Từ một món ăn dân dã truyền thống
Trong ký ức của bà Loan, gian bếp tại quán bánh cuốn Tây Hồ (phường Tân Định, TPHCM) không chỉ có mùi thơm của bột gạo, tiếng nước sôi lục bục hay những lá bánh mỏng tang vừa được nhấc khỏi khuôn. Nơi ấy còn lưu giữ những bài học đầu đời về nghề, về sự kiên nhẫn và cách đối đãi với khách hàng mà mẹ chồng bà đã truyền lại.
Bà Loan bắt đầu học nghề tráng bánh từ năm 2000, do mẹ chồng là cụ Trần Thị Cà hướng dẫn. Những ngày đầu học nghề không hề dễ dàng, vốn thuận tay trái, trong khi thao tác đổ bột và vị trí tráng bánh lại phù hợp với người thuận tay phải, bà Loan loay hoay mãi vẫn không làm được những lá bánh như ý.
Có lần, vì không muốn việc học nghề của con dâu ảnh hưởng đến công việc của quán, cụ Cà phải mời con ra khỏi khu bếp. Không nản lòng, bà Loan âm thầm tập luyện. Mỗi khi quán vắng, bà lặng lẽ trở vào bếp, tập cầm vá, đổ bột và xoay tay tráng bánh.
Đến một ngày, cụ Cà đã gật đầu trước những nỗ lực của con dâu. Bà không khen, chỉ nói khẽ, đại ý công nhận con đã làm được, lá bánh nay mỏng, mướt và đều. Chỉ bấy nhiêu nhưng trong lòng cô con dâu như nở hoa.
“Ngoài sự chỉ dạy tận tình, cách mẹ làm, cách mẹ đón tiếp, hiếu khách cũng là bài học cho các con”, bà Loan bộc bạch.
Quán bánh cuốn Tây Hồ vốn là cơ nghiệp của gia đình chồng, được cụ Cà mở từ năm 1961. Thuở ban đầu, cụ chỉ có chiếc bàn nhỏ bên đền thờ cụ Phan Châu Trinh trên đường Gallimard, nay là đường Nguyễn Huy Tự (phường Tân Định). Cụ Phan Châu Trinh có hiệu là Tây Hồ nên khách thường gọi sạp bánh là bánh cuốn Tây Hồ cho dễ nhớ. Gọi dần thành quen, cái tên mộc mạc được cụ Cà dùng làm tên quán. Đến năm 1978, quán chuyển về đường Đinh Tiên Hoàng (phường Tân Định) và vẫn giữ tên gọi Tây Hồ cho đến ngày nay.
Từ một gánh bánh nhỏ, quán dần trở thành địa chỉ quen thuộc của nhiều thế hệ thực khách. Sau khi cụ Cà qua đời, các thành viên trong gia đình tiếp tục duy trì công việc. Sau này, khi những người anh chị em lần lượt nghỉ hoặc chuyển nơi sinh sống, bà Loan được giao tiếp quản.
Với bà Loan, trọng trách không đơn thuần là tiếp nối một công việc mưu sinh mà phải làm sao tìm cách giữ lại hương vị đã gắn bó với gia đình suốt nhiều thập niên, để những người từng yêu mến món bánh của mẹ chồng vẫn có thể tìm về.
Tà áo dài kể chuyện văn hóa Việt
Từ 3 năm qua, mỗi ngày mới của bà Loan bắt đầu bằng việc chọn một tà áo dài mới trước khi ngồi vào góc tráng bánh thân quen. Giữa bộn bề phục vụ thực khách, tà áo dài truyền thống vẫn mềm mại theo từng cử động của bà Loan, lúc thì tráng bánh, khi thì tính tiền, bưng bê mà trên môi vẫn nở nụ cười.
Quyết định mặc áo dài khi làm công việc tráng bánh xuất hiện sau những lần bà Loan đi đây đó và bắt gặp hình ảnh nhiều người diện áo dài trong các hoạt động thường ngày. Vẻ đẹp nền nã, duyên dáng của trang phục truyền thống khiến bà yêu thích. Bà nghĩ mình làm việc ngay tại quán, không phải di chuyển nhiều nên hoàn toàn có thể mặc áo dài mỗi ngày. Lựa chọn này sẽ vừa thể hiện nét riêng của quán, vừa là sự trân trọng dành cho khách hàng.
Những ngày đầu thử mặc, bà Loan có chút ngại ngùng, nhưng nhờ những lời khen của khách, nhất là những vị khách quen, bà thêm tự tin để duy trì. Từ lựa chọn thử mặc, áo dài dần trở thành thói quen không thể thiếu trong ngày làm việc của bà Loan. Đến nay, bà Loan sở hữu gần 450 bộ áo dài, đủ để mặc không trùng trong cả năm. Mỗi dịp lễ, tết, bà lại may thêm những bộ mới. Bà Loan yêu thích kiểu dáng truyền thống, cổ cao, ôm vừa vặn với cơ thể.
Nhờ vị bánh ngon, sự hiếu khách và nét duyên rất riêng của bà chủ, quán bánh cuốn thường xuyên có thực khách nước ngoài ghé qua. Không chỉ thưởng thức, nhiều khách du lịch xin chụp ảnh cùng. Và từ những hình ảnh mộc mạc, thực tế do khách đăng tải lên mạng xã hội, quán nổi lên như một địa điểm góp phần lan tỏa ấn tượng đẹp về con người, văn hóa và ẩm thực TPHCM nói riêng và Việt Nam nói chung.
Bà Loan cho biết, khi chọn mặc áo dài trong lúc làm việc, bà không đơn giản chỉ để tạo sự đặc biệt, bà còn tập luyện dáng đi, đứng, cung cách phục vụ, thậm chí cả tiếng Anh để nếu khách nước ngoài hỏi, bà có thể tự hào giới thiệu trang phục đang mặc trên người.
Với bà Loan, hiểu và yêu tà áo dài truyền thống cũng là cách trân trọng những giá trị văn hóa Việt. Bà tin, áo dài đi cùng món ngon gia truyền, giá trị ẩm thực và văn hóa sẽ nâng đỡ nhau, bền bỉ tồn tại và đi xa. Tháng 6-2026, quán của bà Loan được Michelin Guide vinh danh ở hạng mục Bib Gourmand dành cho quán ăn ngon với giá cả phải chăng.
