Siết kiểm soát chất lượng hàng hóa

Kiểm soát từ đầu chuỗi

Với hàng chục ngàn mặt hàng lưu thông trong hệ thống phân phối, yêu cầu quản lý chất lượng hàng hóa đang đòi hỏi ngày càng cao, nhất là về nguồn gốc, ghi nhãn, định lượng và an toàn thực phẩm. Việc kiểm soát vì vậy đang được dịch chuyển về phía đầu chuỗi, gắn trách nhiệm của nhà sản xuất, nhà cung cấp với hệ thống phân phối ngay trước khi hàng hóa lên kệ.

Theo hướng này, Saigon Co.op vừa phối hợp Chi cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng TPHCM và Trung tâm Mã số mã vạch quốc gia tổ chức chương trình cập nhật các quy định về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc sản phẩm cho hơn 180 đại diện nhà cung cấp cùng đội ngũ kiểm soát chất lượng (QA) của hệ thống.

Ông Đỗ Quang Tiến, Phó giám đốc Phòng Quản lý chất lượng Saigon Co.op, cho biết, các quy định về ghi nhãn, đo lường, truy xuất nguồn gốc liên quan trực tiếp đến nhà sản xuất lẫn bán lẻ. Chuẩn hóa thông tin và quy trình từ đầu chuỗi không chỉ giúp sản phẩm đáp ứng quy định trước khi vào hệ thống mà còn tăng tính minh bạch, tạo cơ sở bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng khi phát sinh vấn đề về chất lượng. Yêu cầu này càng rõ hơn khi các quy định mới về quản lý chất lượng hàng hóa được áp dụng. Trong đó, Nghị định 37/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, bổ sung các nội dung liên quan đến ghi nhãn hàng hóa, nhãn điện tử và hộ chiếu số của sản phẩm. Cùng với đó, yêu cầu tăng cường quản lý an toàn thực phẩm tiếp tục được đặt ra tại Chỉ thị 17-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn thực phẩm trong tình hình mới và Chỉ thị 15-CT/TU của Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo bảo đảm an ninh, an toàn thực phẩm trên địa bàn TPHCM. Thành phố đang thúc đẩy phát triển “Chuỗi thực phẩm an toàn”, tăng kiểm soát đầu vào và xây dựng dữ liệu phục vụ quản lý hàng hóa tại các kênh phân phối hiện đại.

Theo dấu hàng tươi sống từ nơi sản xuất

Nếu kiểm soát từ đầu chuỗi là yêu cầu, thì truy xuất nguồn gốc là một trong những công cụ để thực hiện. Saigon Co.op đang ưu tiên áp dụng với thực phẩm tươi sống - nhóm hàng trải qua nhiều công đoạn từ sản xuất, thu hoạch, sơ chế, bảo quản, vận chuyển đến phân phối và có yêu cầu cao về khả năng xác định nguồn hàng khi xảy ra sự cố.

Bà Đinh Thị Cẩm Linh, Phó giám đốc Phòng Quản lý chất lượng Saigon Co.op, cho biết, hệ thống đang thử nghiệm truy xuất nguồn gốc đối với 5 sản phẩm gồm: bưởi da xanh của HTX cây ăn trái Tân Mỹ, dưa lưới của HTX TM-DV Phúc Lợi, cải bó xôi của Công ty TNHH Xuân Thái Thịnh, cà chua ngọc bích của Công ty TNHH Dalat Hasfarm và cá thát lát của Công ty CP thực phẩm Phạm Nghĩa.

Việc triển khai trước ở một số mặt hàng nhằm kiểm chứng khả năng vận hành, hoàn thiện giải pháp trước khi mở rộng. Theo bà Cẩm Linh, thông qua hệ thống truy xuất, dữ liệu sản phẩm được kết nối từ sản xuất, chế biến đến lưu thông trong hệ thống phân phối. Khi phát sinh vấn đề, nhà bán lẻ có thể xác định nguồn hàng, lô sản phẩm và khâu liên quan để xử lý. Cách làm này cũng cho thấy, truy xuất nguồn gốc đang được mở rộng từ chức năng cung cấp thông tin cho người mua sang một công cụ quản trị chuỗi cung ứng. Dữ liệu được hình thành xuyên suốt chuỗi giúp nhà bán lẻ theo dõi sản phẩm, nhà cung cấp kiểm soát quá trình sản xuất và các bên có cơ sở đối chiếu khi xảy ra vấn đề.

Ông Phạm Văn Quân, đại diện phía Nam - Trung tâm Mã số mã vạch quốc gia, cho rằng, truy xuất nguồn gốc không đơn thuần là quét mã QR, mà phải hình thành chuỗi dữ liệu xuyên suốt từ sản xuất đến phân phối. Đây là nền tảng để doanh nghiệp nâng năng lực quản trị, kiểm soát chất lượng, bảo vệ thương hiệu và củng cố niềm tin của người tiêu dùng.

Từ việc chuẩn hóa yêu cầu với nhà cung cấp đến thử nghiệm truy xuất từng nhóm hàng, cách quản lý chất lượng của ngành bán lẻ đang dịch chuyển từ kiểm tra sản phẩm cuối cùng sang kiểm soát cả quá trình. Khi dữ liệu được kết nối từ nơi sản xuất đến quầy kệ, trách nhiệm của từng mắt xích rõ hơn, đồng thời giúp hệ thống phân phối chủ động phòng ngừa và xử lý rủi ro.