Bài 4: John McCain - Người “trung hữu” của đảng Cộng hòa

Cuộc chạy đua vào Nhà Trắng năm nay được cho là khó dự đoán nhất trong lịch sử kể từ năm 1932, do không có vị tổng thống hay phó tổng thống nào mãn nhiệm đăng đàn. Thế nhưng, có một điều rất thú vị khi ông John McCain, vị thống đốc bang Arizona đã 71 tuổi, với kinh nghiệm “lão làng” trong chiến trường, từng có cuộc chạy đua quyết liệt vào Nhà Trắng năm 2000 với Tổng thống George Bush cũng ra tranh cử tổng thống 2008…

• Cuộc đời trải dài qua những căn cứ quân sự

John McCain tên đầy đủ là John Sidney McCain III, sinh ngày 29-8-1936 tại căn cứ không quân Coco Solo thuộc kênh đào Panama. Cha và ông nội của ông đều là đô đốc hải quân Hoa Kỳ, thuộc vào hàng ngũ 4 sao.

Người vợ đầu tiên của ông là vũ công Carol, họ có với nhau một cô con gái tên Sidney, năm nay 42 tuổi. Năm 1980, ông ly hôn. Năm 1981, ông tái hôn với người vợ thứ hai là Cindy Lou Hensley - con gái nhà kinh doanh nổi tiếng giàu có James Willis Hensley - nhà phân phối của hãng bia Anheuser-Busch lớn nhất nước Mỹ. Hiện nay, ông McCain và Cindy có với nhau 2 người con trai, 1 người con gái ruột và 1 người con gái nuôi người Bangladesh.

Thuở nhỏ, ông McCain học tại rất nhiều trường hải quân khác nhau do gia đình phải chuyển đến các khu vực cha ông công tác, từ New London, Connecticut, Trân Châu Cảng đến Hawaii,… Sau Chiến tranh Thế giới thứ hai, năm 1946-1949, gia đình ông định cư tại Bắc Virginia. Năm 1954, ông tốt nghiệp Trung học Episcopal tại Alexandria, Virginia. Chỉ tính riêng thời niên thiếu, ông McCain đã học tại trên 20 trường khác nhau.

Nối gót cha và ông, ông McCain học tại Trường Hải quân Hoa Kỳ. Năm 1958, ông tốt nghiệp trường hải quân và được phong thiếu úy hải quân. Năm 1960, ông tốt nghiệp và trở thành phi công hải quân máy bay công kích. Năm 1967, ông được giao nhiệm vụ lái máy bay phản lực ném bom Hà Nội nhưng bị bắn rơi và trở thành tù binh chiến tranh tại Việt Nam suốt năm năm rưỡi. Năm 1973, sau Hiệp định Paris, ông được trả về Mỹ.

• Hành trình chính trị

Năm 1977, ông là cầu nối liên lạc giữa hải quân và nghị viện Mỹ. Sau đó, ông là người đứng đầu tòa nhà văn phòng nghị viện Russell - một tòa nhà văn phòng cổ nhất của nghị viện Mỹ.

Năm 1981, ông nghỉ hưu khi là đại úy và chuyển đến sống tại Arizona. Ông làm việc cho cha vợ với vai trò là phó chủ tịch quan hệ công chúng của công ty. Chính nơi đây, ông đã có cơ hội quen biết rất nhiều giới kinh doanh giàu có và quyền lực. Khi mối quan hệ ngày càng thân thiết, giới kinh doanh đóng góp cho ông rất nhiều tiền để làm chi phí vận động tranh cử vào chiếc ghế đại biểu Quốc hội Mỹ. Năm 1983, ông trở thành người đại diện cho thế hệ trẻ theo đảng Cộng hòa, được giao nhiệm vụ trong Ủy ban Sở Nội vụ, Chủ tịch Lực lượng đặc nhiệm đảng Cộng hòa giải quyết các các công việc liên quan đến Ấn Độ.

Năm 1984, ông tái đắc cử vào đại biểu Quốc hội. Năm 1986, ông ra tranh cử và đắc cử 3 lần với cương vị thượng nghị sĩ Hoa Kỳ tiểu bang Arizona đến 2011. Tiếp tục trở thành thành viên của Ủy ban lực lượng vũ trang nghị viện Mỹ, Ủy ban thương mại và các vấn đề ở Bắc Mỹ. Năm 1993, ông McCain là chủ tịch bang, giám đốc Học viện Cộng hòa quốc tế. Năm 1997-2005, ông là chủ tịch Ủy ban thương mại của nghị viện Mỹ. Năm 1995-2007, ông McCain là chủ tịch Ủy ban giải quyết các vấn đề ở Bắc Mỹ của nghị viện Mỹ.

Với vai trò là thượng nghị sĩ bang Arizona, ông là một đồng minh thân cận của Tổng thống George Bush tại Quốc hội xung quanh cuộc chiến Iraq: ủng hộ mạnh mẽ kế hoạch tăng quân tới chiến trường Iraq của tổng thống. Là nhân vật có thâm niên tại thượng viện, ông McCain từng nổi tiếng qua việc phanh phui vụ bê bối vận động hành lang của ông Jack Abramoff và có công lớn trong chiến dịch tái tranh cử Tổng thống George Bush.

Ông là một trong nhiều tác giả đã kêu gọi khai trừ Nga ra khỏi G8. Ông cũng là người vận động chiến dịch chống lại những hành động tra tấn đối các phần tử bị cho là nghi can khủng bố trong nhà tù Mỹ. Ông McCain đã cùng với thượng nghị sĩ cấp tiến John Kerry cổ vũ và thúc đẩy cho việc tái bình thường ngoại giao và mậu dịch giữa Mỹ và Việt Nam. Tuy nhiên, ông McCain bị cho là người “trung hữu” vì đôi khi lên tiếng phản đối mạnh mẽ chính sách của chính quyền Bush về chuyện di trú, nạo phá thai và thuế lợi tức cá nhân.

• Vị tổng thống già nhất lịch sử?

Ngày 28-2-2007, ông tuyên bố ra tranh cử tổng thống 2008 của đảng Cộng hòa. Trong sự nghiệp quân đội của mình, ông có trong tay rất nhiều huân chương: 1 huy chương bạc, 1 huy chương đồng, và Legion of Merit, Purple Heart, và Distinguished Flying Cross. Cùng với kinh nghiệm và kiến thức rộng về an ninh và quân sự, cũng cho thấy ông có điểm mạnh khi nước Mỹ đối mặt với quá nhiều hiểm nguy như hiện nay. Mặc dù, cách đây sáu tháng, chiến dịch tranh cử tổng thống của ứng cử viên Cộng hòa John McCain đã ở điểm gần như tê liệt hoàn toàn do số tiền ông dành cho vận động tranh cử đã sạch nhẵn, và các cố vấn của ông cũng thay nhau từ chức. Vị thượng nghị sĩ bang Arizona từng là đối thủ đáng gờm của Tổng thống George Bush năm 2000, dường như cũng đã từng cảm thấy bất lực.

Thế nhưng, từ vị trí thứ tư vào ngày 3-1 vừa qua tại Iowa, ông McCain đã có một cuộc đảo ngược tỷ số ngoạn mục với kết quả công bố vừa qua tại New Hampshire, McCain đang dẫn đầu các ứng cử viên Cộng hòa, nhờ ông có uy tín cá nhân nhiều hơn các ứng viên khác cùng đảng, cũng như có uy tín về các vấn đề người nhập cư và chiến tranh Iraq. Vấn đề tuổi tác có thể khiến John McCain bị mất điểm trước các đối thủ, dù không ai rành về chính trường Washington D.C. bằng ông nhưng nếu đắc cử ông sẽ trở thành vị tổng thống già nhất trong lịch sử nước Mỹ.

NGUYỄN NGỌC

Thông tin liên quan:

- Bài 1: Hillary Clinton: Tình yêu và quyền lực

- Bài 2: Barack Obama: Vượt qua lỗi lầm thế hệ cũ

- Bài 3 : Mike Huckabee - Công bằng và tương trợ