Bớt thời gian đi lại
Sáng giữa tuần, bà Trần Thị Minh Điệp, ngụ đường chuyên dùng 9, phường Phú Thuận, đến Trung tâm Phục vụ hành chính công phường hoàn tất hồ sơ đề nghị chấm dứt hoạt động hộ kinh doanh. Trước đó, bà Điệp đã khai thông tin, tải biểu mẫu lên hệ thống theo hướng dẫn. Sau khi đối chiếu, cán bộ tiếp nhận và thông báo kết quả sẽ trả trong 3 ngày làm việc, thay vì 5 ngày như trước. “Tôi cứ nghĩ phải chờ gần 1 tuần mới xong. Hồ sơ không phải bổ sung giấy tờ, thời gian giải quyết cũng nhanh hơn dự tính”, bà Điệp nói.
Theo ông Lê Lợi, Chủ tịch UBND phường Phú Thuận, rút ngắn thời gian không phải làm tắt quy trình. Phường rà soát các bước xử lý, xác định rõ trách nhiệm từng khâu, tăng xử lý hồ sơ trên môi trường điện tử và loại bỏ thời gian chờ không cần thiết. Với thủ tục chấm dứt hoạt động hộ kinh doanh, phần việc có thể thực hiện trong ngày được xử lý ngay, nhờ đó thời gian giải quyết giảm 40%, từ 5 ngày còn 3 ngày. Thủ tục xác định, xác định lại mức độ khuyết tật và cấp giấy xác nhận khuyết tật được rút từ 10 ngày xuống 8 ngày; một thủ tục khác giảm từ 12 ngày còn 10 ngày. Xử lý song song, sử dụng hồ sơ điện tử và chữ ký số giúp giảm thời gian chờ nhưng vẫn đảm bảo các bước thẩm định.
Tại phường Phú Nhuận, hiệu quả nổi bật đến từ tái sử dụng dữ liệu. Khi làm thủ tục xác nhận tình trạng hôn nhân, bà Nguyễn Huỳnh Thanh Trúc chỉ phải bổ sung mục đích sử dụng vì phần lớn thông tin đã lưu trên hệ thống. “Mọi dữ liệu đã có sẵn nên tôi chỉ nhập vài thông tin cơ bản”, bà Trúc cho biết. Cán bộ phường khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư qua VNeID, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và kho dữ liệu của thành phố. Thông tin người dân đã cung cấp trước đây được tự động đối chiếu, điền sẵn, hạn chế kê khai hoặc nộp lại giấy tờ.
Đại diện UBND phường Phú Nhuận cho biết, tỷ lệ khai thác, tái sử dụng dữ liệu điện tử tại phường Phú Nhuận hiện đạt trên 80%. Phường đã hỗ trợ gần 40.000 lượt người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến, giảm khoảng 13.000 lượt giấy tờ phải cung cấp lại. Thời gian xử lý ở một số lĩnh vực như hộ tịch, hộ kinh doanh, bảo trợ xã hội được rút ngắn khoảng 30%. Riêng lĩnh vực hộ tịch có khoảng 2.000 hồ sơ được thực hiện theo nguyên tắc người dân chỉ cung cấp thông tin một lần.
Tái cấu trúc từng quy trình
Từ những thực tiễn ở cơ sở, yêu cầu đặt ra cho cải cách TTHC đang từng bước đi vào chiều sâu, giải quyết đúng những vấn đề người dân cần. Ông Dương Quang Tấn, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Hải, cho biết, rà soát thực tế, phường đã đề xuất cắt giảm thời gian giải quyết từ 15 ngày còn 10 ngày với 2 trong tổng số 11 TTHC thuộc lĩnh vực dân tộc, tôn giáo. Nếu được chấp thuận, việc rút ngắn 5 ngày giải quyết không chỉ giúp giảm khoảng 33,33% thời gian mà còn tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các tổ chức tôn giáo, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước.
Ở phường An Phú Đông, từ đầu năm 2026 đến ngày 26-7, Trung tâm Phục vụ hành chính công tiếp nhận, giải quyết gần 15.000 hồ sơ; toàn bộ được trả trước hoặc đúng hạn, tỷ lệ số hóa đạt 100%. Kết quả đánh giá tại bộ phận một cửa đạt 100% hài lòng với 468 lượt đánh giá. Theo Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường An Phú Đông Nguyễn Ngọc Ẩn, tái sử dụng dữ liệu giúp người dân không phải khai báo lặp lại, không phải nộp lại giấy tờ bản giấy; công chức cũng giảm thời gian nhập liệu và xác minh thủ công.
Cùng với những kết quả tích cực, thực tế ở các địa phương cho thấy vẫn còn một số bất cập. Cụ thể, một số nền tảng chuyên ngành chưa ổn định, dữ liệu giữa các hệ thống chưa đồng bộ, Cổng Dịch vụ công quốc gia đôi lúc quá tải; hướng dẫn về chứng thực giấy tờ điện tử chưa thống nhất cũng gây khó cho cấp cơ sở. Phường An Phú Đông đề xuất chuẩn hóa cơ sở dữ liệu dùng chung, số hóa và khai thác lại hồ sơ TTHC, nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ trong tiếp nhận, giải quyết và trả kết quả TTHC cho người dân, doanh nghiệp. Trong khi đó, phường Bà Rịa kiến nghị sớm hoàn thiện các phần mềm chuyên ngành, giảm thiểu lỗi kỹ thuật; sớm ban hành hướng dẫn về chứng thực giấy tờ điện tử…
Những bất cập trên đã được UBND TPHCM nhận diện và có phương hướng khắc phục trong những tháng cuối năm. Thành phố sẽ rà soát hạ tầng công nghệ thông tin tại các phường, xã, đặc khu để đầu tư đồng bộ, đáp ứng việc truy cập các ứng dụng, nền tảng số dùng chung của thành phố được thông suốt, đảm bảo không ảnh hưởng đến giải quyết công việc, giải quyết hồ sơ cho người dân và doanh nghiệp. Cùng với đó, tiếp tục phối hợp với bộ, ngành để cung cấp thông tin kịp thời hỗ trợ khắc phục lỗi hệ thống khi gặp sự cố; kết nối, tích hợp phần mềm chuyên ngành của bộ, ngành Trung ương với hệ thống thông tin giải quyết TTHC của thành phố. Song song đó, triển khai chiến lược quản trị dữ liệu; hoàn thiện ứng dụng Công dân số, xây dựng và triển khai nền tảng quản lý khu phố, ấp và nền tảng số hóa dùng chung của thành phố...
* TS ĐÀO HƯNG, Trường Đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TPHCM):
Thiết kế quy trình theo hành trình làm thủ tục
Khung pháp lý cho chính quyền số và quản trị dữ liệu đã tương đối đầy đủ, song thực tế triển khai vẫn còn tồn tại khoảng cách lớn so với mục tiêu do tư duy thực thi chưa theo kịp yêu cầu mới.
Muốn người dân thực sự ở vị trí trung tâm, quy trình phải được thiết kế theo hành trình làm thủ tục; người dân có công cụ giám sát, đánh giá, phản ánh và theo dõi việc xử lý kiến nghị. TPHCM nên ưu tiên liên thông 3 nhóm dữ liệu dân cư, đất đai, doanh nghiệp theo Chiến lược dữ liệu số của thành phố. Làm tốt 3 nhóm dữ liệu này sẽ tạo chuyển biến rõ trong chất lượng dịch vụ công và quản trị đô thị.
* Bà MAI THỊ LỆ, ngụ phường Bình Hưng Hòa, TPHCM:
Mong cắt giảm yêu cầu sao y, chứng thực không thật sự cần thiết
Người dân đã cảm nhận thủ tục nhanh gọn hơn, nhiều dịch vụ có thể thao tác trên điện thoại mà không phải đến phường chờ đợi. Cán bộ, đoàn viên thanh niên và Tổ công nghệ số hỗ trợ khá sát, nhất là với người lớn tuổi, người bệnh, người chưa quen thao tác trực tuyến.
Tuy nhiên, một số khâu như sao y, chứng thực vào thời điểm đông người, liên thông dữ liệu trong hồ sơ nhà đất vẫn còn chậm. Người dân mong muốn cắt giảm những yêu cầu sao y, chứng thực không thật sự cần thiết; giấy tờ Nhà nước đã có thì không yêu cầu nộp lại và dữ liệu giữa các cơ quan phải liên thông nhanh hơn.
Lê thoa ghi
