phường Bà Rịa (TPHCM), từ năm 2021, vợ chồng anh Nguyễn Thanh Liêm (50 tuổi, ngụ đường Cách Mạng Tháng 8, khu phố Phước Lễ) duy trì quán cơm chay với giá 5.000 đồng/phần. Bình quân mỗi tháng, quán sử dụng khoảng 1 tấn gạo, chủ yếu phục vụ những người có thu nhập thấp. Anh Liêm cho hay, giá bán 5.000 đồng/phần chỉ mang tính tượng trưng.
Để duy trì quán, vợ chồng anh tự xoay xở và nhờ sự chung tay của những người ủng hộ. Ban đầu, vợ chồng anh chỉ mong có một địa chỉ để người khó khăn có thể ăn một bữa cơm với mức giá vừa túi tiền. “Giúp được người khó khăn thì mình cố gắng. Sức tới đâu, mình làm tới đó, nhưng sẽ cố gắng duy trì quán”, anh Liêm chia sẻ.
Chị Nguyễn Thị Tâm (khu phố Phước Lễ) là một trong những khách quen của quán. Chị làm nghề giúp việc nhà, thu nhập mỗi ngày khoảng 100.000 đồng. Tiền thuê phòng trọ khoảng 1 triệu đồng mỗi tháng, chưa kể điện nước và các khoản sinh hoạt, nên chuyện ăn uống phải tính kỹ. Gần như ngày nào chị cũng ghé quán, bởi mỗi suất cơm 5.000 đồng có cơm, các món mặn, xào, canh và thực đơn thay đổi mỗi ngày.
“Tôi giúp việc nhà, thu nhập không bao nhiêu nên phải ăn uống tiết kiệm. May có “Quán cơm 5K” của vợ chồng anh Liêm mà tôi còn có chỗ ăn cơm rẻ, đồ ăn lại ngon”, chị Tâm cho biết.
Theo bà Mã Lê Phương Thảo, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Long Điền, những mô hình bếp ăn từ thiện giúp địa phương có thêm nguồn lực chăm lo người dân khó khăn. Các hoạt động cần được duy trì thực chất, đúng đối tượng và có sự tham gia của cộng đồng. “Mong muốn của chúng tôi là ở đâu có người cần thì ở đó có sự chăm lo, để người dân không cảm thấy mình bị bỏ lại phía sau”, bà Thảo chia sẻ.