Sự kiện thả 15 lính thủy Anh

“Món quà” của Iran tặng nước Anh?

Việc Tổng thống Iran tuyên bố thả 15 lính thủy Anh đã khiến dư luận thế giới hết sức bất ngờ. Phát biểu trên truyền hình, ông Ahmadinejad nói đây là “món quà” cho nước Anh nhân lễ Phục sinh. Nhưng dư luận cho rằng, “sự kiện lính thủy” kéo dài 13 ngày được giải quyết hòa bình là nhờ vai trò tổng hợp của các bên liên quan.

Sau khi các thủy thủ Anh trở về nước hôm 5-4, phía Anh vẫn cho thấy không có sự thay đổi chính sách về chương trình hạt nhân của Iran. Ngoài ra, theo tiết lộ của kênh truyền hình Anh Sky News, các lính thủy bị bắt có mặt ở lãnh hải Iran chính là để thu thập tin tức tình báo về các hoạt động của nước này. Do đó, tuy “sự kiện lính thủy” đã kết thúc nhưng quan hệ của Iran với Anh sẽ vẫn căng thẳng.

  • Vì sao có kết quả “êm đẹp”?
Các lính thủy Anh vui mừng được trở về nhà

Trước hết, Iran luôn nắm quyền chủ động trong sự kiện, vừa có thể tiến vừa có thể lùi. Sau khi vụ việc xảy ra, Iran đã không ngừng nhấn mạnh, mục đích thẩm vấn các lính thủy Anh bị bắt là muốn điều tra rõ họ có phải đã xâm nhập vào lãnh hải Iran. Cuối cùng Iran chọn cách xem khủng hoảng này là một sự hiểu lầm và xử lý nhẹ nhàng.

Thứ hai, lập trường của Anh, bị trực tiếp lôi kéo vào vụ việc, đã từng bước thay đổi. Dù Mỹ, đồng minh của Anh tỏ thái độ cứng rắn, nói việc Iran bắt lính thủy Anh là “không thể tha thứ”, nhưng sau khi Anh nhận thấy những nỗ lực nhờ cộng đồng quốc tế giúp đỡ không có hiệu quả, đã từ bỏ lập trường cứng rắn trước đó, cho rằng đối thoại ngoại giao mới có thể giải quyết.

Thứ ba, giữa Mỹ và Iran cũng đã có tiếp xúc ngoại giao. Đại diện Iran ngày 4-4 được phép gặp mặt 5 quan chức Iran bị quân Mỹ đóng tại Iraq bắt giữ. Tuy 2 bên đều nhấn mạnh cuộc gặp này không liên quan tới “sự kiện lính thủy”, nhưng rõ ràng việc này chắc chắn có ảnh hưởng tới việc giải quyết “sự kiện lính thủy”.

  • Còn nhiều hệ quả

Nhiều nhà phân tích cho rằng, tuy “sự kiện lính thủy” đã được giải quyết hòa bình, song vụ việc sẽ ảnh hưởng tới quan hệ của Iran với phương Tây trong thời gian tới.

Về mặt ngoại giao, Iran luôn ở thế “dắt mũi” người Anh, nhìn bề ngoài là đã trừng phạt Anh “theo đuôi Mỹ”. Nhưng trên thực tế, quan hệ tin cậy vốn mong manh giữa Iran với các nước lớn trong Liên minh châu Âu lần nữa lại xuất hiện sự thụt lùi. Iran sẽ phải đối mặt thêm nhiều khó khăn trên con đường trở lại và nhận được sự tôn trọng của cộng đồng quốc tế.

Về mặt kinh tế, “sự kiện lính thủy” đã khiến tình hình vùng Vịnh xấu đi, gây ảnh hưởng tiêu cực tới những nỗ lực của Iran về thu hút đầu tư nước ngoài và tiến hành hợp tác năng lượng. Có thể tưởng tượng, sau khi “sự kiện lính thủy” đã lắng xuống, các công ty xuyên quốc gia đang tìm cơ hội đầu tư tại khu vực Trung Đông, các doanh nghiệp năng lượng lớn quốc tế chuẩn bị ký hợp đồng lớn về dầu mỏ và khí đốt, các du khách phương Tây định đi Trung Đông... đều sẽ tránh xa Iran.

Dư luận cho rằng, sau khi giải quyết “sự kiện lính thủy”, vấn đề hạt nhân Iran sẽ càng nổi lên. Iran và phương Tây sẽ tiếp tục cuộc chiến xoay quanh vấn đề chủ yếu này.

NGỌC LỮ (tổng hợp)

Các tin, bài viết khác