Chuyển đổi số đi vào từng khu phố
Một sáng thứ bảy đầu năm 2026, tại nhà sinh hoạt cộng đồng của một khu phố ở phường Vũng Tàu (TPHCM) đông hơn thường ngày. Nhiều người dân đến đây để học “kỹ năng số”, cách đăng nhập VNeID, thao tác kỹ năng nộp hồ sơ trực tuyến...
Các cán bộ phường cùng đoàn viên thanh niên thay nhau hướng dẫn người dân từng thao tác.
Bà Nguyễn Thị Hồng (64 tuổi, tiểu thương chợ Vũng Tàu) ban đầu rất lúng túng với các ứng dụng và chưa thật sự yên tâm khi thực hiện thủ tục hành chính qua điện thoại.
Sau vài lần được hướng dẫn, bà đã chủ động hơn và nhanh chóng đăng nhập tài khoản, đóng tiền điện, nước. Bà Hồng là một trong gần 2.400 người dân được tổ công nghệ số cộng đồng trực tiếp hướng dẫn “kỹ năng số” trong các đợt cao điểm.
Ông Vũ Hồng Thuấn, Chủ tịch UBND phường Vũng Tàu, cho biết, là địa bàn đông dân (hơn 17.000 người), phường chủ động phát động phong trào “Bình dân học vụ số” bằng cách lập 42 tổ công nghệ số cộng đồng để hướng dẫn từng người dân.
Lực lượng này hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng Công dân số, thực hiện hồ sơ trực tuyến và thao tác số trên thiết bị cá nhân. Phường cũng thành lập Tổ phản ứng nhanh hỗ trợ người cao tuổi; tổ chức nhiều lớp tập huấn “kỹ năng số” cho cán bộ, người dân.
Song song đó, phường phối hợp các đơn vị công nghệ tổ chức tập huấn cho cán bộ, công chức phường về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong soạn thảo văn bản, xử lý dữ liệu. Nhờ đó, các chỉ số trên Cổng Dịch vụ công quốc gia của phường đạt kết quả tích cực, tổng điểm 89,7; tiến độ giải quyết hồ sơ đạt điểm tuyệt đối.
Tại xã Long Hải (TPHCM), “Bình dân học vụ số” được xác định bắt đầu từ từng hộ dân, với mục tiêu mỗi gia đình có ít nhất một người biết nộp hồ sơ trực tuyến.
Đến nay, xã đã đồng bộ hóa phần mềm quản lý văn bản, vận hành ổn định hệ thống Một cửa điện tử, công khai 100% thủ tục hành chính kèm mã QR.
Các tổ công nghệ số cộng đồng “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, giúp người dân hình thành thói quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tạo nền tảng để chuyển đổi số đi vào thực chất từ cơ sở.
Dễ dàng tiếp cận tri thức số
Tại xã Châu Pha (TPHCM), thách thức đặt ra cho địa phương là làm thế nào để công nghệ không trở thành rào cản, nhất là đối với người dân nông thôn và người lớn tuổi.
Ông Phan Minh Hợp, Chủ tịch UBND xã Châu Pha, chia sẻ, xã đưa vào vận hành phần mềm quản lý điều hành DC 4.0, thông qua việc hợp tác chuyển đổi số với VNPT TPHCM.
Xã cũng đẩy mạnh phong trào “Bình dân học vụ số”. Với DC 4.0, dữ liệu cư dân được cập nhật theo thời gian thực từ ấp lên xã. Các thông báo về họp dân, tiêm chủng, vệ sinh môi trường, cảnh báo mưa bão cũng được gửi đến từng hộ dân qua điện thoại.
Ngược lại, người dân dễ dàng gửi phản ánh liên quan đến vấn đề môi trường, điện, nước, trật tự đô thị..., và trên phần mềm này thể hiện rõ trạng thái tiếp nhận - xử lý - hoàn tất để người dân theo dõi.
Xã phối hợp triển khai 18 trợ lý ảo trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ công tác văn phòng, tư vấn pháp luật và hỗ trợ các vấn đề cá nhân, giúp cán bộ và người dân tiếp cận tri thức số dễ dàng hơn.
Theo ông Phan Minh Hợp, mục tiêu của xã là đưa phong trào “Bình dân học vụ số” trở thành phong trào sâu rộng, giúp người dân có đủ “kỹ năng số” cơ bản để tham gia đời sống số, đồng thời từng bước xây dựng xã thành mô hình tiêu biểu của TPHCM giai đoạn 2025-2030.
