Dè chừng nguy cơ bị thâu tóm

M&A có mặt trái là nguy cơ bị thâu tóm trong bối cảnh hiện nay khi nhiều doanh nghiệp “đuối sức” do Covid-19, nên cần có cơ chế để kiểm soát chặt chẽ.

Nếu xét về số liệu thống kê, việc các nhà đầu tư nước ngoài đã chi 2,99 tỷ USD để thực hiện hoạt động góp vốn, mua cổ phần ở Việt Nam trong 5 tháng đầu năm 2020 thì chưa phải là điều đáng lo ngại. Bởi con số này, chỉ bằng 39,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Thế nhưng, với số lượt góp vốn, mua cổ phần lại lên tới 3.528 lượt, tăng 11,6% so với cùng kỳ, mới là điều khiến nhiều người quan tâm. Con số này cho thấy, bất chấp kinh tế đang khó khăn bởi Covid-19, xu hướng nhà đầu tư nước ngoài thực hiện các giao dịch góp vốn, mua cổ phần vẫn tăng nhanh. 

Trên thực tế, mối lo doanh nghiệp bị thâu tóm sau đại dịch không phải là nỗi lo của riêng Việt Nam. Ông Đỗ Nhất Hoàng, Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ KH-ĐT), nhớ lại: Vào tháng 4-2020, khi bộ này chuẩn bị các báo cáo trình Chính phủ về những tác động của đại dịch Covid-19 ảnh hưởng tới nền kinh tế - xã hội Việt Nam, chính ông đã đề xuất bổ sung những cảnh báo về “nguy cơ bị thâu tóm” và đề nghị các địa phương cảnh giác, thận trọng trong vấn đề này. “Thời điểm đó, Pháp, Đức, Tây Ban Nha… đều đã đưa ra các cảnh báo rằng, kinh tế Trung Quốc đang bắt đầu hồi phục, nên họ có thể lợi dụng lúc này để tìm mua lại doanh nghiệp không chống đỡ nổi với đại dịch. Doanh nghiệp Việt cũng vậy, phải tìm cách tránh bị ép giá khi thực hiện M&A ở thời điểm đáy”, ông Đỗ Nhất Hoàng khuyến cáo.

Hiện nay, hàng loạt nền kinh tế từ Mỹ, Ấn Độ, Australia và các nước châu Âu đều đã lần lượt đưa ra các cảnh báo về việc ngăn các ngành công nghiệp trọng yếu rơi vào tay đối thủ. Bởi các nhà đầu tư nước ngoài có thể lợi dụng lúc giá cổ phiếu của một số doanh nghiệp lớn mất giá trị để thực hiện việc thâu tóm. Nhiều biện pháp đã được thực hiện như Ủy ban châu Âu đưa ra quy định mới về M&A nhằm giúp các quốc gia thành viên bảo vệ tài sản, nhất là trong các lĩnh vực nghiên cứu y tế và y khoa, công nghệ sinh học cũng như hạ tầng. Australia yêu cầu tất cả các thương vụ thâu tóm từ nước ngoài phải được xét duyệt, với quy trình có thể kéo dài đến 6 tháng. Nhật Bản đã lên danh sách 500 công ty trong nước phải chịu kiểm soát nghiêm ngặt đối với sở hữu nước ngoài, nhằm bảo vệ các ngành kinh tế quan trọng…

Ở trong nước, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cũng kiến nghị Chính phủ tạm thời dừng việc M&A trong giai đoạn khó khăn hiện nay. “Chính phủ cần xem xét tổng quan lại hoạt động M&A, nhất là trong giai đoạn dịch bệnh đang diễn biến phức tạp và doanh nghiệp nội đang có dấu hiệu đuối sức. Việc M&A cần thiết phải hạn chế ở một số lĩnh vực cốt lõi. Ở những ngành nghề cho phép mời gọi đầu tư nước ngoài cũng phải giới hạn tỷ lệ đầu tư nhất định”, ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI, nêu vấn đề. Ngoài ra, “Các cơ quan chức năng cần dồn sức cho những doanh nghiệp nội có khả năng dẫn dắt thị trường phát triển, thậm chí mua lại những doanh nghiệp có công nghệ cao. Đây sẽ là “bệ đỡ” và dẫn dắt chuỗi cung ứng của doanh nghiệp trong nước phát triển”, ông Nguyễn Anh Đức, Tổng Giám đốc Saigon Co.op, nhấn mạnh.

Tuy nhiên cũng có ý kiến phản biện của một số chuyên gia kinh tế. Trong đó, GS-TSKH Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp FDI, cho rằng: “Đây là xu thế phát triển mới, cần cởi mở để đón nhận. Chúng ta đang chờ làn sóng nhà đầu tư dịch chuyển sang đầu tư, thì không thể tạm ngưng M&A. Những doanh nghiệp gặp khó khăn do Covid-19 nếu được nhà đầu tư nước ngoài “bơm” vốn cũng là điều tốt”. 

Kỳ vọng, với Luật Đầu tư (sửa đổi năm 2020, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2021) đã tính đến các biện pháp phòng ngừa, đưa ra điều kiện đầu tư đối với nhà đầu tư nước ngoài khi tiếp cận một số ngành nghề, lĩnh vực trong nước… nền kinh tế Việt Nam sẽ “trỗi dậy trong trạng thái bình thường mới”.

Đọc nhiều nhất

Thủ tướng kiểm tra tiến độ cao tốc Nha Trang – Cam Lâm vào chiều ngày 26-1 (mùng 5 Tết). Ảnh: LÊ KIÊN

Vượt gió ngược, duy trì tăng trưởng cao, bền vững

Theo Nghị quyết 01/2023/NQ-CP của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước và cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2023, trước ngày 20-1, các bộ, ngành, địa phương phải hoàn tất việc xây dựng, ban hành chương trình, kế hoạch hành động, các văn bản cụ thể để triển khai nghị quyết.

Thị trường

Nhộn nhịp mua sắm chiều 30 Tết

Chiều 21-1 (tức 30 tháng Chạp), khung cảnh tất bật mua sắm vẫn diễn ra nhộn nhịp tại một số chợ truyền thống trên địa bàn TPHCM. Xa hơn, ngược lên khu vực Tây Nguyên, không khí mua bán cũng nhộn nhịp không kém…

Địa ốc

Doanh nghiệp bất động sản tái cấu trúc

Sau khi Báo SGGP đăng 3 bài về tháo gỡ khó khăn cho các dự bất động sản (BĐS) nói chung và các dự án BĐS du lịch nói riêng trên các số báo ra ngày 13, 14, 16-1-2023, nhiều doanh nghiệp BĐS đã phản hồi rằng đang nỗ lực tìm giải pháp để giải quyết khó khăn.

Nông nghiệp

Sầu riêng tìm đường chính ngạch

Những năm gần đây, đời sống bà con ở huyện Krông Pắk (tỉnh Đắk Lắk) thay đổi rõ rệt nhờ “vua trái cây” - sầu riêng. Nhiều gia đình xây nhà lầu, “tậu” xe hơi, đời sống sung túc bởi sầu riêng được xuất ngoại chính ngạch, mở hướng đi bền vững cho loại trái cây này.

Đầu tư

TP Thuận An (Bình Dương): Tháo gỡ điểm nghẽn giải ngân vốn đầu tư công

Là một trong những địa phương có quy mô kinh tế lớn của tỉnh Bình Dương, giá trị giải ngân vốn đầu tư công của TP Thuận An có tác động lớn đến thực hiện chỉ tiêu kế hoạch của cả tỉnh. Dù có nhiều thách thức, nhưng với nỗ lực từng bước tháo gỡ các “điểm nghẽn” của lãnh đạo thành phố, năm 2022, Thuận An đã trở thành điểm sáng về giải ngân vốn đầu tư công, tạo đà thúc đẩy thực hiện tốt nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2023.

Du lịch

Thông tin kinh tế

Sẵn sàng phương án vận hành ổn định, an toàn hệ thống điện trong Tết Quý Mão

Sẵn sàng phương án vận hành ổn định, an toàn hệ thống điện trong Tết Quý Mão

Dự báo trong những ngày Tết Nguyên đán Quý Mãi 2023, mức tiêu thụ điện sẽ thấp hơn nhiều so với ngày thường, trong khi tổng công suất lắp đặt của nguồn năng lượng tái tạo (21.000MW) đã cao hơn nhiều công suất tiêu thụ của toàn hệ thống. Do đó, khi phụ tải xuống quá thấp, bắt buộc phải giảm công suất huy động từ các loại nguồn…
Ông Đào Xuân Dinh, Đồng sáng lập - Chủ tịch Merap và TS Itsuo Hama, Chủ tịch Lion Nhật Bản

Merap và Lion hợp tác chiến lược nâng tầm thương hiệu dược phẩm Việt Nam

Ngày 16-1, tại Nhật Bản, Công ty Merap và Lion Corporation Nhật Bản đã ký kết Thỏa thuận Hợp tác Chiến lược - Nâng tầm thương hiệu. Sự kiện này càng có ý nghĩa trong bối cảnh năm 2023, Merap đặt mục tiêu trở thành công ty chăm sóc sức khỏe tiên tiến cũng như năm đánh dấu chặng đường 50 năm phát triển quan hệ hợp tác ngoại giao giữa Nhật Bản và Việt Nam.