Bí quyết làng nghề
Sáng 13-2 (26 tháng Chạp) từ đầu đường hẻm nhỏ dẫn vào ấp Thanh Long (xã Đất Đỏ, TPHCM) đã nghe thấy tiếng các bà, các cô, các chị rôm rã khi quây quần cùng nhau gói bánh. Những chiếc chiếu được trải dưới sân nhà, từng chậu nhân thịt, hành, đậu, từng xô nếp… và những xấp lá chuối xanh được rửa sạch, ráo nước từ đêm qua để sẵn sàng cho hàng trăm đòn bánh tét ra lò.
Với kinh nghiệm gần 30 năm gói bánh tét của bà Bùi Thị Kim Hồng thì để có một đòn bánh tét ngon nhất định phải có nếp ngon. Vì vậy, bà thường dùng nếp sáp miền Tây ngâm trong nước lá dứa xay nhuyễn suốt 4-5 giờ để nếp nở đều và thấm đẫm mùi thơm của lá.
Nhân bánh Tết có thể là thịt heo hoặc đậu xanh, dừa, chuối, tùy theo nhu cầu của khách. Bánh phải được cột thật chặt thì khi nấu chín không bị nhão, nếp mới quyện vào nhau, hòa vào nhân ở giữa cho ra đòn bánh tròn, rền, chặt, dẻo thơm, béo ngậy.
Mỗi nồi bánh phải luộc từ 7 tiếng trở lên. Sau đó vớt bánh ra ngâm vào chậu nước nguội 3 lần rồi treo lên dây cho ráo nước. Làm như vậy, bánh vừa ráo, vừa thơm lại có thể sử dụng 7-10 ngày.
Để có hàng trăm đòn bánh tét kịp giao cho khách trong ngày 26 Tết, nhóm của bà Hồng phải gói và nấu từ 2 giờ sáng. “Làm bánh tét tuy cực nhưng mà vui. Mỗi đòn bánh tét như nghĩa tình của người dân Đất Đỏ được gói ghém trong đó sự đậm đà, ngọt ngào, dẻo thơm…", bà Hồng chia sẻ.
Nét đặc trưng ngày Tết ở Nam bộ
Bà Bùi Thị Kim Thủy, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ xã Đất Đỏ cho biết, gói bánh tét là nghề truyền thống của Đất Đỏ mấy chục năm qua. Hiện nay trên địa bàn xã vẫn còn rất nhiều hộ gia đình gói bánh tét chuyên nghiệp để bán quanh năm, nhưng nhiều nhất là mùa Vu Lan và Tết Nguyên đán.
Các hộ làm bánh tập trung nhiều nhất ở các ấp Tân Hòa, Tân Hiệp, Tân Thuận, Thanh Long... Mỗi "lò" có một cách làm, bí quyết khác nhau, có nơi làm bánh tét bắp rất ngon, có chỗ người dân làm bánh tét nhân chuối “cực đỉnh”, cũng có khu vực người dân làm bánh tét béo (nhân ba rọi, đậu xanh) ăn là ghiền…
Xin nói thêm, ở Đất Đỏ bây giờ có sản phẩm "bánh tét bắp" là món ăn độc đáo được nhiều người ưa thích, thậm chí từng được ghi vào kỷ lục Guiness Việt Nam (năm 2009). Bà Nguyễn Thị Tình chuyên nghề làm bánh tét tại xã Đất Đỏ cho hay, các thế hệ trong gia đình bà có hơn 40 năm kinh nghiệm gói bánh tét bắp. "Bắp dùng để gói bánh tét phải vừa đủ độ già thì bánh vừa mềm, vừa dẻo vừa có vị ngọt của bắp", bà Tình nói.
Không chỉ là món ăn dân dã trong làng, ngoài chợ, bánh tét ở Đất Đỏ còn được nhiều nhà hàng, khách sạn đưa vào thực đơn. Ngoài ra, nhờ nổi tiếng thơm ngon nên bánh tét của Đất Đỏ còn được người dân các tỉnh, thành lân cận đặt mua dùng trong ngày Tết hoặc làm quà biếu người thân, bạn bè trong và ngoài nước. Nhờ vậy, thương hiệu bánh tét của Đất Đỏ ngày càng vươn xa.
