Cán bộ giỏi AI, người dân hưởng lợi

Người dân đỡ phải chờ đợi

Đầu tháng 9, anh Nguyễn Quốc Huy đến Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Gò Vấp để nhận kết quả hồ sơ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Trước khi đến anh đã chủ động tìm hiểu quy trình qua ứng dụng Phường Gò Vấp Smart. Trên ứng dụng, trợ lý ảo AI hoạt động trực tuyến 24/24, hướng dẫn từ trình tự thực hiện, thành phần hồ sơ, các lưu ý đến căn cứ pháp lý.

“Thông tin được thể hiện dễ hiểu, đi thẳng vào vấn đề chứ không trích dẫn quy định dài dòng”, anh Huy nhận xét.

AI cũng đang được cán bộ cơ sở ứng dụng tối đa trong công việc hàng ngày. Ông Nguyễn Minh Hoàng, Phó Chánh Văn phòng HĐND và UBND phường Gò Vấp, xem các công cụ như Gemini, ChatGPT hay Google AI là “người bạn đồng hành” trong quá trình soạn thảo, tham mưu và xử lý văn bản. Với những nhiệm vụ phải đọc khối lượng tài liệu lớn, AI hỗ trợ bước đầu ở khâu đọc nhanh, lọc thông tin, hệ thống hóa... Ngoài ra, AI còn được dùng để thiết kế đồ họa, infographic, làm video báo cáo, sản phẩm tuyên truyền...

Phường Phú Định cũng đang đẩy mạnh cung cấp thông tin về thủ tục hành chính qua nền tảng Zalo Official Account kết hợp chatbot của Trung tâm Phục vụ hành chính công. Người dân có thể tra cứu trên điện thoại các nội dung như thành phần hồ sơ, trình tự thực hiện, thời gian giải quyết, lệ phí và cách thức nộp trực tuyến. Khi có thay đổi về quy trình, hệ thống cập nhật thông tin mới, hạn chế tình trạng người dân sử dụng biểu mẫu hoặc hướng dẫn đã hết hiệu lực.

Ông Trương Đình Sâm, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Phú Định cho biết, với cán bộ, AI hỗ trợ ở khâu tra cứu, tổng hợp thông tin, chuẩn hóa hướng dẫn, kiểm tra bước đầu hồ sơ và phân loại công việc. Với các thủ tục có lượng hồ sơ lớn, công nghệ giúp giảm đáng kể thời gian thao tác thủ công để cán bộ tập trung nhiều hơn vào nội dung chuyên môn sâu.

Là địa bàn có nhiều khu và cụm công nghiệp, nhu cầu chứng thực hồ sơ xin việc của người lao động tại phường Bình Dương rất lớn. Theo ông Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Bình Dương, 100% cán bộ công chức đã được tập huấn để sử dụng AI vào trong công việc. Trung tâm đang xây dựng sổ tay điện tử và cập nhật dữ liệu cho chatbot hướng dẫn thủ tục hành chính. Khi hoàn thiện, công cụ này sẽ hỗ trợ giải đáp những nội dung thông thường, giảm tải cho cán bộ ở khâu hướng dẫn và giúp người dân chủ động chuẩn bị hồ sơ trước khi đến trung tâm.

AI không quyết định, chịu trách nhiệm thay

Việc sử dụng AI tại các địa phương bước đầu mang lại hiệu quả tích cực, nhất là trong tra cứu, tổng hợp thông tin và rút ngắn một số quy trình thủ công. Tuy nhiên, ranh giới giữa hỗ trợ bằng công nghệ và trách nhiệm công vụ phải được xác định rõ.

Ông Nguyễn Hữu Tài, Phó Chủ tịch UBND phường Gò Vấp, khẳng định phường tuyệt đối không giao cho AI quyền quyết định thay cán bộ. AI có thể giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị, gợi ý hướng xử lý nhưng cán bộ chuyên môn vẫn phải trực tiếp kiểm tra hồ sơ, đối chiếu quy định pháp luật, kiểm chứng thông tin và chịu trách nhiệm về kết quả cuối cùng.

Theo ông Nguyễn Hữu Tài, nhờ AI công tác tham mưu được rút ngắn 4-5 bước, giúp hiệu quả công việc tốt hơn. Riêng với trợ lý ảo tư vấn người dân, toàn bộ dữ liệu đều được hệ thống hóa, xây dựng đơn giản, dễ hiểu trước khi nhập vào hệ thống.

Bí thư Đảng ủy phường Phú Định Phạm Ngọc Muôn khẳng định, các hồ sơ phức tạp, có yếu tố cần xác minh đều bắt buộc do cán bộ có thẩm quyền trực tiếp đánh giá. Mọi khâu thẩm định, cấp phép, phê duyệt và quyết định hành chính phải tuân thủ đúng thẩm quyền nhà nước. Khi dữ liệu được chuẩn hóa và kết nối đồng bộ, AI có thể giúp phân tích, nhận diện vấn đề, dự báo và đề xuất phương án. Qua đó, lãnh đạo ra quyết định nhanh hơn, còn cán bộ có thêm thời gian tập trung chuyên môn và tương tác trực tiếp với người dân.

TPHCM đã ban hành và triển khai Chương trình nghiên cứu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI - First), từng bước ứng dụng AI trong điều hành và thực thi công vụ, gắn với chuyển đổi số và phát triển hạ tầng dữ liệu. AI bước đầu được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước như phân tích dữ liệu, nhận diện xu hướng, hỗ trợ lãnh đạo ra quyết định, soạn thảo văn bản, tổng hợp báo cáo, phân tích tài liệu, giám sát và xử lý vi phạm qua camera AI.

Theo Sở KH-CN TPHCM, năm 2026 đánh dấu bước chuyển từ tự phát sang chính quy khi thành phố triển khai cấp bản quyền trợ lý ảo AI cho khu vực công. Nhiều lãnh đạo, cán bộ cơ sở đã dùng AI để tư vấn, tổng hợp thông tin, viết bài phát biểu, tạo sản phẩm báo cáo...