Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Kiên trì mục tiêu chất lượng giáo dục, ứng phó và thích nghi an toàn trước dịch bệnh

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Kiên trì mục tiêu chất lượng giáo dục, ứng phó và thích nghi an toàn trước dịch bệnh

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Kiên trì mục tiêu chất lượng giáo dục, ứng phó và thích nghi an toàn trước dịch bệnh ảnh 1
Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Kiên trì mục tiêu chất lượng giáo dục, ứng phó và thích nghi an toàn trước dịch bệnh ảnh 2

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Năm 2021 tiếp tục là một năm có nhiều khó khăn và thử thách với ngành giáo dục khi triển khai nhiệm vụ trong điều kiện dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp và khó lường. Trong bối cảnh ấy, ngành giáo dục vừa phải hoàn thành nhiệm vụ kế hoạch năm học, vừa phải triển khai công tác phòng chống dịch bệnh, đảm bảo an toàn cho học sinh, giáo viên và giảm thiểu các tác động tiêu cực đến ngành.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Kiên trì mục tiêu chất lượng giáo dục, ứng phó và thích nghi an toàn trước dịch bệnh ảnh 3
Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Kiên trì mục tiêu chất lượng giáo dục, ứng phó và thích nghi an toàn trước dịch bệnh ảnh 4

Các nhiệm vụ cơ bản hoàn thành theo kế hoạch đề ra và đảm bảo những yêu cầu về chất lượng giảng dạy và học tập. Những quyết sách của ngành nhằm triển khai kế hoạch chuyển đổi lâu dài để thích ứng với dịch bệnh, đồng thời, trong ngắn hạn, tại mỗi địa phương, kế hoạch và hoạt động dạy học cần phải có những giải pháp đa dạng, linh hoạt, phù hợp với bối cảnh, thời điểm trên cơ sở đảm bảo các tiêu chuẩn chuất lượng về kiến thức, kỹ năng mà người học cần phải đạt được. Ngành giáo dục đã triển khai linh hoạt, đa dạng các phương pháp, hình tổ chức dạy học để khắc phục, ứng phó với tác động của dịch Covid-19, chủ động các phương án, kịch bản cụ thể để tổ chức dạy học phù hợp với tình hình dịch bệnh và khả năng đáp ứng của cơ sở giáo dục và điều kiện thực tế của học sinh bảo đảm thực hiện mục tiêu kép: phòng, chống dịch  Covid-19 và thực hiện tốt nhiệm vụ kế hoạch năm học.

Trong đó, có thể kể đến một số kết quả như: ban hành các chính sách chỉ đạo, hướng dẫn ứng phó với dịch bệnh; hướng dẫn triển khai năm học đảm bảo chất lượng và an toàn; triển khai dạy và học thích ứng với điều kiện dịch bệnh; triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới đối với lớp 1, lớp 2, lớp 6, chuẩn bị điều kiện triển khai ở lớp 3, lớp 7, lớp 10; tổ chức tốt kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, cao đẳng; tổ chức các đoàn học sinh tham dự Olympic quốc tế và khu vực;… đều đã hoàn thành với kết quả tích cực. Đặc biệt, trong bối cảnh vừa phải ứng phó với dịch bệnh, vừa phải hoàn thành nhiệm vụ năm học đặt ra, các địa phương đã quan tâm, chỉ đạo và đưa ra các giải pháp ứng phó linh hoạt, hiệu quả trên cơ sở bám sát văn bản đề nghị, chỉ đạo của Bộ GD-ĐT. Rất nhiều thầy cô giáo đã chủ động, linh hoạt, đổi mới sáng tạo trong giảng dạy, tích cực phối hợp hiệu quả với gia đình và các em học sinh để thực hiện tốt nhiệm vụ dạy học. 

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Kiên trì mục tiêu chất lượng giáo dục, ứng phó và thích nghi an toàn trước dịch bệnh ảnh 5
Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Kiên trì mục tiêu chất lượng giáo dục, ứng phó và thích nghi an toàn trước dịch bệnh ảnh 6

Những thành quả đáng ghi nhận trong năm học vừa qua là thành quả của sự nỗ lực của từng học sinh, giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục; sự chỉ đạo sát sao của Đảng, Chính phủ; sự hỗ trợ, phối hợp của các bộ, ngành, địa phương; sự đồng hành của các bậc phụ huynh và toàn xã hội đối với sự nghiệp giáo dục nói chung và trong một năm khó khăn của giáo dục nói riêng. Những nỗ lực, hỗ trợ, đồng hành này là rất đáng trân trọng.

Tuy nhiên năm 2021 công tác xây dựng kế hoạch triển khai các nhiệm vụ được giao vẫn còn những bất cập, hiệu quả chưa cao, chưa bám sát điều kiện và khả năng thực hiện; một số hướng dẫn triển khai việc dạy và học trong bối cảnh dịch Covid-19 còn mang tính ứng phó tạm thời, chưa thực sự chủ động; nhiều địa phương thiếu trang thiết bị học trực tuyến; hoạt động học trực tuyến, truyền hình đối với học sinh tiểu học, nhất là đối với lớp 1, lớp 2 gặp nhiều khó khăn; tự chủ đại học còn chưa thống nhất và đồng bộ dẫn đến việc triển khai ở một số cơ sở đào tạo còn chậm, lúng túng… Bên cạnh đó, không ít việc ngành giáo dục mong muốn làm nhưng điều kiện khách quan chưa làm được hoặc kết quả chưa như kỳ vọng. Ngoài ra, cũng còn những việc là nhiệm vụ lâu dài, không thể giải quyết trong một năm. Vì vậy, ngành giáo dục còn nhiều việc phải làm trong năm 2022 và những năm tiếp theo.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Kiên trì mục tiêu chất lượng giáo dục, ứng phó và thích nghi an toàn trước dịch bệnh ảnh 7

Không chỉ trong học kỳ I năm học 2021-2022 mà trong suốt hai năm qua, hoạt động dạy học trực tuyến đã được ngành giáo dục triển khai trên diện rộng bởi yêu cầu ứng phó bắt buộc với dịch bệnh. Cũng vì ứng phó bắt buộc nên việc triển khai nhìn chung còn bị động, thiếu đồng bộ và thiếu nhiều điều kiện cần thiết. Sự khác nhau về hạ tầng truyền thông, điều kiện kinh tế giữa các các vùng miền đã tạo nên khoảng cách lớn trong tiếp cận giáo dục, trong đó các học sinh, đặc biệt ở các cấp học mầm non, tiểu học thuộc các khu vực khó khăn, miền núi hải đảo… phải chịu thiệt thòi hơn cả.

Rất nhiều giải pháp từ Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương, cơ sở giáo dục đã được đưa ra; rất nhiều sự nỗ lực từ cán bộ quản lý, giáo viên, đến học sinh, phụ huynh đã được thể hiện. Chương trình “Sóng và máy tính cho em” do Thủ tướng Chính phủ phát động, các bộ, ngành triển khai thực hiện, các địa phương hưởng ứng, các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đồng hành… để cùng góp thiết bị học tập, góp sóng internet cho dạy và học là một ví dụ. Đến thời điểm này đã có hàng chục nghìn máy tính, điện thoại được gửi tới học sinh.

Dạy học trực tuyến, nhất là ở bậc phổ thông không thể có chất lượng như dạy học trực tiếp, ngay cả đối với nhiều nước có điều kiện tốt hơn Việt Nam cũng cùng chung chia sẻ này. Nhưng trong hoàn cảnh cụ thể, chúng ta phải cân nhắc và lựa chọn giải pháp dạy học linh hoạt và phù hợp nhất. Bộ GD-ĐT sẽ tiến hành rà soát tình hình dạy học trực tuyến, qua đó có những đánh giá cụ thể và đưa ra các giải pháp phù hợp hơn trong thời gian tới. Có thể nói, 2 năm qua, hình thức dạy học này đã giúp các hoạt động giáo dục không những không gián đoạn mà còn được tiếp nối theo cách phù hợp và hiệu quả nhất có thể.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Kiên trì mục tiêu chất lượng giáo dục, ứng phó và thích nghi an toàn trước dịch bệnh ảnh 8
Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Kiên trì mục tiêu chất lượng giáo dục, ứng phó và thích nghi an toàn trước dịch bệnh ảnh 9

Nhìn theo hướng tích cực, dịch bệnh đã là một cú hích thúc đẩy ngành giáo dục ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin và truyền thông, đặc biệt trong công tác dạy học trực tuyến, góp phần quan trọng vào quá trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Về lâu dài, đây là động lực của quá trình chuyển đổi số trong toàn ngành.

Hiện nay, trên cơ sở khảo sát, đánh giá của Bộ GD-ĐT, các địa phương, chuyên gia… có thể thấy, sau một thời gian dài nhiều địa phương do dịch bệnh chuyển sang dạy học trực tuyến đã phần nào duy trì nhịp độ học tập và bảo đảm tiến độ. Tuy nhiên, nếu kéo dài hơn việc dạy học gián tiếp với các hình thức qua internet, trên truyền hình, thì tác động tiêu cực sẽ lớn dần, ảnh hưởng đến chất lượng dạy học, cũng như sức khỏe thể chất, tinh thần của cả người dạy, người học và các đối tượng liên quan. Đến thời điểm này, khi tỷ lệ tiêm vắc xin trong cộng đồng cao, trong đó có đối tượng học sinh từ 12 đến dưới 18 tuổi; kinh nghiệm phòng chống dịch, điều kiện y tế dự phòng; chúng ta có đầy đủ căn cứ, kinh nghiệm, điều kiện để quyết tâm thúc đẩy mạnh mẽ hơn việc đưa học sinh quay trở lại trường học. Đây không chỉ là chuyện mở cửa trường học mà còn là củng cố, tái thiết giáo dục sau dịch bệnh.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Kiên trì mục tiêu chất lượng giáo dục, ứng phó và thích nghi an toàn trước dịch bệnh ảnh 10

Mong mỏi được đến trường học tập trực tiếp của học sinh, giáo viên là mong mỏi rất chính đáng. Đối với ngành giáo dục, việc chuyển trạng thái sang thích ứng an toàn, dần mở cửa trường học là nhiệm vụ rất quan trọng để các hoạt động giáo dục sớm quay trở lại trạng thái bình thường.

Thực hiện chủ trương thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch bệnh Covid-19 của Chính phủ, Bộ GD-ĐT đã ban hành nhiều hướng dẫn cụ thể gửi các địa phương về việc dạy học trực tiếp, mở cửa trường học an toàn; Bộ GD-ĐT cũng đã phối hợp với Bộ Y tế để có hướng dẫn tới từng cơ sở giáo dục về các phương án đảm bảo an toàn khi học sinh trở lại trường học trực tiếp.

Cùng với việc mở cửa trường học, Bộ GD-ĐT đã chỉ đạo các địa phương có kế hoạch bù đắp kiến thức cho học sinh sau khi các em được trở lại học trực tiếp, trong đó rà soát, đánh giá và phân định từng nhóm học sinh cụ thể để lên kế hoạch dạy bù trong ngắn hạn và dài hạn. Việc bù đắp kiến thức được ngành giáo dục xác định không chỉ thực hiện trong một năm mà còn kéo dài trong nhiều năm. Bên cạnh việc bù đắp kiến thức, các nhà trường cũng cần nhận diện được những vấn đề tâm lý của học sinh, để có tư vấn, hỗ trợ tâm lý cho học sinh trong đại dịch Covid-19 và sau khi quay lại trường học.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Kiên trì mục tiêu chất lượng giáo dục, ứng phó và thích nghi an toàn trước dịch bệnh ảnh 11

 Bộ GD-ĐT sẽ ban hành văn bản điều chỉnh các văn bản cũ để phù hợp với hướng dẫn của Bộ Y tế về cách xác định cấp độ dịch trong tình hình mới. Ngoài ra, Bộ GD-ĐT cũng sẽ có thêm một số hướng dẫn cho bậc mầm non để tạo thuận lợi cho các địa phương triển khai. Trước khi học sinh quay trở lại trường, cần chuẩn bị tinh thần, thái độ cho cả phụ huynh và học sinh; trong những ngày đầu học sinh quay trở lại trường cần có các hoạt động hội nhập, tương tác xã hội, kỹ năng khác. Bởi sau thời gian dài học trực tuyến, sẽ có trường hợp học sinh ngại học trực tiếp, giáo viên ngại dạy trực tiếp, do đó, cần có những hỗ trợ để học sinh hứng thú, mong muốn được học trực tiếp, giáo viên thích ứng trở lại với dạy trực tiếp.

Với hình thức dạy trực tuyến đã được xác lập trong 2 năm qua và tạo ra cú hích thúc đẩy công nghệ thông tin, chuyển đổi số của ngành giáo dục, chúng ta cần chú ý không vì học sinh trở lại học trực tiếp mà lãng phí hình thức dạy học này. Ngược lại cần tăng cường những yếu tố tích cực của dạy học trực tuyến để hỗ trợ dạy học trực tiếp. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của năm 2022 là củng cố, bù đắp kiến thức để chuẩn bị tốt nhất cho những năm tiếp theo, vì vậy, khi học sinh trở lại, các nhà trường cần tập trung hỗ trợ kiến thức, tâm lý cho học sinh, thực hiện đánh giá, phân nhóm phù hợp để hỗ trợ hiệu quả. Thời gian qua, các địa phương, nhà trường triển khai dạy và học dựa theo nội dung chương trình cốt lõi do Bộ GD-ĐT ban hành, khi học sinh quay trở lại học trực tiếp, các Sở GD-ĐT cần lưu ý vẫn tiếp tục thực hiện nội dung chương trình này. Nếu các địa phương, cơ sở giáo dục nào hoàn thành sớm thì quay trở lại củng cố kiến thức, kỹ năng cho học sinh. Bên cạnh đó, các địa phương, nhà trường cũng cần cân nhắc lộ trình kiểm tra đánh giá phù hợp.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Kiên trì mục tiêu chất lượng giáo dục, ứng phó và thích nghi an toàn trước dịch bệnh ảnh 12

Gần 2 năm chịu ảnh hưởng của dịch Covid-19, bên cạnh khó khăn về dạy và học, những khó khăn về tài chính, thu nhập, mất việc… đang tác động rất nặng nề đến hệ thống giáo dục cả công lập và tư thục. Riêng hệ thống giáo dục mầm non tư thục bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Nhiều cơ sở phải đóng cửa, sang tên, rao bán, nhiều lao động mất việc làm và có khoảng 1,2 triệu cháu nguy cơ không có chỗ học.

Trước thực tế này, Bộ GD-ĐT đã kiến nghị, đề xuất tới Chính phủ về các giải pháp hỗ trợ cho các cơ sở giáo dục và giáo viên. Trong đó, kiến nghị Chính phủ hỗ trợ người lao động bị tạm hoãn hợp đồng lao động, nghỉ không lương; người lao động bị chấm dứt hợp đồng lao động nhưng chưa đủ điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp. Bộ GD-ĐT cũng đã xây dựng phương án đề xuất gói hỗ trợ để trình Chính phủ xem xét, hỗ trợ người lao động và cơ sở giáo dục, với trị giá hơn 800 tỷ đồng.

Bên cạnh các chính sách hỗ trợ chung theo các quy định của Chính phủ, hiện nay, Bộ GD-ĐT đang tiếp tục đề xuất Chính phủ có chính sách hỗ trợ tài chính đặc thù cho ngành giáo dục. Đồng thời, đề xuất Chính phủ xem xét, bố trí nguồn kinh phí để ngành giáo dục chuyển trạng thái hoạt động thích ứng, ứng phó với dịch Covid-19 còn diễn biến phức tạp và có thể kéo dài, gắn với đẩy mạnh chuyển đổi số trong dạy và học.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Kiên trì mục tiêu chất lượng giáo dục, ứng phó và thích nghi an toàn trước dịch bệnh ảnh 13

Trong năm 2022, ngành giáo dục tiếp tục thực hiện công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo tinh thần Nghị quyết 29 và Nghị Quyết Đại hội Đảng lần thứ XIII, trong đó, ưu tiên triển khai một số nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Cụ thể, tiếp tục chỉ đạo ứng phó với dịch Covid-19, củng cố chất lượng, khắc phục các tác động của dịch bệnh đối với ngành giáo dục. Tiếp tục thể chế hóa các quan điểm, chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển giáo dục và đào tạo; rà soát, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật; triển khai nghiên cứu xây dựng Luật Nhà giáo, Luật Học tập suốt đời; rà soát Luật Giáo dục đại học. Triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đối với lớp 3, lớp 7, lớp 10; nâng cao chất lượng biên soạn, thẩm định và lực chọn sách giáo khoa đối với lớp 4, lớp 8, lớp 11; tăng cường các điều kiện đảm bảo triển khai thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 như chuẩn bị đội ngũ nhà giáo, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học. Tổ chức kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2022, đảm bảo ổn định, phù hợp với tình hình dịch bệnh, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông và đổi mới giáo dục đại học.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Kiên trì mục tiêu chất lượng giáo dục, ứng phó và thích nghi an toàn trước dịch bệnh ảnh 14
Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Kiên trì mục tiêu chất lượng giáo dục, ứng phó và thích nghi an toàn trước dịch bệnh ảnh 15

Ngành cũng triển khai thực hiện Chiến lược phát triển giáo dục 2021-2030, tầm nhìn 2045. Tiếp tục xây dựng và triển khai thực hiện Khung chiến lược phát triển giáo dục đại học; Quy hoạch mạng lưới các cơ sở giáo dục đại học và cao đẳng sư phạm giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2050 và Quy hoạch mạng lưới các trường chuyên biệt. Tiếp tục triển khai thực hiện tự chủ đại học; tăng cường giải pháp phát triển khoa học, công nghệ; đẩy mạnh đổi mới sáng tạo trong các cơ sở giáo dục đại học. Tăng cường chuyển đổi số, đẩy mạnh cải cách hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục và đào tạo; xây dựng hạ tầng học tập quốc gia; xây dựng kho học liệu số; tăng cường các điều kiện đảm bảo và kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy và học trực tuyến.

Trong năm 2022, Bộ GD-ĐT sẽ phối hợp với Bộ Nội vụ từng bước khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên tại các địa phương. Đồng thời, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện chính sách pháp luật về giáo dục nhằm xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, ngăn ngừa và xử lý nghiêm các hành vi sai phạm trong giáo dục và đào tạo. Ngành giáo dục cũng sẽ quan tâm bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục và đáp ứng nhu cầu học tập cho các đối tượng yếu thế. Đẩy mạnh công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, kỹ năng nghề nghiệp, việc làm cho học sinh, sinh viên.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Kiên trì mục tiêu chất lượng giáo dục, ứng phó và thích nghi an toàn trước dịch bệnh ảnh 16

Điều kỳ vọng, mong mỏi lớn nhất của tôi và cũng là của toàn ngành ở thời điểm này là dịch bệnh nhanh chóng được kiểm soát để học sinh sớm được trở lại trường học, các hoạt động giáo dục sớm trở lại bình thường.

Năm 2022 là một năm có nhiều nhiệm vụ đặt ra với ngành và sẽ tiếp tục là một năm nhiều khó khăn và thử thách. Tôi mong rằng, các thầy cô giáo, các em học sinh sẽ tiếp tục nỗ lực hơn nữa để kiên trì mục tiêu chất lượng giáo dục, đồng thời ứng phó và thích nghi an toàn trước dịch bệnh.

*Trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Kiên trì mục tiêu chất lượng giáo dục, ứng phó và thích nghi an toàn trước dịch bệnh ảnh 17
Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Kiên trì mục tiêu chất lượng giáo dục, ứng phó và thích nghi an toàn trước dịch bệnh ảnh 18
 

PHAN THẢO ghi - Trình bày: MINH THƯ

Các tin, bài viết khác

" />