Năm 2013, nhiều đổi mới trong hoạt động bảo vệ môi trường

Thủ tướng Chính phủ vừa ký quyết định phân cấp thẩm quyền lập danh mục và xử lý cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Đây được xem là một quyết định khá kịp thời và phù hợp với thực tế. Bởi lẽ, quyết định này giúp chấm dứt tình trạng chồng chéo trong công tác thanh - kiểm tra môi trường hiện nay. Riêng về phía TPHCM, năm 2013 sẽ đánh dấu sự thay đổi lớn trong công tác bảo vệ môi trường khi chính quyền đẩy mạnh việc phát huy vai trò của cộng đồng.

Tại TPHCM, khuyến khích doanh nghiệp phát triển xanh là một trong những giải pháp quan trọng giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường (trong hình: Lễ trao giải thưởng Doanh nghiệp xanh năm 2012).

Khắc phục chồng chéo thanh - kiểm tra môi trường

Tại cuộc họp với các cơ quan chức năng liên quan do Sở Tài nguyên và Môi trường TPHCM chủ trì, nhiều doanh nghiệp đã thực sự bức xúc khi cho rằng hiện có quá nhiều cơ quan chức năng đang thực hiện cùng một nhiệm vụ là thanh - kiểm tra, xử lý hành vi vi phạm môi trường. Bà Lê Thị Kim Oanh, Phó chánh thanh tra Sở tài nguyên và Môi trường cũng thừa nhận hiện có hàng chục cơ quan chức năng đang làm cùng một chức năng là thanh - kiểm tra môi trường. Tình trạng chồng chéo trong công tác thanh - kiểm tra diễn ra khá thường xuyên. Không ít lần Thanh tra sở gửi quyết định kiểm tra đến các doanh nghiệp thì nhận được phản hồi của doanh nghiệp cho biết là doanh nghiệp cũng vừa bị đoàn thanh tra môi trường khác đến kiểm tra.

Trên thực tế, hiện trung bình mỗi năm, doanh nghiệp phải chịu khoảng trên dưới 20 lần thanh - kiểm tra môi trường của các cơ quan chức năng với cùng một nội dung. Điều đáng nói là hoạt động thanh - kiểm tra của các đoàn thường tập trung vào những doanh nghiệp lớn. Còn với những doanh nghiệp nhỏ, các cơ sở ô nhiễm nghiêm trọng thì “né”. Điển hình nhất là khu vực phường Đông Hưng Thuận, quận 12, TPHCM. Đây là khu tập trung khá nhiều doanh nghiệp gây ô nhiễm nghiêm trọng và tồn tại từ rất lâu. Thế nhưng cho đến nay, việc xử lý những doanh nghiệp này vẫn không triệt để. Đại diện UBND quận 12 cho rằng, ngoại trừ sở và quận là hay kiểm tra những cơ sở này thì tuyệt không thấy những cơ quan chức năng khác. Những đơn vị này đã từng bị phạt, bị buộc tạm ngưng hoạt động nhưng rồi đâu lại vào đấy.

Xuất phát từ thực tế trên, quyết định mới nhất của Thủ tướng chính phủ có hiệu lực từ ngày 1-3-2013 quy định rõ, với những cơ sở sản xuất kinh doanh, dịch vụ, bệnh viên, bãi chôn lấp chất thải rắn, khu chế xuất, khu công nghiệp, cụm công nghiệp thuộc đối tượng phải lập đề án bảo vệ môi trường chi tiết thuộc thẩm quyền phê duyệt của Bộ Tài nguyên và Môi trường; các cơ sở giam giữ, cải tạo phạm nhân, các trường giáo dưỡng, trung tâm giáo dưỡng, trung tâm huấn luyện nghiệp vụ thuộc lực lượng công an nhân dân, các đơn vị huấn luyện quân sự, cơ sở sản xuất, sửa chữa vũ khí, trang thiết bị quân sự và cơ sở bảo trợ xã hội, trung tâm chữa bệnh – giáo dục – lao động thuộc Sở lao động thương binh xã hội quản lý sẽ do Thủ tướng chính phủ quyết định danh mục và biện pháp xử lý. Riêng Chủ tịch UBND tỉnh thành trực thuộc trung ương sẽ quyết định danh mục và biện pháp xử lý cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng trên địa bàn quản lý, ngoại trừ những đối tượng do thủ tướng quyết định. Về đơn vị tham mưu trình quyết định xử lý cơ sở ô nhiễm thì ở cấp thủ tướng quyết định sẽ do Bộ Tài nguyên và Môi trường rà soát và trình. Còn ở cấp Chủ tịch tỉnh thành trung ương sẽ do Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì trình.

Phát huy sức mạnh cộng đồng

Cùng với việc kiện toàn hệ thống quản lý môi trường vốn đang còn nhiều bất cập thì việc cần thiết phát huy sức mạnh, vai trò của cộng đồng trong công tác bảo vệ môi trường cũng được nhấn mạnh. Điển hình nhất là Sở Tài nguyên và Môi trường TPHCM đã ký kết hàng loạt liên tịch với các đoàn thể xã hội như Đoàn thanh niên, Hội liên hiệp phụ nữ, Hội cựu chiến binh, UB Mặt trận tổ quốc thực hiện nhiều dự án cải thiện môi trường như ngày chủ nhật xanh, câu lạc bộ môi trường phụ nữ, thực hiện chương trình kênh không rác, khu phố xanh… và đã đạt những kết quả đáng kể. Điều này chứng tỏ chỉ có sức mạnh cộng đồng kết hợp với nâng cao năng lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực môi trường mới đáp ứng yêu cầu cải thiện chất lượng môi trường hiện nay. Đại diện Bộ Môi trường Singapore khẳng định, sở dĩ đất nước Singapore trở nên xanh, sạch nhất thế giới như hiện nay chính là nhờ phát huy vai trò của cộng đồng trong việc chung tay cải thiện chất lượng môi trường sống. Theo đó, để thực hiện một dự án cải thiện môi trường tại khu dân cư, chính quyền sẽ phối hợp cùng với người dân để xây dựng dự án. Việc phối hợp này cho phép xây dựng dự án sát thực tế hơn. Kế đến là phát huy quyền làm chủ dự án cải thiện môi trường cho người dân. Cơ quan quản lý chỉ đóng vai trò hướng dẫn người dân thực hiện. Và khi người dân đã làm chủ được dự án cải thiện chất lượng môi trường tại chính khu vực mình sinh sống thì chính quyền sẽ như người được ăn trái ngọt trên chính cây mà mình trồng.

Có thể nói, đó là một kinh nghiệm hay. Hiện tại Việt Nam và đặc biệt TPHCM đã và đang triển khai theo hướng trên. Tuy nhiên, phải thừa nhận rằng hiện việc phối hợp giữa cộng đồng và cơ quan chức năng chỉ mới dừng ở mức phát động phong trào, chưa xây dựng được thành những dự án có chiều sâu. Do vậy, sau khi kết thúc một phong trào thì hiệu quả duy trì còn nhiều hạn chế. Chính vì thế, cần thiết phải có sự thay đổi trong tư duy thực hiện theo hướng tăng quyền chủ động hơn nữa cho cộng đồng dân cư để cải thiện hiệu quả chất lượng cải tạo môi trường.

Không dừng lại đó, năm 2013, TPHCM sẽ đẩy mạnh các hoạt động kêu gọi tiêu dùng sản phẩm của các doanh nghiệp thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường. Đây cũng được xem là sáng kiến của thành phố nhằm từng bước thay đổi thói quen tiêu dùng của người dân theo hướng ưu tiên hơn cho sản phẩm của các doanh nghiệp thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường. Mặt khác, khi thói quen này được định hình cũng đồng nghĩa với việc cộng đồng đã xây dựng được một áp lực vô hình nhưng lại hiệu quả hơn cả luật bảo vệ môi trường. Đó là áp lực mà các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển nhất thiết phải tự giác chấp hành tốt công tác bảo vệ môi trường. Ngược lại, sản phẩm của họ sẽ bị người tiêu dùng tẩy chay trên thị trường trong nước lẫn nước ngoài. Phải khẳng định rằng, cộng đồng đóng vai trò rất lớn nếu không muốn nói là quyết định trong việc cải thiện và gìn giữ những dự án bảo vệ môi trường. Vấn đề còn lại là sức mạnh và vai trò này sẽ được các cơ quan chức năng huy động và phát huy như thế nào. 

PHÚC ANH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Thị trường

Saigon Co.op căng mình đảm bảo tốt phòng tuyến lương thực, thực phẩm cho người dân TPHCM

Cùng với các bệnh viện, hiện hệ thống siêu thị, cửa hàng thực phẩm tại khu vực TPHCM cũng không tránh khỏi sự tấn công của dịch Covid-19 do cả hai nhóm ngành này đều phải duy trì hoạt động xuyên suốt liên tục song song để bảo vệ sức khỏe và cung cấp lương thực, thực phẩm, nhu yếu phẩm cho người dân.

Địa ốc

Wyndham Coast - hàng hiếm trên thị trường căn hộ du lịch biển

Khó có thể tìm thấy một dự án nào nằm ở cung đường ven biển đẹp hàng đầu Việt Nam với mức giá hợp lý cùng với hạ tầng giao thông đang gấp rút xây dựng sẽ tạo nên sự tăng trưởng về giá trong tương lai như dự án Wyndham Coast.

Ngân hàng - Chứng khoán

VN-Index lập đỉnh mới, vàng giảm giá

Thị trường chứng khoán Việt Nam trong phiên giao dịch ngày 18-6 tăng mạnh. Đóng cửa phiên giao dịch, VN-Index tăng 17,85 điểm lên 1.377,77 điểm với 249 mã tăng, 138 mã giảm và 54 mã đứng giá. 

Nông nghiệp

Miền Trung tìm cách thích ứng xâm nhập mặn

Vùng hạ du các con sông miền Trung đang bị mặn xâm nhập nghiêm trọng. Tình trạng này khiến người dân đối mặt với thiếu nước, diện tích gieo trồng nhiều nơi phải bỏ hoang, nhiều địa phương phải chạy đua tìm các phương án ứng phó.

Đầu tư

Hơn 41.000 tỷ đồng đầu tư Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, kế hoạch thi công dự án Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I tại tỉnh Quảng Bình sẽ diễn ra vào quý III-2021, có tổng mức đầu tư là 41.130 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào năm 2025. Trong đó gói thầu số 15 để thi công 2 tổ máy có trị giá 30.236 tỷ đồng đã được các bên ký kết chiều nay 17-6.

Chuyển động kinh tế & Đời sống 24H

Chuyển động kinh tế & Đời sống 24H

Thông tin kinh tế