“Trường nghề” nơi cửa Phật

Chùa Hang (chùa Komponenigrodh) là một trong 141 ngôi chùa Khmer có lối kiến trúc cổ kính, độc đáo được xây dựng cách đây hơn 370 năm ở Trà Vinh. Chùa Hang nổi tiếng không phải vì cái tên gây sự hiếu kỳ cho du khách trong và ngoài nước, mà ở ngôi chùa này hòa quyện  trong không gian thơ mộng: hàng ngàn cây cổ thụ, chim muông, các nhà sư ngoài  tu học giáo lý nhà Phật còn là những nghệ nhân điêu khắc gỗ lành nghề đã làm ra hơn 100  tác phẩm tuyệt tác từ những thân cây, khúc gỗ vô hồn.

  • Hồn gỗ thăng hoa!

Sư cả Thạch Xuông và tác giả bài viết bên bức tứ linh

Xuôi theo quốc Lộ 54, cách thị xã Trà Vinh khoảng 7km là đến ấp Tầm Phương, xã Đa Lộc, huyện Châu Thành, cạnh cống Tầm Phương là đến chùa Hang. Cổng chùa thấp lè tè, sâu hun húc như lối vào hang động nhưng khi bước qua khỏi cửa thì hiện ra trước mắt một vòm trời xanh ngắt với “rừng cây” cổ thụ cao chót vót, hàng trăm năm tuổi. Không gian yên tĩnh, chánh điện uy nghi, trang nghiêm nhưng không kém phần lộng lẫy là “vương quốc” an cư của gần 10.000 chim, cò, vạc, còng cọc…

Sư cả Thạch Xuông, vị trụ trì đời thứ 23 chùa Hang - người có công khởi xướng nghề điêu khắc gỗ chân tình, hoạt bát đưa tôi đi tham quan hơn 100 sản phẩm “kiệt tác” do các vị sư  nhà chùa chế tác từ những bộ rễ sao, dầu sau khi thân cây mẹ hàng trăm năm tuổi bị đốn hạ.

Sư cả Thạch Xuông kể: “Một trong những tài nguyên mà thiên nhiên ưu ái ban tặng cho Trà Vinh là bạt ngàn rừng cây với nhiều loại cây quý. Ở 141 ngôi chùa Khmer Trà Vinh, chùa nào cũng có hàng cây xanh rợp bóng mát. Thấy hàng ngàn cây xanh sau khi khai thác gỗ phục vụ cho xây dựng còn trơ lại bộ rễ, tiếc nên tôi nảy sinh ý nghĩ tận dụng để làm ra một cái gì đó có ích cho đời. Ý tưởng hình thành, quyết tâm thực hiện”. 

Lặn lội lên  xã Đông Thành, tỉnh Vĩnh Long, sư cả Thạch Xuông mời “nhà điêu khắc” Thạch Buôl về chùa dạy nghề cho sư sãi, con em phật tử nghèo gần chùa. Những tác phẩm đầu tay từ những bộ rễ, gốc cây sao, dầu ra đời là: hình ảnh 12 con giáp, chim bồ câu, đại bàng, Phật Di Lạc, muông thú… Tiếng lành đồn xa, đến nay chùa đã mở được 2 lớp truyền nghề điêu khắc gỗ cho hơn 40 sư sãi, con em phật tử nghèo theo học, trong đó có hơn 10 vị sư, con em phật tử các tỉnh An Giang, Sóc Trăng,Vĩnh Long, Cần Thơ, Kiên Giang gởi sang.

  • Mô hình kinh tế mới!

Từ những bộ rễ cây, gốc cây xấu xí tưởng chừng bỏ đi, thông qua bàn tay khéo léo, tài hoa của “nhà điêu khắc” Thạch Buôl đã hóa thân thành những tác phẩm không chỉ có giá trị nghệ thuật  thẩm mỹ cao mà còn mang lại giá trị kinh tế lớn. “Bộ tứ linh: Long, Lân, Quy, Phụng hoành tráng cao hơn 3m, chiều rộng hơn 3,5m đen nhánh, bóng mượt được làm từ bộ rễ cây sao hơn 500 tuổi mà “thợ cả” và các đệ tử trong chùa bỏ công hơn 8 tháng hoàn thành đã có một kiều bào Campuchia  ngã giá 100 triệu nhưng nhà chùa không bán”. Sư cả Thạch Xuông phấn khởi nói.

Theo nhẩm tính của các nghệ nhân am hiểu nghề điêu khắc đánh giá, với hơn 100 tác phẩm điêu khắc có giá trị nghệ thuật tại chùa hiện nay, giá trị kinh tế tương đương gần 1 tỷ đồng. Sau bức tượng nổi tiếng tứ linh, hiện nghệ nhân Thạch Buôl và các nhà sư chùa Hang đang hoàn thành được 2/3 bức tượng khủng long chiều cao hơn 4m, đường kính rộng khoảng 3,5m.

Theo sư cả Thạch Xuông cho biết thêm, hơn 2 năm hình thành “trường nghề”, chùa đã đón tiếp hơn 100 đoàn khách du lịch trong và ngoài nước đến tham quan.Vào những dịp Tết cổ truyền Chol Chnam Thmay, Dolta, Ok OmBok, chùa đón tiếp hàng trăm lượt khách/ngày. Trong nỗ lực bảo tồn, tôn vinh, khôi phục nét đẹp văn hóa truyền thống dân tộc các nghề, ngành văn hóa thông tin, ngành thương mại - du lịch, ngành công nghiệp Trà Vinh đang hoạch định một chiến lược dài hạn: tìm đầu ra cho sản phẩm điêu khắc gỗ chùa Hang. Và du lịch làng nghề một loại hình du lịch mới mẻ - nhất là nghề như ở chùa Hang đang là một điểm sáng.

ĐÌNH CẢNH

Các tin, bài viết khác