5 chiếc áo thun chưa tới 100.000 đồng
Chỉ với vài thao tác lướt điện thoại vào buổi tối, Minh Thư (22 tuổi, TPHCM) dễ dàng đặt mua 3-4 sản phẩm váy, áo kiểu qua sàn thương mại điện tử với tổng hóa đơn chưa tới 250.000 đồng. Phần lớn quần áo siêu rẻ trên các sàn thương mại điện tử đều “trắng” thông tin trên tem nhãn, chỉ đính duy nhất một nhãn nhỏ ghi kích cỡ (S, M, L) hoặc ghi chung chung “Made in Vietnam”.
Khảo sát trên các sàn thương mại điện tử như Shopee, TikTok Shop hay các nền tảng thời trang xuyên biên giới, không khó để bắt gặp hàng ngàn mẫu áo thun, áo kiểu, chân váy được rao bán với mức giá rẻ bất ngờ, chỉ từ 19.000-49.000 đồng/sản phẩm.
Nhiều phiên livestream còn tung ra các gói combo 3-5 sản phẩm với tổng giá trị chưa tới 100.000 đồng, kèm ưu đãi miễn phí vận chuyển. Mức giá tương đương một ly trà sữa khiến nhiều người trẻ quyết định mua mà không đắn đo về chất liệu, nguồn gốc.
Theo báo cáo thương mại điện tử của YouNet ECI và YouNet Media vừa công bố trong năm 2026, thế hệ Gen Z là nhóm khách hàng chủ lực duy trì tần suất mua sắm trực tuyến hàng tuần, trong đó thời trang là ngành hàng phổ biến nhất.
Một khảo sát đối với học sinh, sinh viên tại TPHCM (công bố trên Tạp chí Tâm lý Giáo dục năm 2026) chỉ ra tần suất mua sắm dày đặc này đang đi liền với thói quen thải bỏ sớm trang phục.
Chị Nguyễn Thị Thúy Châu, chủ hệ thống cửa hàng Labb, chuyên thanh lý thời trang trẻ tại TPHCM, cho biết lượng khách hàng ký gửi quần áo cũ tại đây nhiều nhất là giới trẻ. Họ có ý thức tốt về bảo vệ môi trường, biết mang quần áo cũ đến ký gửi, thanh lý để tuần hoàn sản phẩm.
Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, không ít bạn trẻ vẫn chưa cưỡng lại được sức hút từ các gian hàng thời trang siêu rẻ trên nền tảng trực tuyến để đáp ứng nhu cầu thay đổi diện mạo hàng ngày.
Tưởng rẻ nhưng không hề rẻ
Theo ông Hồ Đình Viên, Giám đốc Công ty CP Thời trang xuất khẩu Veco, đặc điểm của thời trang nhanh giá rẻ là vòng đời sản phẩm rất ngắn. Do yêu cầu tối ưu giá thành, dòng sản phẩm này chủ yếu sử dụng chất liệu sợi tổng hợp như polyester, acrylic, nylon. Các chất liệu này bền màu, ít nhăn nhưng khó thoát mồ hôi, nhanh giãn và đặc biệt khó phân hủy sinh học. Một chiếc áo giá dưới 100.000 đồng, sau vài lần giặt có thể mất phom dáng, sờn chỉ, phai màu.
Ông Nguyễn Quang Huy, khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, phân tích chi tiêu thông minh không nằm ở việc mua được món đồ rẻ, mà ở việc sử dụng đồng tiền đúng mục đích và hiệu quả.
Trong tài chính tiêu dùng, giá trị thực của một sản phẩm không đo bằng con số in trên hóa đơn, mà tính bằng chi phí cho mỗi lần sử dụng. Chẳng hạn, một chiếc áo giảm giá còn 150.000 đồng nhưng chỉ mặc được 3 lần thì chi phí mỗi lần mặc lên tới 50.000 đồng. Ngược lại, một chiếc áo chất lượng tốt giá 600.000 đồng, được sử dụng đều đặn 60 lần trong 2 năm thì chi phí mỗi lần mặc chỉ vỏn vẹn 10.000 đồng. Mua đồ rẻ nhưng kém chất lượng thực chất lại là lựa chọn đắt đỏ nhất trong tủ đồ.
Không chỉ gây thiệt hại về kinh tế, trang phục không rõ nguồn gốc với mức giá quá rẻ còn đặt ra nhiều mối lo ngại đối với sức khỏe người mặc. TS Huỳnh Khánh Duy, chuyên gia kỹ thuật hóa học và công nghệ thông tin, nhấn mạnh không phải mọi sản phẩm thời trang nhanh đều gây hại. Tuy nhiên, rủi ro nhiễm độc hóa chất luôn tập trung ở các lô hàng trôi nổi, giá quá thấp, quy trình sản xuất không được kiểm soát nghiêm ngặt.
Trong ngành dệt may, nhiều loại hóa chất được dùng xuyên suốt công đoạn nhuộm và hoàn tất vải như: thuốc nhuộm, chất chống nhăn, làm mềm, chống thấm, chống mốc, chống cháy hay chất cố định màu. Nếu quy trình sản xuất và kiểm soát chất lượng lỏng lẻo, dư lượng hóa chất có thể tồn đọng trên sản phẩm khi đến tay người tiêu dùng.
Các rủi ro thường gặp là kích ứng da, ngứa, nổi mẩn đỏ hoặc viêm da tiếp xúc, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người có cơ địa nhạy cảm. Một số loại thuốc nhuộm hoặc phụ gia hoàn tất nếu vượt ngưỡng an toàn có thể làm tăng nguy cơ dị ứng. Các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs) còn sót lại cũng có thể gây khó chịu, cay mắt, kích ứng mũi hoặc đường hô hấp.
Đọc nhãn, chọn chất liệu, ưu tiên chứng nhận
Nhiều người quan niệm trang phục có tỷ lệ sợi tự nhiên cao đồng nghĩa với an toàn, còn sợi nhân tạo như polyester hay nylon thì không. TS Huỳnh Khánh Duy cho rằng, mức độ an toàn của trang phục phụ thuộc vào hàm lượng hóa chất tồn dư, phẩm cấp thuốc nhuộm và quy trình kiểm soát chất lượng của nhà sản xuất. Một chiếc áo ghi 100% cotton vẫn có thể tiềm ẩn nguy cơ độc hại nếu dệt nhuộm cẩu thả; ngược lại, sản phẩm pha nhiều polyester vẫn an toàn nếu vượt qua kiểm nghiệm nghiêm ngặt.
Tùy khả năng tài chính và nhu cầu, người mua có thể lựa chọn sản phẩm qua nhãn mác và thành phần sợi. Nhóm sợi tổng hợp gốc dầu mỏ (polyester, nylon, acrylic, spandex, polypropylene) có ưu thế bền chắc, ít nhăn, nhanh khô, giá thành phải chăng, nhưng hạn chế là bí khí, giữ nhiệt và dễ phát tán vi nhựa khi giặt. Nhóm sợi tự nhiên như cotton, lanh, gai dầu, len, lụa thoáng khí, thấm hút mồ hôi tốt, phù hợp khí hậu nóng ẩm. Giữa hai nhóm là sợi cellulose tái tạo từ thực vật (viscose, rayon, modal, lyocell), mềm mại, rũ nhẹ và mát hơn sợi tổng hợp nhân tạo.
Xét về độ thoải mái và thân thiện với môi trường, có thể mặc được trong nhiều mùa, người tiêu dùng nên ưu tiên trang phục từ cotton, lanh, gai dầu, lyocell nguyên chất hoặc có thành phần chủ đạo là sợi tự nhiên. Nếu cần co giãn, cotton pha 5%-10% elastane là lựa chọn tối ưu. Bên cạnh chất liệu, các chứng nhận kiểm định độc lập uy tín như OEKO-TEX Standard 100, GOTS hay Bluesign là bảo chứng cho việc loại trừ hóa chất nguy hại xuyên suốt chuỗi cung ứng.
“Giá rẻ không đồng nghĩa với độc hại, song mức giá quá thấp luôn đi kèm với nguy cơ cắt giảm chất lượng gia công và bỏ qua tiêu chuẩn an toàn hóa chất. Thay vì chỉ nhìn con số giảm giá ngoài nhãn treo, người tiêu dùng nên đọc kỹ tem nhãn, giặt sạch quần áo mới trước khi mặc lần đầu và ưu tiên thương hiệu có chứng nhận an toàn dệt may rõ ràng”, TS Huỳnh Khánh Duy khuyên.
Ông Hồ Đình Viên, Giám đốc Công ty CP Thời trang xuất khẩu Veco:
Kéo dài vòng đời cho tủ đồ cá nhân
Quần jeans, áo khoác làm từ chất liệu dày dặn như denim hoặc vải bố nếu giặt quá nhiều sẽ khiến sợi vải nhanh mục và bạc màu; do đó, chỉ nên giặt khi thật sự bẩn. Giặt nước lạnh vừa tiết kiệm điện vừa bảo vệ sợi vải, nhất là trang phục tối màu và đồ in. Lộn ngược quần áo trước khi giặt để giảm ma sát, bảo vệ bề mặt vải và hình in. Dùng túi giặt cho đồ mỏng, đồ len, đồ lót để tránh xước và giãn. Ưu tiên phơi khô tự nhiên thay vì dùng máy sấy, phơi ở nơi bóng râm hoặc nắng nhẹ để tránh bạc màu. Áo len, đồ dệt kim nên phơi ngang trên mặt phẳng thay vì treo móc vì trọng lượng nước sẽ kéo giãn vai và thân áo. Áo thun, áo len nặng nên gấp gọn để tránh giãn vai, trễ cổ.