Ngày 28-10, tại Hà Nội, Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn thực phẩm Việt Nam (VINAFOSA) phối hợp với Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia (NIFC), Công ty cổ phần Tetra Pak Việt Nam và Tập đoàn TH tổ chức hội thảo “Bao bì và công nghệ thực phẩm thế hệ mới đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm và phát triển kinh tế tuần hoàn”, nhân dịp kỷ niệm 25 năm thành lập VINAFOSA.
Hội thảo tập trung vào quy định về bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, nguy cơ mất an toàn từ vật liệu bao bì, công nghệ sản xuất, đóng gói và phát triển bao bì xanh theo hướng kinh tế tuần hoàn. Đây là những vấn đề doanh nghiệp cần quan tâm để bảo đảm an toàn sản phẩm và giảm tác động đến môi trường.
Giảm nhựa từ những thay đổi trong sản xuất
Tại hội thảo, ông Phạm Thế Quyền, Giám đốc Nghiên cứu và Phát triển Tập đoàn TH cho biết, doanh nghiệp thực hiện nhiều cải tiến bao bì nhằm giảm thiểu sử dụng nguyên liệu nhựa, đồng thời tăng khả năng thu gom, tái chế sau khi sử dụng.
Từ năm 2023, TH đã giảm trọng lượng phôi chai nhựa, điều chỉnh độ dày nhãn chai, giảm độ dày màng co nhựa của sản phẩm. Doanh nghiệp cũng bỏ màng co ở nắp chai đối với các sản phẩm nước tinh khiết TH true WATER. Theo số liệu doanh nghiệp công bố, những thay đổi này giúp giảm khoảng 600 tấn nhựa mỗi năm, đồng thời tiết kiệm hàng chục tỷ đồng chi phí sản xuất.
Bên cạnh cải tiến bao bì, TH cũng giảm sử dụng vật liệu nhựa trong hoạt động bán lẻ và tiêu dùng. Từ năm 2018, chuỗi cửa hàng TH true mart chuyển sang dùng túi có nguồn gốc sinh học thay túi nilon thông thường. Năm 2020, doanh nghiệp ra mắt túi vải canvas nhằm khuyến khích sử dụng túi bền vững; đến tháng 6-2022, lượng thìa sữa chua dùng một lần cung ứng ra thị trường giảm 50%.
Để hạn chế chất thải nhựa, bên cạnh giảm vật liệu và thay đổi thiết kế sản phẩm, cần chú trọng thu gom, phân loại và tái chế sau sử dụng.
“Các hoạt động này không chỉ góp phần đưa bao bì sau sử dụng trở lại chu trình sản xuất, mà còn khuyến khích người tiêu dùng trực tiếp tham gia thu gom, tái chế và hình thành thói quen sống xanh. Thực tiễn tại TH cho thấy phát triển kinh tế tuần hoàn cần sự kết hợp giữa đổi mới công nghệ, cải tiến sản phẩm, hợp tác doanh nghiệp và sự tham gia của cộng đồng” - ông Phạm Thế Quyền chia sẻ.
Bởi thế, cùng với cải tiến trong sản xuất, TH chú trọng hợp tác với các bên trong chuỗi giá trị để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Doanh nghiệp tham gia sáng lập Liên minh Tái chế Bao bì Việt Nam (PRO Vietnam), đồng thời triển khai các chương trình khuyến khích người tiêu dùng thu gom, tái chế bao bì sau sử dụng. Tại các cửa hàng TH true mart, chương trình “Thu gom vỏ hộp – lan tỏa sống xanh” vận động khách hàng mang vỏ hộp sữa đã qua sử dụng đến điểm thu gom. Sau khi được xử lý, vỏ hộp có thể trở thành nguyên liệu sản xuất giấy, túi giấy, sổ tay, chậu cây hoặc tấm lợp sinh thái.
Đại diện TH cho biết thêm, chỉ tính riêng từ năm 2024 đến nay, TH đã thông qua hệ thống PRO Vietnam thu gom hơn 21.000 tấn vỏ hộp sữa. Với bao bì giấy nhiều lớp dùng cho sản phẩm sữa, cấu trúc bao bì và công nghệ vô trùng tiên tiến giúp bảo quản sản phẩm và duy trì chất lượng. Sau sử dụng, bao bì cần được thu gom, phân loại và xử lý theo quy trình kỹ thuật phù hợp để có thể tái chế.
Bao bì xanh không thể tách rời an toàn thực phẩm
Tại lễ kỷ niệm 25 năm thành lập VINAFOSA, ông Bùi Đức Lập, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), nhấn mạnh bao bì là một yếu tố quan trọng trong bảo đảm an toàn thực phẩm, đặc biệt đối với vật liệu tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm. Nguy cơ thôi nhiễm từ bao bì cần được nhận diện, đánh giá và kiểm soát dựa trên đặc tính vật liệu, điều kiện sử dụng, nhiệt độ, thời gian tiếp xúc và mức độ tương thích với từng loại thực phẩm.
Theo ông Bùi Đức Lập, phát triển bao bì xanh và kinh tế tuần hoàn phải đi cùng yêu cầu bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng. Bao bì bền vững không chỉ cần tiết kiệm tài nguyên, giảm tác động đến môi trường trong suốt vòng đời sản phẩm mà còn phải bảo đảm khả năng bảo quản thực phẩm, phù hợp với công nghệ sản xuất và có tính khả thi trong thu gom, tái chế. Việc giảm vật liệu, thay thế nguyên liệu hay điều chỉnh cấu trúc bao bì cần được đánh giá trên cơ sở kỹ thuật, không làm ảnh hưởng đến chất lượng và độ an toàn của sản phẩm trong quá trình bảo quản, vận chuyển và lưu thông.
Hội thảo nhấn mạnh yêu cầu rà soát quy chuẩn kỹ thuật, kiểm soát nguy cơ từ vật liệu tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm và ứng dụng công nghệ trong sản xuất, đóng gói. Các giải pháp này nhằm bảo đảm an toàn sản phẩm, đồng thời đáp ứng yêu cầu giảm chất thải và sử dụng tài nguyên hiệu quả.
