Ngày 3-8, quân đội Mauritania, do lực lượng bảo vệ Phủ Tổng thống cầm đầu, đã tiến hành đảo chính trong khi Tổng thống nước này Maaouyia Ould Taya đang ở Saudi Arabia dự lễ tang Quốc vương Fahd bin Abdul Aziz. Mời click vào để xem video
Từ 5 giờ sáng, lực lượng đảo chính đã chiếm trụ sở Tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang, đài phát thanh và đài truyền hình quốc gia ở thủ đô Nouakchott, ngừng các chương trình phát sóng, đồng thời phong tỏa lối vào Phủ Tổng thống và văn phòng của các bộ trưởng. Xe quân sự được trang bị vũ khí hạng nặng và pháo phòng không đã được triển khai tại những khu vực xung quanh Phủ Tổng thống và trụ sở làm việc của chính phủ. Phe đảo chính đã tuần tra trên các đường phố, phong tỏa các tuyến đường chính cùng một số cửa ngõ ra vào thủ đô Nouakchott. Theo các nguồn tin, một số quan chức cấp cao trong Chính phủ Mauritania đã bị bắt giữ và gần trung tâm thành phố đã xảy ra 5 vụ nổ lớn.
Cùng ngày, Đài phát thanh Mauritania đã phát đi tuyên bố của Hội đồng quân sự vì công lý và dân chủ, do nhóm các sĩ quan cầm đầu đảo chính thiết lập, cho biết Đại tá Ely Ould Mohammed Vall, Giám đốc an ninh quốc gia, sẽ là người đứng đầu hội đồng này.
Đại tá Ely Ould Mohammed Vall , 55 tuổi, đã phục vụ trong ngành cảnh sát quốc gia từ năm 1987, được coi là quan chức thân cận của Tổng thống Taya trong hơn 2 thập kỷ qua.
Cũng theo tuyên bố của Hội đồng quân sự vì công lý và dân chủ, hội đồng sẽ gồm 17 người và sẽ lãnh đạo Mauritania trong giai đoạn quá độ 2 năm để thiết lập các thể chế dân chủ ở nước này.
Vài giờ sau khi xảy ra đảo chính, Tổng thống Mauritania Taya đã từ Saudi Arabia về tới Niger.
Tổng thống Taya lên nắm quyền vào năm 1984 sau một cuộc đảo chính quân sự và là đồng minh thân cận của Mỹ. Ông được bầu làm tổng thống Mauritania lần đầu tiên là vào năm 1992, tái đắc cử vào các năm 1997 và 2004.
Trong 20 năm cầm quyền, ông Taya đã thoát khỏi nhiều âm mưu đảo chính và đã thẳng tay trấn áp những kẻ đối địch, trong đó có các quân nhân và thành viên các nhóm Hồi giáo cực đoan, tống giam hàng chục người bị cáo buộc âm mưu lật đổ Tổng thống. Chính quyền của Tổng thống Taya cũng buộc tội phe đối lập có quan hệ với mạng lưới khủng bố quốc tế Al Qaeda và các nhóm khủng bố ở nước láng giềng Algeria.
CH Mauriatania
CH Hồi giáo Mauritania là một quốc gia nhỏ bé nằm ở Tây Bắc châu Phi với dân số khoảng 3 triệu người và có trữ lượng dầu mỏ khoảng 1 tỷ thùng và 30 tỷ mét khối khí đốt tự nhiên. Từ năm 1986, nước này đã tiến hành cuộc cải cách kinh tế - xã hội với sự hỗ trợ tài chính của Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng thế giới (WB). Tổng sản phẩm quốc nội bình quân đầu người năm 2002 đạt 410 USD. Chính phủ Mauritania đặt mục tiêu giảm tỷ lệ đói nghèo từ mức 45% dân số của năm 2000 xuống còn 17% vào năm 2015
Cuộc đảo chính ở Mauritania đã khiến nhiều nước và tổ chức quốc tế lo ngại. Mỹ ngày 3-8 đã lên án cuộc đảo chính của lực lượng quân sự Mauritania và kêu gọi khôi phục quyền lực cho Tổng thống Maaouyia Ould Taya.
Trong một tuyên bố, quyền phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Tom Casey cho rằng tình hình ở Mauritania "thực sự không rõ ràng" sau khi quân đội chiếm quyền kiểm soát trong bối cảnh Tổng thống Taya đang ở Arập Xêút dự lễ tang Quốc vương Fahd. Casey nói: "Những gì chúng tôi muốn làm là cùng với Liên minh châu Phi (AU) lên án tình trạng bạo lực ở Mauritania. Chúng tôi kêu gọi khôi phục trật tự một cách hòa bình theo hiến pháp và khôi phục chính phủ của Tổng thống Taya".
Pháp kêu gọi cần phải tôn trọng dân chủ và hệ thống pháp luật ở nước Tây Bắc Phi này. Mỹ lên án cuộc đảo chính và kêu gọi thiết lập lại quyền lực của Tổng thống Taya. TTK LHQ Kofi Annan, Ủy viên phụ trách phát triển của Liên minh châu Âu (EU) và Chính phủ Tây Ban Nha cũng đã ra tuyên bố lên án cuộc đảo chính quân sự ở Mauritania.
Trước đó, AU cũng đã lên án hành động chiếm quyền kiểm soát đất nước của lực lượng quân sự Mauritania, cho rằng mọi thay đổi trong chính phủ mà trái với hiến pháp đều không thể chấp nhận được.
L.Q (theo TTXVN, VTV)
