Vừa qua, Hội Kiến trúc sư Việt Nam đã trao giải cuộc thi kiến trúc Nhà ở xã hội năm 2006 với chủ đề sáng tạo: “Ít mà tinh – chưa nhiều nhưng đủ”. Đây là cuộc thi do Cục Quản lý nhà ở – Bộ Xây dựng bảo trợ nhằm tôn vinh những ý tưởng sáng tạo của các KTS trong cũng như ngoài nước và góp phần để hiện thực hóa việc đưa nhà ở xã hội vào đáp ứng nhu cầu của người dân nghèo ở các đô thị lớn. Đoạt giải nhì cuộc thi năm nay (không có giải nhất) là phương án có ký hiệu T225 của các KTS đến từ Xí nghiệp Dịch vụ và tư vấn xây dựng – thuộc Công ty THHH Phát triển và Kinh doanh nhà (Tổng Công ty Địa ốc Sài Gòn) do KTS Nguyễn Đình Thiết làm chủ nhiệm. Báo Sài Gòn Giải Phóng xin giới thiệu giải thưởng kiến trúc đầy ý nghĩa này.
- Chỉ cần 100 triệu đồng cho căn hộ khoảng 40m²
Mô hình nhà xã hội ký hiệu T225.
Theo quan điểm kiến trúc mà KTS Nguyễn Đình Thiết và cộng sự của ông đưa ra thì khi đặt chủ đề cuộc thi là “Ít mà tinh – chưa nhiều nhưng đủ”, ban tổ chức đã hướng nội dung cuộc thi gần với nhu cầu cuộc sống của đại bộ phận người dân ở các đô thị lớn, những người đang mong ước một căn nhà dù rất nhỏ để “an cư lạc nghiệp”. Vì vậy, ông Thiết và các cộng sự của mình đã tính toán một cách tối đa để có thể thiết kế nên những ngôi nhà với xuất đầu tư cho 1m2 xây dựng chỉ vào khoảng 2 triệu đồng cho 1m² sàn xây dựng. Như vậy căn nhà cho người thu nhập thấp với diện tích từ 35m² đến 45m² giá bán chỉ xấp xỉ 100 triệu đồng, hoàn toàn phù hợp với túi tiền và đáp ứng được ước mơ an cư đối với một lượng lớn các gia đình công chức, người lao động có thu nhập từ trung bình trở xuống hiện đang thiếu nhà ở trong xã hội.
Phương án thiết kế T225 đưa ra nêu rõ: Về quy hoạch, khu nhà ở xã hội được bố trí riêng nhưng vẫn có thể nằm trong quần thể tập trung trong các khu đô thị mới bao gồm các chung cư cao cấp, nhà liên kế và biệt thự… Khu nhà ở xã hội, chung cư cho người thu nhập thấp vẫn được đảm bảo bình đẳng về môi trường, cảnh quan, hạ tầng kỹ thuật và các công trình phúc lợi xã hội (trường học, công viên, trạm y tế…) như các khu nhà ở bình thường khác. Điều này sẽ tạo được mối liên hệ giữa các chung cư và cũng không tạo sự ngăn cách trong các quan hệ xã hội giữa người có thu nhập thấp và những người có thu nhập cao trong quần thể đô thị của các thành phố. Ngoài ra, việc bố trí các khu nhà ở xã hội gắn kết với các chung cư khác trong đô thị mới cũng sẽ tạo được trục cảnh quan xuyên suốt, liên tục trong các khu đô thị.
Về thiết kế cụ thể, phương án T225 dự kiến mỗi đơn nguyên (block) nhà sẽ gồm 61 căn hộ độc lập khép kín. Trong đó, 46 căn hộ (75,4% số lượng) có diện tích từ 36 đến 44m² dự kiến cho các gia đình từ 2 đến 4 người ở và 15 căn hộ (24,6% SL) có diện tích từ 52 đến 55m² đáp ứng nhu cầu cho từ 4 đến 6 người ở. Trong khu nhà ở xã hội này, các tiêu chí cao cấp như: thang máy, thiết bị vệ sinh hiện đại… sẽ không có. Tuy nhiên, những nhu cầu thiết yếu như: nơi để xe, phòng sinh hoạt văn hóa cộng đồng, hệ thống kỹ thuật, phòng cháy chữa cháy… vẫn được bố trí đảm bảo tại tầng trệt. Theo các tác giả đồ án, với xuất đầu tư thấp, phương án thiết kế đơn giản, khoa học “ít nhưng đủ”… hoàn toàn có thể cho ra đời các chung cư xã hội với giá thành khoảng 100 triệu đồng/căn hộ và nếu tính cả các chi phí khác thì giá bán cũng chỉ lên đến khoảng 150 triệu đồng, hoàn toàn phù hợp với khả năng của người có thu nhập thấp.
Vậy làm thế nào để giảm giá thành, liệu có phải nhà ở xã hội có giá bán thấp thì chất lượng cũng tỷ lệ thuận với nó? Trả lời câu hỏi của PV Sài Gòn Giải Phóng, KTS Nguyễn Đình Thiết cho rằng, các căn hộ theo thiết kế của T225 bám sát chủ đề của cuộc thi đó là “Ít mà tinh – chưa nhiều nhưng đủ”, vì vậy chất lượng là vấn đề đặt lên hàng đầu. Vật liệu xây dựng nhà phải chọn loại bền, chắc và có tính lâu dài. Để hạ giá thành, phần trang trí trong nhà không nhiều. Mỗi căn hộ chỉ có 1 phòng ngủ, 1 khu bếp, 1 khu vệ sinh và 1 phòng khách lớn. Phòng khách được làm lớn để các gia đình có thể chỉ cần ngăn một tấm vách hoặc kê chiếc tủ tường ở giữa là có thể tạo thêm một phòng ngủ. “Trong thiết kế các căn hộ, ưu tiên lớn nhất của chúng tôi là tập trung cho khu vực bếp và nhà vệ sinh. Đó là những nơi có cường độ sử dụng cao và dễ hư hỏng tại các chung cư hiện nay. Theo tôi, nếu chúng ta xây dựng nhiều chung cư với tinh thần tiết kiệm mà vẫn đáp ứng đủ những nhu cầu cơ bản của cuộc sống một gia đình, chắc chắn sẽ có các căn nhà giá vừa phải để đáp ứng nhiều đối tượng trong xã hội” – KTS Thiết khẳng định.
- Làm sao để hiện thực hóa ý tưởng này?
Trao đổi với chúng tôi, KTS Nguyễn Đình Thiết cho rằng không phải ngẫu nhiên mà ông và các cộng sự đưa phương án T225 đi dự thi. Trước hết, có thể nói T225 là sự kết hợp của các mặt tích cực trong thiết kế các chung cư tái định cư trên địa bàn TPHCM. Các chung cư như: Bình Đăng, Đinh Bộ Lĩnh, Bình Trưng, An Sương, An Phú – An Khánh… đều là sản phẩm của KTS Thiết và các cộng sự thiết kế cho Công ty Phát triển và Kinh doanh nhà thành phố. Các chung cư tái định cư này đã chúng minh: dù xuất đầu tư thấp vẫn có thể cho ra đời các căn hộ với giá thành hợp lý nếu các cấp chính quyền đầu tư đúng hướng với những ưu đãi về mặt bằng và các điều kiện hạ tầng khác. “Chúng tôi đã xem xét, chắt lọc những cái hay, thêm những ý tưởng mới, giàu tính hiện thực để thiết kế chung cư cho người thu nhập thấp và đưa đi thi. Tôi tin đây là phương án hợp lý với chương trình phát triển nhà ở xã hội” – KTS Thiết khẳng định.
Ông Thiết cho biết thêm, phương án thiết kế này đã được lãnh đạo Công ty Phát triển và Kinh doanh nhà rất ủng hộ. Mặt khác, việc đưa ra phương án thiết kế này là kết quả của các buổi làm việc giữa Tổng công ty Địa ốc Sài Gòn với các tập đoàn địa ốc đến từ Mỹ, Thái Lan, Malaysia… mà các góp ý của phía đối tác đều tập trung vào việc không thể xây nhà ở xã hội với diện tích lớn như hiện nay ở TPHCM và các địa phương khác ở nước ta. Vì vậy đây là phương án hoàn toàn có thể thành hiện thực nếu UBNDTP lưu tâm và có những chính sách ưu tiên đúng đắn như cấp đất, cho vay vốn ưu đãi, đầu tư hạ tầng… để phát triển nhà ở xã hội.
Quan điểm của nhóm tác giả đoạt giải đã nhận được sự ủng hộ của Ban tổ chức, Ban Giám khảo cuộc thi, các KTS hàng đầu nước ta hiện nay. Tại lễ trao giải, KTS Nguyễn Tấn Vạn, Chủ tịch Hội KTS Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng nhận xét: Dù tiêu chí cuộc thi đưa ra là sáng tạo ý tưởng nhưng các KTS đoạt giải nhì đến từ TPHCM đã tỏ ra rất nghiêm túc thông qua phương án thiết kế. “Dù chưa thật xuất sắc và hoàn mỹ (vì vậy không có giải Nhất được trao - PV), các tác giả cũng đã cho ra đời các phương án thiết kế kiến trúc với tính khả thi cao. Tôi cho rằng, nếu được các cấp chính quyền, các nhà đầu tư quan tâm, chắc chắn các phương án sẽ được hoàn thiện hơn để áp dụng vào thực tế. Và như vậy, trong tương lai gần, những căn nhà ở xã hội giành cho người thu nhập thấp ra đời là điều tất yếu” – ông Vạn nói.
Nguyễn Đỗ Minh
