Nghiên cứu khoa học không tách rời giảng dạy, góp phần giải quyết những vấn đề thực tiễn

Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh Quốc hội đang họp bàn về dự án Luật Đất đai (sửa đổi) và tháo gỡ những điểm nghẽn vướng mắc.

Hội thảo do Tạp chí Pháp luật và Phát triển phối hợp với Trường Đại học Intracom tổ chức, hướng tới cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn cho việc hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp. Ban tổ chức đã nhận được 50 tham luận và bài viết.

Ông Nguyễn Thanh Việt, Chủ tịch Hội đồng trường Trường Đại học Intracom cho biết, trường xác định nghiên cứu khoa học không thể tách rời giảng dạy, mà phải góp phần giải quyết những vấn đề thực tiễn, cung cấp luận cứ cho hoạch định chính sách và tạo ra giá trị cho cộng đồng.

“Việc giải quyết các vấn đề đất đai cần gắn quy định pháp luật với điều kiện thực thi, dữ liệu và sự hài hòa lợi ích. Hội thảo tạo điều kiện kết nối giới nghiên cứu với cơ quan quản lý, giới nghề nghiệp và doanh nghiệp, nhằm hình thành những đề xuất chính sách cụ thể, khả thi. Hội thảo đóng góp thiết thực trong việc chỉ ra những vướng mắc cần ưu tiên giải quyết, phân tích nguyên nhân và đề xuất phương án có căn cứ phục vụ sửa đổi pháp luật về đất”, ông Nguyễn Thanh Việt nêu.

Các ý kiến tại hội thảo tập trung nhận diện những vướng mắc cản trở việc huy động nguồn lực đất đai; nghiên cứu cơ chế chuyển hóa giá trị đất đai thành nguồn lực phát triển; đề xuất định hướng chính sách.

Các biểu chung quan điểm, đất đai càng có giá trị càng phải được quản lý chặt chẽ, công khai, minh bạch, tiết kiệm và hiệu quả. GS-TS Trần Phương Đạt, Trưởng khoa Luật Trường Đại học Intracom nêu quan điểm, trong tiến trình phát triển mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là quản lý và sử dụng đất đai hiệu quả, mà quan trọng hơn là khơi thông, giải phóng và chuyển hóa nguồn lực đất đai thành động lực phát triển.

Từ phân tích điều kiện để giá trị đất đai trở thành nguồn lực phát triển, TS Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội nhấn mạnh đến hiệu quả phân bổ, sử dụng đất và phân chia lợi ích.

GS-TSKH Đặng Hùng Võ (Nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường trước đây) đề xuất nghiên cứu tái cấu trúc hệ thống pháp luật đất đai, làm rõ quan hệ với pháp luật dân sự, quy hoạch, tài chính và quản lý tài sản công.

Bảo vệ quyền của người có đất bị thu hồi là một nội dung được tập trung thảo luận. PGS-TS Phạm Hữu Nghị (nguyên Tổng Biên tập tạp chí Nhà nước và Pháp luật, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam) đề xuất đánh giá cơ chế thu hồi đất trên cơ sở tính chính đáng của mục đích, sự công bằng trong bồi thường và khả năng phục hồi đời sống. Những yêu cầu về nơi ở, sinh kế và trách nhiệm giải trình cần được cụ thể hóa thành quy định có thể thực hiện, kiểm tra và giám sát.

Một số chuyên gia khác cho rằng, cần xác định rõ thiệt hại, phân định bồi thường với hỗ trợ, đồng thời xem xét vai trò của tái định cư trong ổn định cuộc sống của người có đất bị thu hồi tại Việt Nam…

Kết quả hội thảo được định hướng tổng hợp thành “Bộ kiến nghị chính sách về khơi thông nguồn lực đất đai”, phục vụ hoàn thiện pháp luật và tổ chức thực hiện giai đoạn 2026–2030.