Hôm qua 14-3, Quốc hội Ba Lan vừa làm lễ vinh danh cho cụ bà Irena Sendler, 97 tuổi, người phụ nữ từng cứu sống khoảng 2.500 trẻ em Do Thái thoát khỏi nạn tàn sát người Do Thái của Đức quốc xã trong Chiến tranh Thế giới II. Tại buổi lễ vinh danh xúc động này, Tổng thống Ba Lan tuyên dương người phụ nữ này là một anh hùng dân tộc của nhân dân Ba Lan và bà xứng đáng được nhận giải Nobel Hòa Bình.
Những công việc lặng thầm
Bà Irena Sendler là thành viên của Hội đồng Trợ giúp người Do Thái, một tổ chức bí mật với phần lớn là người Thiên Chúa giáo La Mã, không sợ nguy hiểm, đã cứu sống nhiều người Ba Lan bị Đức quốc xã tàn sát khi chiếm đóng đất nước này.
Công việc của bà được đánh giá là vất vả nhất vì đã cứu hàng ngàn trẻ em Do Thái, những nạn nhân yếu đuối nhất vì không có khả năng tự vệ. Bà dẫn đầu một nhóm 20 người chuyên thực hiện các cuộc đưa trẻ em Do Thái thoát khỏi trại tập trung Warsaw Ghetto (bằng cách giấu trong những giỏ xách, vali, trốn trong những ống thoát nước và thậm chí trong những chiếc xe cứu thương) để đưa đến nơi an toàn.
Từ 1940 – 1943, hàng ngàn đứa trẻ Do Thái đã được bà đưa vào ẩn náu an toàn trong những gia đình Ba Lan không phải Do Thái, những tu viện và trại trẻ mồ côi. Bà viết tên các em này trong một mẩu giấy, nhét chúng trong một lọ mứt rồi chôn chúng trong sân nhà người hàng xóm để có thể nhận dạng và tìm lại thân nhân khi chiến tranh kết thúc.
Bà bị Đức quốc xã bắt năm 1943. Bị tra tấn dã man, nhưng bà vẫn kiến quyết không tiết lộ tên tuổi của những em bé Do Thái mà mình đã cứu sống. Bà may mắn sống sót mặc dù lúc bấy giờ bất cứ một người Ba Lan nào giúp người Do Thái trốn thoát khỏi các trại tập trung của Đức quốc xã đều có thể bị bắn chết cùng với các thành viên trong gia đình. Hiện bà đang sống tại một dưỡng đường ở thủ đô Warsaw.
Cộng đồng người Do Thái tôn thờ
Đây không phải là lần đầu tiên bà Irena Sendler được vinh danh. Tên tuổi của bà từng được hàng triệu người Do Thái tôn thờ như một nữ thánh sống. Năm 1965, tổ chức Tưởng niệm Nạn nhân diệt chủng mang tên Yad Vashem của Israel trao tặng huân chương danh dự đầu tiên dành cho những nhân vật xả thân để cứu người Do Thái. Tuy nhiên, đến năm 1983, Chính phủ Ba Lan mới đồng ý cho bà ra nước ngoài để nhận huân chương danh dự này. Trong bài diễn văn đặc biệt đọc tại buổi lễ trao huân chương này, Đại sứ Israel lúc bấy giờ là David Peleg ca ngợi bà “là một phụ nữ vĩ đại và can đảm nhất và xứng đáng là biểu tượng của cộng đồng thế giới yêu chuộng hòa bình”.
Trong bài phát biểu của mình hôm qua, do một trong 2.500 đứa trẻ năm xưa được bà cứu sống đọc, bà viết “Nhiều đứa trẻ tôi đã cứu sống không còn sống nữa. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ khi nạn diệt chủng của Đức quốc xã cáo chung, nhưng bóng ma của nó vẫn còn treo trên đầu thế giới và không cho phép chúng ta quên được thảm họa đau lòng này”. Đến ngày hôm nay, bã vẫn bày tỏ sự tiếc nuối là chưa giúp được nhiều cho người Do Thái.
Hạnh Chi (theo MSNBC, Reuters)
