Thị trường phân bón thế giới, đặc biệt là phân urea, trong thời gian gần đây đang tiếp tục leo thang ở mức cao. Đến ngày 23-4, giá FOB của phân urea tại Trung Đông là 530 USD/tấn. Mức giá này sau khi cộng thêm các chi phí vận chuyển, bốc xếp và bảo hiểm về đến Việt Nam sẽ lên tới khoảng 10.500 đồng/kg. Điều đáng nói là nguồn cung phân bón cho thị trường Việt Nam theo đường nhập khẩu tiểu ngạch từ Trung Quốc hiện đã bị ngưng lại, do thời gian qua Chính phủ Trung Quốc tăng thuế xuất khẩu phân bón từ 35% lên 135%. Sự kiện này khiến cho nguồn cung phân bón chủ yếu cho thị trường trong nước hiện nay là sản xuất trong nước và nhập khẩu chính ngạch. Số liệu thống kê cho thấy, nguồn hàng phân bón trong nước phục vụ cho sản xuất nông nghiệp tới cuối tháng 5-2008 đã tạm đủ.
Theo dự tính, nhu cầu phân bón cho vụ hè-thu ước tính là 650.000 tấn, trong đó nguồn cung trong nước là 500.000 tấn, còn lại phải nhập khẩu thêm khoảng 150.000 tấn. Từ đầu năm tới nay, Nhà máy Đạm Phú Mỹ (DPM) do Công ty cổ phần Phân đạm và Hóa chất Dầu khí quản lý và điều hành, đơn vị chủ lực cung cấp phân đạm ra thị trường đã sản xuất được 198.000 tấn, đồng thời công ty đã nhập tổng cộng 115.000 tấn. Với nguồn cung nêu trên từ DPM và từ các nhà sản xuất, nhập khẩu phân bón khác, chắc chắn sản lượng phân bón sẽ được đảm bảo, ổn định nguồn cung cho thị trường trong mùa vụ tới.
Tuy nhiên, có nhiều ý kiến cho rằng trong bối cảnh giá phân bón trên thị trường thế giới vẫn tiếp tục tăng cao, nguồn hàng tiểu ngạch từ Trung Quốc bị gián đoạn và giá phân bón tại các nước trong khu vực đang ở mức cao hơn thị trường trong nước thì mức giá 8.500 đồng/kg mà DPM đang áp dụng chỉ có thể giữ được nếu thị trường loại bỏ được các yếu tố đầu cơ, tích trữ và mua bán hóa đơn trao tay.
Thực tế hiện nay cho thấy, việc DPM giảm giá bán phân bón theo chủ trương của Chính phủ là việc làm đáng hoan nghênh, thế nhưng có một nghịch lý là mức giảm này lại chỉ có lợi cho giới đầu cơ, vì thực chất những hạt phân bón đến được với bà con nông dân thường phải qua rất nhiều tầng nấc trung gian. Ở một góc độ khác nếu giá phân bón trong nước quá chênh lệch với các nước khác trong khu vực thì cũng sẽ xảy ra tình trạng xuất khẩu phân bón dẫn đến thiếu hàng cho sản xuất trong nước. Đây là vấn đề mà các ngành và cấp quản lý cần sớm quan tâm để có những biện pháp tích cực nhằm bình ổn giá phân urea trong nước, đảm bảo đủ nguồn cung cho các mùa vụ tới.
Nguyễn Thu Tuyết | 
