Làn sóng xanh lịch sử
Kết quả cập nhật đến 22 giờ ngày 4-11 (giờ Việt Nam) cho thấy đảng Dân chủ đã vượt ngưỡng đa số quá bán tại cả hai viện. Theo bảng kết quả của Decision Desk HQ (DDHQ), đảng Dân chủ giành 231/435 ghế Hạ viện (vượt qua ngưỡng 218 ghế để chiếm đa số), trong khi đảng Cộng hòa có 139 ghế.
Đảng này cũng giành thêm hơn 20 ghế ở Hạ viện từ đảng Cộng hòa, trong đó có nhiều địa hạt từng bỏ phiếu ủng hộ Tổng thống Donald Trump trong cuộc bầu cử năm 2024.
Tại 100 ghế ở Thượng viện, đảng Dân chủ giành 54 ghế (vượt ngưỡng 51 ghế để nắm quyền kiểm soát), so với 44 ghế của đảng Cộng hòa. Đảng Dân chủ giành thêm ít nhất 7 ghế từ đảng Cộng hòa, tại các bang Kansas, Iowa, Texas, Ohio, Maine, North Carolina và South Carolina.
Chiến thắng của đảng Dân chủ tại Thượng viện diễn ra sau chiến thắng nhanh chóng tại Hạ viện. Đây được đánh giá là một chiến thắng ngoài mong đợi của đảng Dân chủ, đánh dấu bước chuyển quan trọng của chính trường Mỹ thời gian tới.
Trong cuộc đua thống đốc bang, đảng Dân chủ đã nắm giữ được 28 ghế, trong khi con số này của đảng Cộng hòa là 20.
Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ hợp tác
Ngay khi nhận được tín hiệu thất thế, Tổng thống Trump đã có những phản ứng trái chiều, vừa tìm cách giảm nhẹ trách nhiệm của mình đối với thất bại của đảng Cộng hòa, vừa tuyên bố sẵn sàng hợp tác với đảng Dân chủ trong 2 năm còn lại của nhiệm kỳ.
Phát biểu trên kênh Fox News, ông Trump nhận xét đảng Dân chủ đã “làm tốt” và “chiến đấu hết mình” trong cuộc bầu cử. Nhà lãnh đạo Mỹ thừa nhận cuộc chiến tại Iran là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến kết quả không thuận lợi của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Trên mạng xã hội Truth Social ngày 3-11, ông Trump cho rằng đảng Cộng hòa có thể đã giành chiến thắng áp đảo nếu ông trực tiếp có tên trên lá phiếu. Trong cuộc phỏng vấn với Politico, Tổng thống Mỹ nhấn mạnh không muốn dành 2 năm cuối nhiệm kỳ chỉ để phủ quyết các quyết định của Quốc hội, mà muốn phối hợp với phe đối lập để bảo đảm các hoạt động của đất nước diễn ra thuận lợi.
Theo giới phân tích, tình hình kinh tế, lạm phát gia tăng, đặc biệt là giá nhiên liệu, dầu diesel và chi phí chăm sóc sức khỏe, cùng cách hành xử của lực lượng thực thi luật nhập cư và vai trò của Mỹ trong các cuộc xung đột quốc tế là những yếu tố tác động đến kết quả bầu cử.
Thăm dò sau bầu cử của NBC News cho thấy khoảng 75% cử tri Mỹ không tán thành cách thức Quốc hội điều hành công việc. Trong khi đó, gần 60% số người được hỏi bày tỏ không hài lòng với hoạt động của Tòa án Tối cao và Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE).
Theo CNBC, các thị trường chứng khoán châu Á phiên đóng cửa diễn biến trái chiều, trong đó chỉ số Nikkei của Nhật Bản có lúc giảm khoảng 2,85%, chỉ số Kospi của Hàn Quốc tăng nhẹ 9,62%. Tại Trung Quốc, chỉ số Taiex của lãnh thổ Đài Loan giảm khoảng 0,83%; trong khi đó, thị trường Hồng Công chỉ số Hang Seng tăng 1,67%, Thượng Hải tăng 2,16%.
Thị trường chứng khoán Mỹ tăng mạnh ngay khi mở cửa phiên giao dịch ngày 4-11. Đà tăng diễn ra sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố chấp nhận kết quả bầu cử và cho biết đảng Cộng hòa sẽ hợp tác với đảng Dân chủ. Chỉ ngay sau tiếng chuông mở cửa, chỉ số Dow Jones Industrial Average tăng 1.022 điểm, tương đương 2%. Trong khi đó, S&P 500 và Nasdaq Composite cùng tăng 1,3%.
Trên thị trường tiền tệ, đồng USD suy yếu, chỉ số USD có lúc xuống mức thấp nhất trong một tháng. Đồng EUR tăng lên với 1EUR = 1,1258USD, đồng yen Nhật Bản và franc Thụy Sĩ cũng tăng giá.
Do hy vọng đảng Dân chủ kiểm soát Quốc hội có thể giúp hạ nhiệt xung đột với Iran, qua đó giảm lo ngại gián đoạn nguồn cung dầu, giá dầu Brent đã giảm 1,85%, xuống 101,68USD/thùng. Dầu WTI giảm 1,82%, còn 94,34USD/thùng,
KHÁNH MINH
Những chiến thắng đầu tiên
* Ứng viên Dân chủ Adam Hamilton trở thành thượng nghị sĩ Dân chủ đầu tiên của bang Kansas được bầu vào Thượng viện Mỹ sau 94 năm.
* Nghị sĩ bang James Talarico đánh bại Tổng Chưởng lý Cộng hòa Ken Paxton trong cuộc đua Thượng viện, chấm dứt chuỗi 32 năm toàn thắng cấp bang của Cộng hòa tại Texas; ông cũng là thượng nghị sĩ Dân chủ đầu tiên của bang kể từ năm 1988.
* Ứng viên Dân chủ Keisha Lance Bottoms đắc cử Thống đốc Georgia, trở thành phụ nữ da màu đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ được bầu vào cương vị này.
* Ứng viên Cộng hòa Byron Donalds thắng cuộc đua Thống đốc Florida, trở thành thống đốc da màu đầu tiên của bang này.
* Ứng viên Dân chủ Amy Acton trở thành thống đốc Dân chủ đầu tiên của Ohio kể từ năm 2006, đồng thời là phụ nữ đầu tiên được bầu vào chức vụ này.
* Lãnh đạo phe thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries, đại diện bang New York, đứng trước cơ hội trở thành người da màu đầu tiên giữ chức Chủ tịch Hạ viện Mỹ khi Quốc hội khóa mới họp ngày 3-1.
* Ứng cử viên đảng Dân chủ Abdul El-Sayed giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Thượng viện tại bang Michigan, trở thành người Hồi giáo đầu tiên đắc cử Thượng viện Mỹ.
