Vừa chớm lên cầu Sài Gòn hướng về Biên Hòa, ập vào tầm mắt bên phía tay trái chạy dọc ven sông Sài Gòn hiền hòa là những mái ngói đỏ au của vùng đất biệt thự theo đủ kiểu kiến trúc Á, Âu...! Đó là hình ảnh của một Thảo Điền, nơi tọa lạc của nhiều “đại gia” thành đạt và giàu có. Thế nhưng đối nghịch với hình dáng bên ngoài đẹp đẽ, quyến rũ ấy lại là một thực tế nhếch nhác...
Ruộng... vọt lên phố
Đường Xuân Thủy (KP4 Thảo Điền, quận 2) ngổn ngang sau 6 năm khởi công.
Cách nay hơn một thập niên, phường Thảo Điền, quận 2 còn là một vùng hoang vắng, chỉ lèo tèo vài ngôi nhà. Người dân sinh sống thuần nông, chỉ trồng vài thứ rau, trái ngắn ngày và chăn nuôi đắp đổi qua ngày. Bởi mảnh đất phèn chua mặn không thích hợp để trồng lúa, cây lâu năm mà dường như lại thích hợp hơn cho nhiều loài cỏ dại.
Bác Năm Cò - một trong những cư dân hiếm hoi còn ở lại nơi đây kể từ thời “khai hoang lập ấp” - tâm sự: “Gia đình tôi có gần 10 nhân khẩu, với 5 công đất, quanh năm suốt tháng chỉ sống nhờ trồng rau và chăn nuôi heo, gà, vịt... để bán lấy tiền mua gạo. Còn thức ăn thì đã có cá dưới ao hoặc săn bắn chim chóc ngoài đồng”.
Thế rồi mảnh đất nông nghiệp hoang sơ ấy nhanh chóng đổi thay kể từ khi Xa lộ Hà Nội được nâng cấp mở rộng, cùng nhiều chính sách mời gọi các nhà đầu tư phát triển đô thị. “Sau giải phóng, một chỉ vàng mua được cả ngàn/mét vuông đất. Nhưng từ khi đường sá được nâng cấp và một số dự án trường học, siêu thị... bắt đầu rục rịch thì đất nơi đây tăng dần, ban đầu khoảng 200 ngàn đồng/m2, sau lên 500-700 đồng/m2”, ông Nguyễn Văn Mười, ở số 7 đường Phổ Quang, khu phố 4, phường Thảo Điền nhớ lại.
Thật ra dấu ấn đổi thay bộ mặt Thảo Điền mạnh mẽ phải gắn liền với những cơn sốt đất của TP. Những dự án nhà đất bắt đầu khởi động thì tầng lớp trung lưu bắt đầu đua nhau về nơi đây chọn làm chốn an cư. Cũng từ đây, chính những chủ nhân đến sau đã biến vùng đầm lầy Thảo Điền thành những khu biệt thự khang trang. Giá đất bắt đầu tăng chóng mặt. Năm 2001- 2002, giá đất từ 1- 4 triệu đồng/m2 nay lên tới 12-15 triệu đồng/m2.
Ông Lê Quốc Thanh, cán bộ Tổ Quản lý Đô thị phường Thảo Điền cho biết, trong tổng số 376 ha diện tích đất của phường thì đất sử dụng xây biệt thự chiếm 60-70%. Phong trào xây dựng biệt thự chia ra hai giai đoạn: đầu tiên từ năm 1993-1994, giai đoạn sau là năm 2001- 2002. Hiện nay, giá mỗi căn biệt thự không dưới vài tỉ đồng. Cùng với sự “nở rộ” của biệt thự, số dự án đầu tư vào lĩnh vực địa ốc của các doanh nghiệp đầu tư vào Thảo Điền cũng tăng cao, chiếm 2/3 của quận 2.
Cơn lốc đô thị hóa Thảo Điền đã đưa đẩy “số phận” những người sinh sống thuở sơ khai. Người nông dân quanh năm chân lấm tay bùn, đất rộng thẳng cánh cò bay, không cưỡng lại được cơn sốt đất, đã đua nhau bán... “Ban đầu, một số người chỉ bán bớt một phần đất, sau tiêu xài hết lại bán tiếp. Cứ vậy, nhiều người lần lượt bán hết đất đai, nhà cửa rồi đến nơi khác định cư”, bác Phi Anh Đệ, khu phố 4 kể.
Đường làng heo hút
Mong một lần được tận mắt chiêm ngưỡng nét độc đáo của những ngôi biệt thự hiện đại, ngay trên một vùng đất “hứa” Thảo Điền, thế nhưng chúng tôi thật sự “vỡ mộng” khi len lỏi trên những trục đường nơi đây.
Chọn đường Thảo Điền, trục đường chính, rộng 12m, dài khoảng 3km chúng tôi thâm nhập vào khu biệt thự. Vừa đi hết đoạn đường Thảo Điền, tiến qua đường Nguyễn Văn Hưởng khoảng 500m, chúng tôi buộc phải quay lui bởi ngập lênh láng nước. “Lâu rồi, vào những ngày đầu, giữa tháng hoặc trời mưa là đường bị ngập sâu nước. Chiều từ 17 giờ đến 21 giờ, sáng từ 5 giờ đến 9 giờ không thể qua lại được. Từ nay đến Tết Nguyên đán cả khu vực này nơi nào cũng bị ngập”, bà Thanh Lan bán quán cà phê ngay chân cầu Nguyễn Văn Hưởng ta thán. Không chỉ ở khu vực này, một cán bộ Quản lý Đô thị phường Thảo Điền khẳng định: “Trời mưa và những ngày thủy triều lên, Thảo Điền mênh mông nước”!
Quay trở lại đường Thảo Điền, rẽ vào các trục đường cụt như Lê Văn Miến, Xuân Thủy... nhiều đoạn chưa được trải nhựa, vương vãi đầy rác và đất. Vỉa hè thường xuyên bị lấn chiếm làm nơi buôn bán, trồng cây hoang dại, thậm chí có đoạn còn trồng khoai lang, chuối... trông thật nhếch nhác, trong khi đó kế hoạch chỉnh trang hạ tầng lại hết sức chập chạp. Điển hình là đường Xuân Thủy, chỉ dài độ 1km, thế mà sau sáu năm mới hoàn thành được... 500m. Phần còn lại là đất, cát ngổn ngang, hố ga nhô cao hơn mặt đường khoảng 30cm.
“Tuyến đường thành phố duyệt xây dựng năm 2001, kinh phí gần 10 tỉ đồng. Nhưng chủ đầu tư làm được một đoạn đầu còn khúc cuối bỏ bê mấy năm nay. Ông Đặng Đình Được, đại diện các hộ dân bị giải tỏa thuộc Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dự án làm đường An Điền (tên gọi trước của đường Xuân Thủy) bức xúc nói. Lãnh đạo phường Thảo Điền giải thích, sở dĩ con đường “rùa” là do vướng giải tỏa!?
Cơ sở hạng tầng yếu kém đã đành, người dân bỏ tiền tỉ về đây sinh sống cũng đang bế tắc trong sinh hoạt, giải trí. “Ngày xưa khu đất hoang hóa. Nhưng không biết các cơ quan chức năng quy hoạch, quản lý thế nào mà nay không thấy một công viên, khu sinh hoạt công đồng”, ông Trần Văn Cuông, cán bộ hưu trí ở khu biệt thự Thảo Điền thắc mắc. Ông Lê Xuân Viên, Trưởng phòng Quản lý Đô thị quận 2 cho biết, hiện nay quận chưa có một quy hoạch cụ thể. Các đoạn đường dở dang, ngập nước cũng bắt nguồn từ việc quy hoạch và xây dựng không đồng bộ...
LẠC PHONG
