Hoàn thiện mạng lưới chăm sóc sức khỏe từ cơ sở

Chăm sóc sức khỏe tận nhà

Suốt 6 năm qua, mỗi lần có nhu cầu thăm khám sức khỏe, bà Lê Thị Ngọc (64 tuổi, khu phố 11) phải lên trung tâm y tế quận và bệnh viện tuyến trên. Tuổi già, sức yếu, đi lại vất vả, nhiều khi bà phải xếp hàng nửa buổi mới được khám và nhận thuốc.

Từ khi nghe tin các bác sĩ giỏi đã về trạm y tế (TYT) phường, đến tận nhà chăm sóc sức khỏe; người dân có thể liên hệ bất cứ lúc nào khi cần, được tư vấn kịp thời dựa trên hồ sơ bệnh án…, bà Ngọc và bạn bè mừng lắm. “Khi có bệnh nặng, cần chữa trị thì mới phải đến bệnh viện tuyến trên, còn đau nhức mình mẩy, cảm sốt nhẹ thì liên hệ các bác sĩ để được khám và chăm sóc sức khỏe. Ở đây, bác sĩ thăm hỏi kỹ, nhiệt tình lắm”, bà Ngọc nói.

Là địa phương thí điểm mô hình “Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn”, bà Lương Thị Hồng Gấm, Phó Chủ tịch UBND phường Xuân Hòa, cho biết, TYT phường Xuân Hòa là mô hình điểm của cả nước với tổng vốn đầu tư gần 28 tỷ đồng, được trang bị đầy đủ hạ tầng hiện đại. Trạm có 63 nhân sự, trong đó có 18 bác sĩ chuyên khoa nội, ngoại khoa, y học gia đình, mắt, tai - mũi - họng, răng hàm mặt, y học cổ truyền…, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân trên địa bàn.

Phường cũng đã thí điểm triển khai 6 đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn, phụ trách 24 khu phố. Mỗi đội phụ trách khoảng 6.000-6.700 người dân, gồm 1 bác sĩ chịu trách nhiệm chuyên môn tổng thể, 1 điều dưỡng theo dõi bệnh mạn tính, 1 dược sĩ tư vấn sử dụng thuốc, 1 y sĩ/y tế công cộng quản lý dữ liệu và truyền thông sức khỏe, cùng 6 cộng tác viên cộng đồng kết nối trực tiếp với từng hộ gia đình.

Ưu điểm của mô hình này là phát hiện sớm bệnh cho người dân nhờ sự giám sát của đội chăm sóc sức khỏe. Trong giai đoạn đầu, các đội sẽ tập trung ưu tiên nhóm nguy cơ cao - như người cao tuổi và trẻ em dưới 5 tuổi, tiến dần tiếp cận các nhóm đối tượng còn lại. “Chúng tôi phấn đấu đến cuối năm 2026, các đội chăm sóc sức khỏe đạt chỉ tiêu hơn 90% người dân sinh sống trong khu vực thí điểm được tạo hồ sơ sức khỏe điện tử cá nhân, trên 95% những người thuộc nhóm nguy cơ cao được cập nhật hồ sơ đầy đủ liên tục…”, bà Lương Thị Hồng Gấm thông tin.

Sẽ nhân rộng mô hình

Theo PGS-TS-BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TPHCM, nếu như mô hình hoạt động của TYT trước đây thụ động, chờ người dân đến khám thì nay được thay thế bằng các đội chăm sóc sức khỏe, tiếp cận chủ động quản lý sức khỏe theo hộ gia đình, theo nhóm nguy cơ và theo từng giai đoạn của vòng đời.

Đây là bước chuyển cần thiết để khắc phục những hạn chế kéo dài của y tế cơ sở, từng bước củng cố niềm tin của người dân đối với TYT, giảm tình trạng vượt tuyến không cần thiết, giảm áp lực cho bệnh viện tuyến trên. Đồng thời là nền tảng để củng cố y tế cơ sở, xây dựng một hệ thống y tế bền vững ngay từ cộng đồng - nơi sức khỏe được bảo vệ từ sớm, từ gần và từ gốc.

“Nếu được triển khai bài bản và nhân rộng phù hợp, mô hình này không chỉ nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu, mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu lớn hơn: xây dựng một nền y tế cơ sở mạnh, chủ động và thực sự vì người dân”, PGS-TS-BS Tăng Chí Thượng thông tin.

Nhằm nâng cao năng lực cho các TYT, đội chăm sóc sức khỏe để người dân yên tâm, Sở Y tế TPHCM đã yêu cầu các bệnh viện tuyến trên vào cuộc hỗ trợ chuyên môn. Về quyền lợi của người dân khi đội chăm sóc sức khỏe đến nhà khám bệnh, chữa bệnh, người đứng đầu Sở Y tế TPHCM cho hay, bước tiếp theo, sở sẽ làm việc với Bảo hiểm xã hội TPHCM để ký kết khám bệnh, chữa bệnh với TYT, trong đó có thanh toán chăm sóc sức khỏe tại nhà.

Người dân có nhiều chọn lựa trong việc chăm sóc sức khỏe cho bản thân, có thể đến TYT, phòng khám tư nhân, đến bệnh viện. Với việc chuyển thế chủ động về chăm sóc sức khỏe, kỳ vọng theo thời gian, các đội chăm sóc sức khỏe sẽ mang đến niềm tin nhiều hơn cho người dân về chất lượng phục vụ của TYT. Tuy nhiên, đây là mô hình điểm đầu tiên nên sẽ chú trọng đến việc vừa làm vừa đánh giá, rút kinh nghiệm sau 3-6 tháng. Sở Y tế TPHCM sẽ giới thiệu cho các phường khác xem xét đăng ký tham gia thí điểm.