Người mua cân nhắc từng khoản chi
Thay vì mua sắm khi phát sinh nhu cầu, bà Lâm Thị Thu Nga, ngụ phường Chánh Hưng, TPHCM, cho biết thường theo dõi các chương trình khuyến mãi trên kênh Co.op Online để chọn mua hàng thiết yếu cho gia đình.
Gần đây, thông qua chương trình “Deal xịn Co.op Online tháng vàng tri ân”, bà chọn mua các mặt hàng đang giảm giá như: nước mắm, hạt nêm, gia vị và thực phẩm chế biến. Với đơn hàng có tổng giá trị khoảng 1 triệu đồng theo giá niêm yết, bà tiết kiệm được khoảng 200.000 đồng, tương đương 20%, nhờ chủ động lựa chọn những sản phẩm đang khuyến mãi. “Việc so sánh giá, cân nhắc quy cách đóng gói và ưu tiên mặt hàng gia đình thường sử dụng giúp tôi kiểm soát chi tiêu mà vẫn đáp ứng nhu cầu sinh hoạt”, bà Nga chia sẻ.
Cách mua sắm này phần nào phản ánh xu hướng tiêu dùng khi chi phí sinh hoạt tiếp tục tạo áp lực lên ngân sách gia đình. Cụ thể, theo khảo sát được Vietnam Report công bố tháng 9-2026, có 89,5% người được hỏi thường so sánh giá giữa các nhà bán hàng trước khi quyết định mua sắm; 39,5% thường trì hoãn mua hàng để chờ các chương trình khuyến mãi. Đáng chú ý, dù 72,1% người tham gia khảo sát đánh giá tình hình tài chính cá nhân tốt hơn so với 1 năm trước nhưng thói quen cân nhắc chi tiêu vẫn được duy trì.
Đáp ứng nhu cầu mua sắm tiết kiệm, đồng hành cùng người dân, nhiều hệ thống bán lẻ đã cùng nhà cung cấp chung tay giảm giá hàng hóa thiết yếu. Từ nay đến ngày 11-11, Saigon Co.op triển khai chương trình khuyến mãi tại hơn 800 điểm bán và các kênh trực tuyến, tập trung vào gạo, dầu ăn, hạt nêm, sữa, dầu gội, sữa tắm, nước giặt, nước xả vải và sản phẩm vệ sinh nhà cửa. Tùy mặt hàng, khách được giảm giá đến 50%, mua combo tiết kiệm hoặc hưởng ưu đãi khi mua từ 2 sản phẩm. Khách hàng thành viên có hóa đơn từ 300.000 đồng được hoàn 5% giá trị mua hàng đủ điều kiện, tối đa 30.000 đồng/lần; các sản phẩm phục vụ bữa ăn gia đình được nhân 3 điểm thưởng theo danh mục.
Giảm chi phí để giữ giá bán hợp lý
Ở khía cạnh khác, giá hàng hóa đến tay người tiêu dùng không chỉ phụ thuộc giá mua từ nhà sản xuất mà còn chịu tác động của vận chuyển, kho bãi, bảo quản và hao hụt. Với thực phẩm tươi sống, nếu hàng nhập về vượt nhu cầu hoặc lưu kho kéo dài, chi phí phát sinh có thể làm mất lợi thế từ giá nhập thấp, thu hẹp khả năng giảm giá cho khách hàng.
Bà Võ Phương Vy, Giám đốc bán hàng kênh Hocera, Công ty Passion Gourmet Food Asia, phân tích, giá mua nguyên liệu thấp chưa chắc mang lại hiệu quả nếu tỷ lệ hao hụt lớn hoặc chất lượng không ổn định. Nguyên tắc này cũng đúng với ngành bán lẻ, khi một lô hàng có giá nhập tốt nhưng tiêu thụ chậm hoặc hư hỏng nhiều vẫn có thể làm tăng chi phí trên mỗi sản phẩm bán ra. Vì vậy, giảm giá bán không chỉ bắt đầu từ khâu thương lượng giá mua mà còn phụ thuộc hiệu quả vận hành và khả năng kiểm soát hao hụt.
Tại Saigon Co.op, việc đưa vào khai thác kho Lê Minh Xuân (xã Bình Lợi) cùng hệ thống trung tâm phân phối giúp doanh nghiệp tổ chức lại luồng hàng, tối ưu tuyến giao nhận và giảm chi phí vận chuyển. Với mạng lưới hơn 800 điểm bán, việc tăng cường dự báo sức mua, điều phối hàng hóa theo khu vực và kiểm soát tồn kho còn giúp đơn vị hạn chế tình trạng nơi thiếu hàng, nơi dư thừa. Đây là giải pháp quan trọng để giảm chi phí phân phối ngay từ khâu vận hành, tạo dư địa duy trì giá bán cạnh tranh.
Tuy nhiên, theo ông Lương Quang Thi, Phó Chủ tịch Hiệp hội Logistics và cảng biển TPHCM, muốn giảm chi phí bền vững phải giải quyết đồng thời những bất cập về hạ tầng và cơ chế vận hành chuỗi lạnh. Hiệp hội kiến nghị cơ quan chức năng xem xét điều chỉnh giá điện đối với kho lạnh bảo quản nông, thủy sản theo hướng áp dụng giá điện sản xuất; đồng thời quy hoạch các trung tâm logistics lạnh gắn với vùng nguyên liệu, phát triển vận tải thủy để giảm phụ thuộc đường bộ. Về phía doanh nghiệp, cần tăng đầu tư kho lạnh, phương tiện vận chuyển chuyên dụng và kết nối dữ liệu để giảm hao hụt, hạn chế vận chuyển rỗng. Các hiệp hội ngành hàng cũng cần phối hợp xây dựng tiêu chuẩn chung, thúc đẩy liên kết giữa sản xuất, bảo quản và phân phối.
Việc giảm chi phí phân phối không chỉ là trách nhiệm của nhà bán lẻ mà cần sự phối hợp giữa chính sách hỗ trợ, đầu tư hạ tầng và đổi mới phương thức vận hành. Khi chi phí bảo quản, vận chuyển và hao hụt được kiểm soát, doanh nghiệp sẽ có thêm dư địa ổn định giá bán thay vì phụ thuộc vào khuyến mãi. Về lâu dài, cạnh tranh bán lẻ phải hướng đến cung cấp hàng hóa an toàn, đúng nhu cầu, chất lượng ổn định với chi phí hợp lý, qua đó bảo vệ sức mua và giữ chân người tiêu dùng.