Điệp viên ở Washington

Bài 2: Con cáo trong chuồng gà

Một khi đã nhận 50.000USD từ  KGB thì có nghĩa Rick đã không còn đường lui nữa. Những người trong KGB nói họ muốn đặt mối quan hệ lâu dài với ông. Điều đó quả là ngọt ngào. Rick được coi là một giá trị! Và anh ta biết rõ mình phải làm gì  để chứng tỏ giá trị đó.

Cuộc chơi tiếp diễn

Valery Martynov (trái) và Sergei Motorin, 2 “nguồn tin” của CIA trong KGB

Rất nhiều điệp viên và những tài liệu liên quan đến khoảng 20 chiến dịch tối mật của CIA trên toàn thế giới được Rick gói vào một túi chất dẻo lớn màu đen có dán băng keo chuyển cho Chukhavin. Rick cũng chuyển cho KGB tài liệu vạch mặt Gauze – biệt hiệu mà CIA đặt cho Motorin, một sĩ quan tình báo của KGB tại Sứ quán Liên Xô đã bị FBI tuyển mộ.

Tiếp sau Motorin, Rick đưa vào trong danh sách danh tính Dimitri Polyakov, viên tướng đang làm việc cho GRU – cơ quan tình báo quân đội Liên Xô - người được xem là “viên đá quý trên vương miện của CIA”. Với hàng trăm tin tức tình báo đặc biệt đã tuồn cho Mỹ, Rick đã góp phần thay đổi tiến trình lịch sử.

Và với những thông tin của Rick cung cấp cho KGB, Polyakiov chẳng có cơ may nào để sống sót. Rick cũng báo cho KGB biết về một nguồn tin khác do FBI tuyển mộ, một đại úy có tên Boris Yuzhin – người đã cung cấp cho FBI những thông tin hết sức chi tiết về các chiến dịch do KGB tiến hành trên địa bàn bờ biển phía Đông nước Mỹ, đồng thời cũng giúp FBI phát hiện được một điệp viên then chốt của KGB đang hoạt động trong Bộ Ngoại giao Na Uy.

Bản năng sát thủ của Rick như được bứt tung, thoát khỏi sự kềm hãm. Rick chuyển cho KGB danh tính một sĩ quan KGB tại Moscow được CIA đặt mật danh là  Cowl – Mũ trùm thầy tu, người đã tiết lộ bí mật về “bụi gián điệp” của KGB.

Rồi đến Adolf Tolkaev, một chuyên gia quân sự Xô viết – người đã chuyển giao những thông tin quý giá trong lĩnh vực điện tử hàng không. Cứ mỗi lần như thế Rick lại được nhận một lượng tiền mặt lớn và KGB còn cam kết mở một tài khoản riêng cho Rick lên đến 1 triệu USD.

Thốt nhiên, một sự kiện mới xảy ra đã buộc Rick phải đau đầu tính toán. Tin tức lan truyền khắp Ban Liên Xô – Đông Âu. Ngày 1-8-1985, một điệp viên KGB đã đào thoát, có lẽ đây là người đào thoát cấp hàm lớn nhất tới lúc đó.

Ông ta là Vitaly Yurchenko, một đại tá sắp được phong hàm tướng trong KGB, người chịu trách nhiệm về tất cả các chiến dịch của KGB trên địa bàn Bắc Mỹ. Rick được giao nhiệm vụ giám sát Yurchenko. Theo tất cả những gì ông ta biết thì Yurchenko không có thông tin nào về hoạt động của “chuột chũi” bên trong CIA. Rick “chăm sóc” Yurchenko rất thân tình, có lần còn đưa vợ đến ăn tối tại nơi ở của Yurchenko.

Tuy bề ngoài có vẻ bình thản nhưng trong thâm tâm Rick vẫn hết sức phấp phỏng trước nguy cơ Yurchenko có thể biết được điều gì đó về hành động của mình. Trong khi đó, Rick vẫn tiếp tục có những cuộc hẹn gặp với Sam – tức Chukhavin để thuật lại những gì Yurchenko đã tiết lộ trong các cuộc thẩm vấn.

Broce, một trong hai nhân viên của FBI được giao nhiệm vụ thẩm vấn Yurchenko, nhớ lại: “Quả thực là đáng sợ  khi người ta cố gắng thi hành những biện pháp bảo vệ trong bối cảnh như vậy. Người ta bàn những biện pháp ấy với một con cáo trong khi nó đã ở bên trong chuồng gà”.

Làn sóng nhiễu loạn

Hai tuần trước khi Yurchenko tái đào thoát, Rick đã có cuộc gặp với Sam. Ông ta trao cho Sam một túi dày, trong đó chứa tài liệu chi tiết về các chiến dịch phản gián của CIA. Đổi lại Rick nhận tiếp 50.000 USD và được KGB mở một tài khoản 2 triệu USD. KGB đặt cho Rick mật danh là Kolodol. Thời gian sau đó Rick được CIA điều đi công tác ở Roma (Italia).

Lúc này, CIA và FBI đang phải vật lộn với những câu hỏi về một số nguồn tin Liên Xô tốt nhất của cơ quan này bị triệt hạ với tốc độ đáng báo động. Tín hiệu xấu bắt đầu từ khi Oleg Gordievsky, người do cơ quan phản gián Anh MI5 tuyển mộ, bất ngờ bị gọi về Moscow, rồi tới Adolf Tolkhachev.

Hầu như các chiến dịch chống Liên Xô trong thời gian đó đều bị vỡ hoàn toàn mà không có bất kỳ dấu hiệu nào báo trước. Rất nhiều nghi vấn được đặt ra. CIA tin chắc rằng KGB đã cài “chuột chũi” vào trong lòng CIA và theo nguyên tắc cuộc chơi, KGB sẽ “dọn sạch” những ai mà con chuột chỉ điểm.

Khả năng xâm nhập bằng kỹ thuật cũng được đặt ra và những sai lầm trong hệ thống liên lạc của CIA cũng được xem là nguyên nhân của sự vụ. KGB cũng tạo hàng loạt “điểm chỉ” đánh lạc hướng. Nhiều sự hiểu lầm, bắt bớ cũng đã xảy ra với một số thành viên trong nội bộ CIA.

Nhưng sự việc vẫn cứ giẫm chân và dần dần lắng xuống. Cho đến khi William Webster lên làm Giám đốc CIA thay cho Casey thì tình hình được xới lên. Webster lập ra Trung tâm phản gián. Ngay lúc này, nhóm điều tra được giao nhiệm vụ truy tầm điệp viên xâm nhập bỗng nhiên để ý thấy rằng có một sĩ quan trong Ban Liên Xô – Đông Âu thường gặp phải rắc rối với những cuộc kiểm tra định kỳ trên máy phát hiện nói dối.

Mặt khác, văn phòng FBI ở Washington cũng bắt đầu đặt dấu hỏi về những cuộc gặp gỡ của Rick với Sam khi xem lại cuốn băng video ghi lại cảnh Rick vào Sứ quán Liên Xô lần thứ nhất. FBI tiến hành liên hệ với văn phòng FR ở Washington để tìm hiểu thực hư các cuộc gặp này.

Có nhiều nghi vấn được đặt ra và ngay sau đó thông qua tổng hành dinh, FBI tại Washington liền gửi một bức điện cho CIA báo cáo về những cuộc gặp này của Rick. CIA liền gửi cho Rick một bức điện tín yêu cầu giải trình rõ hơn về việc này. Rick đã xé bức điện đó.

Mọi việc vẫn cứ mù mờ và chìm vào bế tắc cho đến năm 1991. Khối Xô Viết sụp đổ và cùng với nó là sự hỗn loạn trong KGB, cuối cùng thì các điệp viên Mỹ cũng đã móc nối được với một người có khả năng tiếp cận một số hồ sơ tối mật của Ban K trong Ban điều hành Một của KGB.

Người này không biết danh tính của Rick mà chỉ biết mật danh Kolokol và đã khai ra những hoạt động cung cấp thông tin của Rick cho KGB, những thông tin này hoàn toàn trùng khớp với hoạt động mà Rick đã báo cáo cho CIA.

Bài 3: Truy lùng “chuột chũi”

Yên Ba dịch - Mạnh Minh giới thiệu

Bài 1: Chân dung “chuột chũi”

Các tin, bài viết khác