Sau 35 năm bị hàm oan

Một nhà báo kiện chính phủ Nhật Bản

Báo Japan Times hôm nay đưa tin, một cựu phóng viên của tờ Mainichi Shimbun đang đợi tòa án quận Tokyo phán quyết vào ngày 27-3 tới với hy vọng ông sẽ được trả lại sự trong sạch. Ông từng bị kết tội vì bài báo về một thỏa thuận bí mật giữa Nhật Bản và Mỹ liên quan việc trả lại Okinawa cho Nhật Bản năm 1972. Sau bao năm im lặng, nay ông quyết định kiện chính phủ.

  • Từ phạm luật an ninh thành xì căng đan tình ái

Vị trí Okinawa

Takichi Nishiyama, 75 tuổi, bị bắt và bị buộc tội hồi năm 1972 cùng một nữ thư ký Bộ Ngoại giao vì ông đã xui cô mang cho ông tài liệu nội bộ về tiến trình đàm phán trao trả lại Okinawa bị Mỹ chiếm đóng. Cả 2 bị cáo buộc vi phạm luật an ninh quốc gia. Theo bài báo, Nhật Bản đã có khoản chi 4 triệu USD cho việc trả lại này theo thỏa thuận bí mật. Tiết lộ này bị các quan chức cấp cao Chính phủ Nhật Bản phủ nhận.

Chuyện 2 người bị bắt thoạt đầu đã khiến công chúng giận dữ bởi cho rằng nó xâm phạm quyền được biết của người dân. Nhưng rồi vấn đề lại trở thành “xì căng đan tình ái” khi tòa tuyên bố Nishiyama “yêu đương lén lút” cô thư ký và thúc giục cô mang tài liệu cho ông. Tại tòa án quận Tokyo, ông được chứng nhận vô tội, nhưng tòa thượng thẩm Tokyo lại đảo ngược phán quyết này, kết tội và tuyên ông án tù treo. Án này được Tòa án Tối cao thay đổi năm 1978. Trong khi đó, cô thư ký ngay từ đầu đã không hề bị kêu án.

  • Thỏa thuận bí mật tổng cộng 320 triệu USD

Okinawa những năm cuối Chiến tranh thế giới II

Sau khi rời tờ báo lớn này năm 1974, Nishiyama giữ im lặng suốt 30 năm, nhưng việc Mỹ công bố những tài liệu của chính phủ nước này vào năm 2000 và 2002 cho thấy đã có thỏa thuận bí mật 4 triệu USD này. Tháng 4-2005 ông khởi đơn kiện chính phủ.

Có 2 tài liệu cho thấy, Tokyo thừa nhận trả cho Mỹ 4 triệu USD cho việc “khôi phục đất của Okinawa trở lại tình trạng ban đầu” và Nhật Bản yêu cầu phía Mỹ dứt khoát phủ nhận sự tồn tại của thỏa thuận đó với cánh báo chí. Nishiyama nói, bản án đã hủy hoại sự nghiệp của ông, ông đòi bồi thường 33 triệu yên và xin lỗi. Ông nói, thỏa thuận đó là một “tội ác quốc gia” khi đã đệ trình một văn bản thỏa thuận giả lên nghị viện để thảo luận thông qua, và đó còn là một sự lạm dụng quyền lực để kết tội một phóng viên cố gắng thông tin cho công chúng về “tội ác quốc gia” đó.

Cùng lúc xảy ra vụ kiện, đã có những tiết lộ đáng chú ý của một cựu quan chức cấp cao Bộ Ngoại giao Nhật Bản. Ông Bunroko Yoshino – người đã đàm phán với Washington về việc thu hồi Okinawa với vai trò Tổng giám đốc Văn phòng về người Mỹ của bộ này hồi đó – đã thừa nhận sự tồn tại của thỏa thuận bí mật, đồng thời cho biết: “Nhật Bản đã trả cho Mỹ tổng cộng 320 triệu USD cho việc thu hồi Okinawa, bao gồm 4 triệu USD để khôi phục lại tình trạng ban đầu là đất nông nghiệp đối với các lô đất mà lực lượng Mỹ đã sử dụng”. Ông cũng nói rằng, Thủ tướng hồi đó, Eisaku Sato, đã có một quyết định chính trị gánh 4 triệu USD đó. Từ tiết lộ này, luật sư của Nishiyama là Katsumi Fujimori đã yêu cầu Yoshino gặp ông nhưng đã bị từ chối.  

Okinawa là quận cực Nam Nhật Bản, gồm hàng trăm đảo của quần đảo Ryukyu, một chuỗi dài hơn 1.000km. Kết thúc Chiến tranh Thế giới II và cuộc chiến Okinawa năm 1945, Okinawa nằm dưới sự quản trị của Mỹ suốt 27 năm. Trong thời gian này, Mỹ xây dựng rất nhiều căn cứ quân sự ở đây. Ngày 15-5-1972, Okinawa trở lại là lãnh thổ của Nhật Bản dù Mỹ vẫn còn duy trì căn cứ quân sự tại đây. Okinawa là vấn đề gây nhiều tranh cãi tại Nhật Bản. Năm 2006, Mỹ tuyên bố kế hoạch chuyển bớt căn cứ quân sự từ đây sang đảo Guam trong vài năm tới. 

D.P. (theo Japan Times)

Các tin, bài viết khác