Các doanh nghiệp phải tập trung tối đa nguồn lực để duy trì sản xuất, tìm kiếm đơn hàng nên chưa có điều kiện mở rộng đầu tư. Vì vậy, để khơi thông sức bật của doanh nghiệp, cần tháo gỡ những vướng mắc còn tồn tại về hoàn thuế, hóa đơn, dòng tiền, tiếp cận vốn...
Vướng mắc về thuế "trói chân"
Trao đổi tại cuộc họp, nhiều doanh nghiệp cho biết, đang gặp vướng mắc trong hoàn thuế, khấu trừ chi phí, xử lý hóa đơn, khiến dòng tiền bị ảnh hưởng. Điển hình, Công ty CP Dệt may Đầu tư thương mại Thành Công đang tồn đọng hơn 1 triệu USD tiền hoàn thuế do vướng điều kiện áp dụng thuế suất 0% đối với hàng hóa xuất vào kho ngoại quan.
Ảnh: HOÀNG HÙNG
Tương tự, Công ty CP Chế biến gỗ Đức Thành phản ánh có trường hợp cơ quan thuế quyết toán sau gần 10 năm, đến thời điểm kiểm tra thì nhà cung cấp đã giải thể hoặc bỏ trốn, khiến doanh nghiệp vừa bị truy thu thuế, vừa phải chịu khoản tiền chậm nộp lớn. Không chỉ vậy, các doanh nghiệp còn gặp khó khi cơ quan thuế áp dụng cơ chế quản lý rủi ro theo chuỗi nhà cung cấp F1, F2, F3.
Mặc dù giao dịch mua bán, giao nhận hàng hóa và thanh toán đều hợp pháp, doanh nghiệp vẫn bị tạm dừng hoàn thuế hoặc chưa được khấu trừ chi phí vì phát sinh rủi ro từ các doanh nghiệp ở những tầng cung ứng trước đó. Bên cạnh đó, hóa đơn điện, nước, viễn thông, xăng dầu của một số đơn vị nhà nước đang trong quá trình sáp nhập hoặc giải thể cũng chưa được chấp nhận khấu trừ, làm gia tăng chi phí và áp lực về dòng tiền.
Theo ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch HUBA, khó khăn của doanh nghiệp hiện nay không chỉ đến từ biến động của thị trường mà còn xuất phát từ các vướng mắc trong quá trình thực thi chính sách. Vì vậy, điều cộng đồng doanh nghiệp cần là các quy định hiện hành được thực thi thống nhất, minh bạch và thông suốt.
Nới dòng vốn, giảm chi phí tuân thủ
Trước phản ánh của doanh nghiệp, Thuế TPHCM thông tin đang đẩy mạnh số hóa toàn bộ quy trình giải quyết thủ tục, hướng tới mô hình điện tử toàn trình nhằm giảm thời gian và chi phí tuân thủ. Theo đó, thời gian giải quyết hồ sơ hoàn thuế đã rút xuống còn 6 ngày làm việc đối với trường hợp hoàn trước, kiểm tra sau; và khoảng 10 ngày đối với trường hợp kiểm tra trước, hoàn sau, thay vì có thể kéo dài đến 40 ngày như quy định trước đây. Về cơ chế quản lý rủi ro theo chuỗi F1, F2, F3, ông Giang Văn Hiển, Phó Trưởng Thuế TPHCM, chia sẻ, đây là giải pháp ngăn chặn gian lận, bảo vệ ngân sách nhà nước.
Tuy nhiên, đối với những trường hợp doanh nghiệp chứng minh được giao dịch thực tế, có quan hệ mua bán ổn định và cam kết chịu trách nhiệm trước pháp luật, cơ quan thuế sẽ xem xét giải quyết. Riêng các vướng mắc liên quan hàng hóa xuất kho ngoại quan hoặc hóa đơn của các đơn vị đang sáp nhập, ngành thuế đã giao các đơn vị chuyên môn làm việc trực tiếp với doanh nghiệp để xử lý.
Song song với tháo gỡ vướng mắc về thuế, khơi thông dòng vốn được kỳ vọng tạo thêm động lực cho tăng trưởng. Theo Ngân hàng Nhà nước, đến cuối tháng 6-2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt hơn 20 triệu tỷ đồng, tăng 7,73% so với cuối năm trước; khoảng 77% dư nợ tập trung vào lĩnh vực sản xuất, kinh doanh.
Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước), cho biết cơ quan quản lý tiếp tục điều hành tín dụng theo hướng tạo thêm dư địa cho các dự án có sức lan tỏa lớn. Việc loại trừ dư nợ của một số dự án trọng điểm, nhà ở xã hội, khu công nghiệp và khu chế xuất khỏi giới hạn tăng trưởng tín dụng sẽ giúp các tổ chức tín dụng mở rộng khả năng cho vay đối với khu vực sản xuất.
Bên cạnh đó, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà nêu rõ, thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục duy trì ổn định lãi suất điều hành, tạo điều kiện giảm lãi suất huy động để hỗ trợ hạ lãi suất cho vay. Cùng với đó là các giải pháp mở rộng khả năng cung ứng vốn như phát triển cho vay điện tử, thúc đẩy chuyển đổi số, triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) trong lĩnh vực ngân hàng và điều chỉnh linh hoạt các quy định về giới hạn an toàn nhằm tạo thêm dư địa để các tổ chức tín dụng mở rộng tín dụng phục vụ đầu tư và sản xuất kinh doanh.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch HUBA, kiến nghị thành phố tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, đẩy nhanh cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để doanh nghiệp có tài sản thế chấp vay vốn, điều chỉnh chính sách hỗ trợ lãi suất kích cầu và thực hiện nghiêm nguyên tắc mỗi doanh nghiệp chỉ thanh tra, kiểm tra một lần trong năm, trừ trường hợp đặc biệt.
Khi dòng tiền được khơi thông, thủ tục được rút gọn và môi trường kinh doanh minh bạch hơn, doanh nghiệp sẽ có thêm nguồn lực mở rộng đầu tư và đóng góp nhiều hơn cho mục tiêu tăng trưởng của TPHCM