Công nghệ là phương tiện
PHÓNG VIÊN: Không ít nơi vẫn đo chuyển đổi số bằng số lượng ứng dụng, nền tảng, trong khi người dân vẫn phải đi lại, chờ đợi. Theo ông, đâu là thước đo chuyển đổi số thực chất? Đà Nẵng yêu cầu chính quyền cơ sở thay đổi cách làm ra sao để người dân không phải đi tìm chính quyền?
Ông NGUYỄN KHẮC TOÀN: Chúng tôi không coi chuyển đổi số là đưa thêm một ứng dụng vào đời sống. Chuyển đổi số chỉ có ý nghĩa khi người dân bớt một lần đi lại, doanh nghiệp bớt một ngày chờ đợi và người yếu thế không bị đứng ngoài dịch vụ công. Công nghệ là phương tiện; sự hài lòng và niềm tin của người dân mới là đích đến.
Một chính quyền phục vụ không thể chỉ ngồi chờ người dân đến nộp hồ sơ. Chính quyền phải chủ động nhận diện nơi nào dân đang vướng, nhóm nào cần hỗ trợ, thủ tục nào gây phiền hà để đưa dịch vụ đến gần dân hơn. Đó là chuyển từ tư duy “giải quyết thủ tục” sang “giải quyết vấn đề của người dân”.
Thực tế ở cơ sở đã cho thấy điều đó. Tại xã Tam Anh, tổ dịch vụ công lưu động tiếp nhận hồ sơ ở nhà văn hóa thôn, giúp người già, người khuyết tật không phải lên xã. Hành chính công chủ động cũng mở rộng từ 27 dịch vụ năm 2025 lên dự kiến 43 thủ tục năm 2026, theo hướng chính quyền nhắc việc, chuẩn bị hồ sơ cho dân.
PHÓNG VIÊN: Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trao thêm quyền chủ động cho xã, phường; thành phố cũng khuyến khích cơ sở sáng tạo. Tuy nhiên, làm thế nào để tránh tình trạng mỗi nơi làm một kiểu, phát sinh thêm thủ tục, gây khó cho người dân? Thành ủy xác định giới hạn giữa sáng tạo và tùy nghi ra sao?
Ông NGUYỄN KHẮC TOÀN: Chúng tôi khuyến khích mỗi xã, phường tìm cách làm phù hợp với địa bàn, nhưng sáng tạo phải tuân thủ 3 nguyên tắc: một là thống nhất về chủ trương, pháp luật, dữ liệu và trách nhiệm; hai là linh hoạt trong cách tiếp cận người dân; ba là tuyệt đối không phát sinh thêm thủ tục, chi phí, rủi ro dữ liệu hoặc làm khó dân.
Cơ sở được quyền sáng tạo trong cách làm, nhưng không được phép sáng tạo ra rào cản. Đà Nẵng có 94 cơ sở dữ liệu dùng chung; Quyết định 2851/QĐ-UBND ngày 30-6-2026 về bộ chỉ số cải cách hành chính áp dụng cả với xã, phường. Các cơ quan, đơn vị tuyệt đối không đòi thêm giấy tờ hay thu phí ngoài danh mục.
Con số chưa phải đích đến
PHÓNG VIÊN: Cải cách hành chính thường được báo cáo bằng những con số rất cụ thể. Theo ông, trong 9 tháng qua, cải cách hành chính ở Đà Nẵng đã đạt được những kết quả gì? Và với thước đo của Thành ủy, những con số trong báo cáo ấy đã đủ để nói cải cách thành công chưa?
Ông NGUYỄN KHẮC TOÀN: Trong 9 tháng năm 2026, Đà Nẵng đã tiếp nhận, giải quyết hơn 973.000 hồ sơ; tỷ lệ tiếp nhận trực tuyến đạt 96,7%, mức hài lòng chung đạt 99,8%. Nhưng chúng tôi không xem đó là lý do để bằng lòng. Nếu người cao tuổi, người khuyết tật, người ở vùng xa vẫn khó tiếp cận dịch vụ công thì cải cách chưa thể coi là hoàn thành.
Ngoài số lượng hồ sơ, chúng tôi đo bằng cảm nhận của người dân. 6 tháng đầu năm có 32.373 phiếu khảo sát hài lòng hợp lệ. Chúng tôi cũng không né tránh điểm yếu: tiêu chí giải quyết đúng thời hạn trong khảo sát SIPAS mới đạt 81,95%, chủ yếu do hồ sơ tăng mạnh sau sắp xếp đơn vị hành chính. Với nhóm yếu thế, kênh trực tiếp luôn được duy trì song song, không ép làm trực tuyến.
PHÓNG VIÊN: Thủ tục đã được cắt giảm, phần mềm đã được đầu tư, nhưng vẫn còn điểm nghẽn trong thực thi. Theo ông, vì sao con người mới là yếu tố quyết định thành bại của cải cách? Điều gì ở cán bộ, đảng viên cần phải thay đổi trước tiên để chủ trương thật sự đi vào cuộc sống?
- Ông Nguyễn Khắc Toàn: Cải cách suy cho cùng không thành bại ở phần mềm hay quy trình, mà ở con người thực thi. Một bộ máy hiện đại không thể vận hành bằng tư duy cũ, tâm lý sợ sai, né tránh và đùn đẩy. Cán bộ phải biết sử dụng dữ liệu, làm chủ công nghệ, nhưng trước hết phải có tinh thần phục vụ, dám quyết trong thẩm quyền và chịu trách nhiệm về kết quả công việc của mình.
Xã Chiên Đàn thực hiện “4 tại chỗ”: tiếp nhận, thẩm định, phê duyệt và trả kết quả tại chỗ, giúp rút ngắn hơn 50% thời gian giải quyết các thủ tục hộ tịch, bảo trợ xã hội, chứng thực. Sở Xây dựng duy trì rà soát toàn bộ hồ sơ đang giải quyết vào 15 giờ hằng ngày; nhờ đó, tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng và trước hạn trong 6 tháng đầu năm đạt 99,92%.
Thành ủy ủng hộ cơ sở mạnh dạn thử nghiệm, nhưng việc thí điểm phải có mục tiêu, thời hạn và tiêu chí dừng rõ ràng. Chúng tôi không chấp nhận cách làm hình thức hoặc tâm lý sợ sai, không dám làm.
Chủ trương chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi mỗi cán bộ, đảng viên coi việc của dân là việc của mình; khi mỗi xã, phường không chờ chỉ đạo mới hành động; khi kết quả phục vụ được đo bằng sự hài lòng, sự tin tưởng của nhân dân. Đà Nẵng sẽ tiếp tục đổi mới với tinh thần đó: quyết liệt nhưng không nóng vội; sáng tạo nhưng không buông lỏng kỷ cương; chuyển đổi số nhưng không để ai bị bỏ lại phía sau.
Chuyển đổi số phải đưa dịch vụ công đến gần hơn với người cao tuổi, người yếu thế, người ở xa trung tâm, không tạo thêm trở ngại cho họ. Cơ sở được sáng tạo trong cách làm nhưng phải giữ kỷ cương, thực hiện đầy đủ trách nhiệm. Đổi mới trước hết là thay đổi tư duy và cách làm của đội ngũ cán bộ, chuyển từ quản lý sang phục vụ, từ “giải quyết hồ sơ” sang “giải quyết việc của dân”.
PHÓNG VIÊN: Xin cảm ơn ông!
