4 giờ sáng, khi phố biển Vũng Tàu vẫn còn chìm trong giấc ngủ, ngoài khơi Bãi Trước, những chiếc ghe nhỏ lần lượt nổ máy, rẽ sóng ra khơi.
Khoảng 2 tiếng sau, những chiếc ghe lần lượt trở về. Trên khoang, cá trích óng ánh bạc, mắc kín từng mẻ lưới.
Dọc bãi cát, người kéo lưới, người gỡ cá, người trải bạt, người gom cá lên bờ đưa ra chợ bán.
Bàn tay thoăn thoắt gỡ từng con cá trích mắc dày trên lưới, ông Ngô Trãng, 70 tuổi, nở nụ cười mãn nguyện. Hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghề biển, ông đã quen với từng con nước, luồng cá và những đổi thay bất thường của thời tiết.
Thế nhưng, mùa cá trích năm nay vẫn khiến lão ngư bất ngờ. “Thông thường, cá trích xuất hiện nhiều vào mùa Bắc từ khoảng tháng 3, tháng 4 và kéo dài vài tháng sau đó. Năm nay, đúng mùa lại không có bao nhiêu cá. Tưởng đâu thất vụ, vậy mà đầu tháng 11 - mùa Nam cá mới bắt đầu kéo về. Và dự kiến cá còn nhiều đến đầu tháng 12. Đây là mùa Nam nhưng cá lại xuất hiện vào thời điểm này, thành ra ngư dân chúng tôi ai cũng phấn khởi”, ông Trãng chia sẻ.
Theo ông Trãng, mỗi ngày ghe xuất phát từ khoảng 4-5 giờ sáng. Ngư trường không quá xa, chỉ cách bờ chừng 3-4 hải lý. Khi phát hiện luồng cá, ngư dân nhanh chóng buông lưới vây. Có khi chỉ khoảng 15-20 phút đã có thể gom được một mẻ kha khá. Tùy hôm, thu hoạch khoảng vài chục ký, nhưng gặp luồng cá lớn có thể lên đến 100-200 kg không chừng.
Cách chỗ ông Trãng không xa, ông Ngô Kỳ Phùng, 60 tuổi, cũng đang tất bật thu gom thành quả sau chuyến biển. Mồ hôi nhễ nhại, ông cùng bạn ghe nhanh tay gỡ từng con cá đang quẫy mạnh trên lưới. “Khoảng 6 giờ ghe vào bờ. Hôm nay trúng luồng, bốn người đi một ghe mà được chừng cả tạ”, ông Phùng nói.
Hơn 40 năm theo nghề đánh bắt cá trích, ông Phùng hiểu rằng biển cả không phải lúc nào cũng hào phóng. Có những ngày trở về với vài chục ký, nhưng cũng có chuyến gặp luồng cá, sản lượng tăng gấp nhiều lần. Điều quan trọng là phải có kinh nghiệm, biết quan sát mặt nước, hướng di chuyển của cá và chọn thời điểm thả lưới.
Với ông, nghề biển cũng giống như một vòng quay không nghỉ. Hết mùa cá trích lại đến mùa cá mai, rồi những loại hải sản khác. “Tôi làm nghề quanh năm, gần như không nghỉ ngày nào, trừ khi biển động, gió bão. Cứ sáng ra biển, chiều tối về nhà, cuộc sống của người làm nghề biển bao đời nay vẫn vậy”, ông Phùng bộc bạch.
Tùy kích cỡ và độ tươi ngon, cá trích có giá khoảng 20.000-25.000 đồng/kg. Gia đình bà Trương Thị Nữ có 4 đời gắn bó với nghề lưới cá trích cho biết, thời điểm này cá có màu xanh ánh bạc, thân chắc, thịt béo và thơm.
Cá trích là món ăn quen thuộc của người dân miền biển. “Cá trích tươi ngon, giá lại vừa phải nên người dân rất thích mua. Cá có thể làm gỏi, nướng than, chiên hoặc dùng làm nguyên liệu chế biến nước mắm”, bà Nữ nói.
Với nhiều ngư dân, cá trích không phải loại hải sản có giá trị kinh tế cao như cá ngừ, cá thu hay mực.
Nhưng bù lại, nghề đánh bắt cá trích không đòi hỏi phương tiện công suất lớn, không phải đi biển dài ngày hay đầu tư quá nhiều chi phí. Chỉ một chiếc ghe nhỏ, vài lao động và kinh nghiệm đi biển, ngư dân đã có thể tạo ra nguồn thu nhập từ những chuyến đánh bắt gần bờ.
Theo thống kê của Phòng Kinh tế phường Vũng Tàu, hiện địa bàn có 19 ghe thuyền chuyên đánh bắt cá trích.
Chính quyền địa phương khuyến cáo ngư dân trong quá trình khai thác cần chú trọng giữ gìn vệ sinh môi trường, thu gom rác thải, không để hoạt động sơ chế và việc mua bán hải sản ảnh hưởng đến cảnh quan, nhất là tại những khu vực bãi biển phục vụ du lịch.
