Mùa đông ngắn, nắng nóng và khô hạn tăng

Mặc dù ở một số nơi thuộc miền núi phía Bắc nước ta đã xuất hiện băng tuyết và mưa đông kết vào nửa cuối tháng 12-2015 nhưng theo nhận định mới nhất của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Trung ương, mùa đông năm nay ngắn lại, nền nhiệt cao hơn trung bình nhiều năm.

Liên tục xuất hiện “kỷ lục” xấu

Theo ông Hoàng Đức Cường, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Trung ương, theo dõi diễn biến thời tiết suốt từ đầu năm 2015 đến nay cho thấy thời tiết đang xảy ra nhiều hình thái dị thường và xuất hiện nhiều “kỷ lục” xấu. Các chuyên gia của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Trung ương đã ghi nhận mưa diện rộng và lũ trái mùa ở Bắc bộ vào tháng 1-2015, nắng nóng gây khô hạn kéo dài khốc liệt tại 4 khu vực gồm Bắc bộ, Bắc Trung bộ, Trung Trung bộ và Nam Trung bộ và mưa lớn kỷ lục ở Quảng Ninh vào cuối tháng 7-2015…

Trong khi đó bão và áp thấp nhiệt đới trên biển Đông ít hẳn so với trung bình nhiều năm (TBNN), thậm chí còn ít hơn cả năm 2014, một năm có ít bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động. Cả năm 2015 chỉ có 5 cơn bão và 1 áp thấp nhiệt đới hoạt động trên biển Đông, trong đó 2 cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta. Tính đến ngày 16-12-2015, đã xảy ra 22 đợt không khí lạnh ảnh hưởng đến nước ta, ít hơn so với TBNN. Trong số các đợt rét đậm rét hại vừa qua, chưa ghi nhận được kỷ lục mới về nhiệt độ tối thiểu, tuy nhiên nhiệt độ thấp nhất ở Sa Pa (Lào Cai) ở mức 1,6°C, Sìn Hồ (Lai Châu) -0,3°C, Đồng Văn 1,80C... Ông Hoàng Đức Cường cho biết, nền nhiệt độ đang có xu hướng tăng lên, bão và rét ít đi. Trong mùa hè 2015, cả nước đã xảy ra 17 đợt nắng nóng và xuất hiện nhiều kỷ lục về nắng nóng: nắng nóng kéo dài lâu nhất, nhiều cực trị trong quá khứ bị phá vỡ.

Mặc dù tại tỉnh Quảng Ninh đã xuất hiện mưa kỷ lục trong 60 năm nhưng trên cả nước mưa lại thiếu hụt do nắng nóng, nhiệt độ tăng và làm dòng chảy trên các sông thiếu hụt mạnh từ 20% - 60% so với TBNN, riêng ở 2 tỉnh Nghệ An và Khánh Hòa thiếu tới 80%. Trên nhiều sông, mực nước đã giảm xuống mức thấp nhất lịch sử hoặc thấp nhất cùng kỳ, như mực nước cao nhất tại Tân Châu là 2,55m (ngày 15-10) còn tại Châu Đốc là 2,35m (30-9), thấp hơn TBNN từ 1,1 - 1,4m, được ghi nhận là mực nước thấp nhất trong lịch sử kể từ năm 1926 tới nay.

Còn khắc nghiệt, dị thường hơn

Nhận định về tình hình thời tiết trong những tháng đầu năm 2016, ông Hoàng Đức Cường cho rằng, nhiệt độ trung bình 6 tháng đầu năm 2016 có xu hướng cao hơn TBNN và nắng nóng sẽ còn gia tăng. Trong đó, nhiệt độ trung bình trong các tháng nửa đầu năm 2016 trên phạm vi các tỉnh miền Bắc có xu hướng cao hơn TBNN từ 0,5-1°C, các tỉnh phía Nam cao hơn TBNN từ 1 - 1,5°C. Tại miền Bắc trong hai tháng chính đông gồm tháng 1 và 2-2016, nhiệt độ có xu hướng cao hơn TBNN mặc dù vẫn xen kẽ các đợt rét đậm rét hại nhưng không kéo dài (chỉ khoảng 4-7 ngày). Dự báo mưa trái mùa nhiều khả năng sẽ xuất hiện trong các tháng mùa đông xuân ở các tỉnh Bắc bộ. “Nếu điều này xảy ra thì đây sẽ là năm thứ 3 liên tiếp ghi nhận hiện tượng mưa trái mùa bất thường này”- ông Hoàng Đức Cường nói.

Mặc dù được dự báo sẽ không có rét đậm rét hại kéo dài như năm 2008 - 2009, tuy nhiên ông Hoàng Thanh Vân, Cục trưởng Cục Chăn nuôi cho biết, Bộ NN-PTNT vẫn yêu cầu các địa phương thuộc miền núi phía Bắc, miền Tây của Bắc Trung bộ và Tây Nguyên không chủ quan, theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, tổ chức giúp bà con phòng tránh rét cho gia súc, gia cầm để không xảy ra thiệt hại.

Tổng cục Thủy lợi cũng cho biết, Bộ trưởng Bộ NN-PTNT đã chỉ đạo ứng phó với hạn hán do El Nino trong năm 2016 và các địa phương hiện đang tập trung tích trữ nước cho các hồ thủy lợi, khẩn trương xây dựng các đập tạm trữ nước, ngăn mặn, tu bổ, nạo vét kênh mương, cống bọng để tăng khả năng tích nước ngọt. Tổng cục Thủy lợi đã làm việc với Tập đoàn Điện lực Việt Nam về kế hoạch xả nước thủy điện tại Bắc bộ và Trung bộ nhằm đảm bảo nước sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt vào tháng cao điểm khô hạn.  

PHÚC HẬU

Các tin, bài viết khác