Chiếc xe Trabant, hay còn gọi là Trabi, vừa kỷ niệm 50 năm chào đời hôm 7-11. Festival kỷ niệm được tổ chức tại Zwickau, cùng một bảo tàng trưng bày các kiểu xe, thêm một chợ phụ tùng cho khoảng 52.000 chiếc Trabant còn đang lăn bánh trên các đường phố Đức...
“Xe thùng các tông”
Năm 1954, Chính phủ Đông Đức cũ quyết định sản xuất một kiểu xe nhỏ thích hợp cho gia đình 4 người, với các tiêu chuẩn: không nặng quá 600kg, không tốn quá 5,5 lít xăng cho 100km, giá không quá 4.000 mark và phải có khung làm từ vật liệu tổng hợp vì thiếu nguồn kim loại.
Khoe xe Trabant
Ba năm sau, Xí nghiệp VEB Sachsenring Automobilwerke ở Zwickau (Đông bang Saxoxy ngày nay) cho xuất xưởng chiếc Trabi P50 đầu tiên có tên Trabant, tiếng Đức nghĩa là “vệ tinh” – chào mừng Liên Xô phóng thành công vệ tinh Sputnik cùng năm 1957. Theo tờ bướm trong cuộc họp báo ở Leipzig năm ấy, chiếc xe tốn khoảng 6,8 lít xăng cho 100km và có giá đến 8.360 mark. Dù vậy, ưu điểm của Trabant là động cơ 2 số, 2 xy lanh, 18 mã lực, giúp đạt tốc độ đến 90km/g. Khung xe Trabant do kỹ sư Wolfgang Barthel phát triển, có tên “Duroplast”, gồm bột nhựa cây pha bông gòn nên nhiều người gọi đùa là “xe thùng các tông”!
Theo dòng thời gian, Trabi liên tục được cải tiến. Hai năm sau khi chiếc đầu tiên xuất xưởng, kiểu P500 ra đời với động cơ 20 mã lực và có 14 màu khác nhau. Những năm 1960, thêm kiểu có 2 “vây” nhỏ ở đuôi (như ở đa số Trabant còn đến nay). Những năm 1980, kỹ thuật bị tụt hậu khiến mục tiêu xuất khẩu Trabant qua phương Tây bất thành. Trabi tiếp tục được cải tiến thành một kiểu xe 4 số, động cơ 40 mã lực mua bản quyền của Volkswagen. Muốn mua kiểu mới nhất này phải tốn 19.865 mark và... 5 năm chờ đợi. Do giá tăng vọt cùng việc 2 miền Đông và Tây Đức thống nhất, Xí nghiệp Trabant đóng cửa ngày 30-4-1991, sau khi cho ra đời tổng cộng 3 triệu chiếc Trabant từ năm 1957.
Xe cổ giúp kiếm tiền mới
Hồi tháng 9, tại Triển lãm xe quốc tế Frankfurt, “cơn mê” Trabant được phục hồi, với việc Công ty mô hình ô tô Herpa (ở bang Bayer) trưng chiếc Trabi mới (bên cạnh mô hình Trabant thu nhỏ 1:10). Họ tổ chức thăm dò ý kiến 12.000 khách và có đến 93% muốn sở hữu kiểu xe này. Do đó, Herpa mua lại thương hiệu Trabant và tìm đối tác sản xuất, với mục tiêu là kiểu đầu tiên ra lò trong năm 2008. Herpa không định tự sản xuất, chỉ giới thiệu cho các công ty nhỏ sản xuất vài trăm chiếc Trabi. Một khi bắt đầu thành công, Herpa tin tưởng sẽ có hãng lớn đồng ý sản xuất khoảng 5.000 chiếc.
Giám đốc Herpa, Klaus Schindler, cho rằng chiếc xe này sẽ là “mặt hàng nóng” dù ở Đức đang có những kiểu xe mới như Mini của BMW, Bug của Volkswagen hoặc sự trở lại của Fiat 500. Có thông tin nêu chiếc Trabi mới – với khoảng 7 lít xăng cho 100km, tốc độ đến 112km/g, chỉ cần 21 giây để “vọt” từ 0 lên 100 km/g – sẽ có “giá phải chăng” 30.000 euro, tức bằng 2 chiếc Mini của BMW.
Có điều thú vị khác là Trabant tuy bị chê là “xe thùng các tông” lại là loại xe bị... chôm nhiều thứ nhì ở Đức, chỉ sau xe thể thao Porsche. Hiệp hội các nhà bảo hiểm Đức cho biết, năm ngoái có 24 trong 10.000 chiếc Porsche có mua bảo hiểm bị đánh cắp, so với 21 trong 10.000 chiếc Trabi có mua bảo hiểm. Sau 2 kiểu xe đó mới đến các hiệu Audi, BMW và Volkswagwen.
Một chiếc Trabant thọ trung bình 28 năm, hiện xe càng cũ càng cao giá. Có 2 mẫu chính là Trabant 500 (Trabi P50), sản xuất từ năm 1957 đến 1963, Trabant 601 (Trabant P60 series) sản xuất từ năm 1963 đến 1991. |
TUẤN ANH (theo Spiegel)
