IMF khuyến cáo kiểm soát nợ công

Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva cảnh báo thời kỳ các chính phủ dựa vào chi phí vay thấp và tăng trưởng nhanh để kiểm soát nợ đã kết thúc. Kinh tế toàn cầu đang cùng lúc chịu sức ép từ giá năng lượng cao, nợ công kỷ lục và rủi ro từ làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI).

Theo Reuters, phát biểu tại Singapore ngày 7-10, trước thềm Hội nghị thường niên của IMF và Ngân hàng Thế giới (WB) tại Bangkok (Thái Lan), bà Georgieva kêu gọi các chính phủ sớm củng cố tài khóa, còn các ngân hàng trung ương cần duy trì chính sách thận trọng, thậm chí thắt chặt hơn.

Hội nghị diễn ra từ ngày 12 đến 18-10 tại Bangkok, quy tụ bộ trưởng bộ tài chính, thống đốc ngân hàng trung ương và lãnh đạo kinh tế từ nhiều nước. IMF sẽ công bố dự báo tăng trưởng toàn cầu cập nhật trong khuôn khổ hội nghị này.

nocong.jpg
Một nhà máy lọc dầu ở Saudi Arabia bị các lực lượng thân Iran tấn công. Ảnh: MEHRNEWS

Theo Tổng Giám đốc IMF, nợ công toàn cầu đang ở mức cao nhất kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai và có thể vượt 100% GDP trước năm 2030, trong đó các nền kinh tế phát triển chịu sức ép lớn nhất. Bà Georgieva nhấn mạnh, các chính phủ không thể tiếp tục trông chờ vào tăng trưởng cao để giải quyết vấn đề tài khóa.

Theo Euronews, IMF cho rằng, nhiều nền kinh tế phát triển có tỷ lệ nợ cao chưa hành động đủ quyết liệt để khôi phục năng lực tài khóa. Sức ép thể hiện rõ trên thị trường trái phiếu. Trong quý 3-2026, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm ghi nhận mức tăng theo quý mạnh nhất kể từ năm 1994.

Lợi suất cùng kỳ hạn của Mỹ, Đức và Nhật Bản lần lượt ở mức cao nhất kể từ năm 2007, 2009 và 1996. Điều này khiến chi phí trả nợ của các chính phủ tăng lên, thu hẹp nguồn lực cho đầu tư, an sinh xã hội và ứng phó các cú sốc. IMF khuyến nghị các nền kinh tế có nợ cao xây dựng kế hoạch củng cố tài khóa trung hạn đáng tin cậy.

Đối với chính sách tiền tệ, bà Georgieva đánh giá quyết định của Cục dự trữ liên bang Mỹ (FED), Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BOJ) tăng lãi suất hồi tháng 9 là “rất phù hợp”.

Làn sóng đầu tư AI cũng làm tăng nhu cầu vốn, gia tăng cạnh tranh về vốn và tạo thêm rủi ro tín dụng nếu các khoản đầu tư không mang lại hiệu quả. Bên cạnh đó, AI còn đặt ra các nguy cơ như tiêu hao nguồn điện, sự cố an ninh mạng, tăng tỷ lệ thất nghiệp và khả năng vượt khỏi tầm kiểm soát của con người.

Ngoài ra, kinh tế thế giới còn chịu thêm tác động từ nguồn cung năng lượng bất ổn do xung đột tại Trung Đông. Giá dầu Brent hiện quanh 100USD/thùng, cao hơn đáng kể so với mức 89USD/thùng mà IMF sử dụng trong dự báo hồi tháng 7.

Giá năng lượng cao làm gia tăng lạm phát và lợi suất trái phiếu, đồng thời gây khó cho những nước phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng. IMF dự báo ngay cả khi xung đột ở vùng Vịnh sớm chấm dứt, giá năng lượng cao có thể vẫn kéo dài, khiến các ngân hàng trung ương khó nhanh chóng nới lỏng chính sách tiền tệ, trong khi chính phủ lại phải đối mặt với chi phí vay ngày càng cao.

Tin cùng chuyên mục