Đồng bộ giải pháp ứng phó xâm nhập mặn

Nhiều phương án vận hành được triển khai

Hiện nay, TPHCM phụ thuộc chủ yếu vào nguồn nước mặt từ hệ thống sông Đồng Nai, sông Sài Gòn. Đây là nguồn cấp nước chính cho các nhà máy nước lớn như: Tân Hiệp, Thủ Đức, BOO Thủ Đức, Tân Hiệp 2 và Kênh Đông. Tuy nhiên, những năm gần đây, dưới tác động của biến đổi khí hậu, hạn hán kéo dài và ảnh hưởng từ thủy triều, tình trạng xâm nhập mặn trên sông Sài Gòn và sông Đồng Nai diễn ra ngày càng phức tạp, ảnh hưởng đến hoạt động khai thác, sản xuất nước. Điều này đặt ra thách thức rất lớn đối với công tác đảm bảo an ninh nguồn nước cho TPHCM.

Trước tình hình đó, SAWACO đã chủ động xây dựng và triển khai nhiều kế hoạch ứng phó mặn một cách linh hoạt và khoa học. Trong đó, giải pháp quan trọng hàng đầu là tăng cường công tác quan trắc, giám sát chất lượng nguồn nước.

SAWACO đã lắp đặt hệ thống theo dõi chất lượng nước thường xuyên tại các vị trí lấy nước thô trên sông Sài Gòn và sông Đồng Nai nhằm cập nhật liên tục diễn biến chất lượng nước. Các dữ liệu đo đạc được truyền trực tiếp về trung tâm điều hành để phục vụ công tác phân tích, dự báo và đưa ra phương án vận hành phù hợp.

SAWACO còn phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng như: Đài Khí tượng - Thủy văn khu vực Nam bộ, Sở NN-MT TPHCM và các đơn vị quản lý hồ chứa thượng nguồn để cập nhật thông tin về thủy văn, lưu lượng xả nước và tình hình xâm nhập mặn. Cùng với đó, SAWACO phối hợp với các đơn vị quản lý hồ chứa đầu nguồn để tiến hành xả nước đẩy mặn khi cần thiết. Việc phối hợp liên ngành giúp nâng cao khả năng dự báo sớm và khả năng ứng phó, từ đó hỗ trợ các nhà máy nước chủ động điều chỉnh kế hoạch khai thác và vận hành hệ thống cấp nước.

Một trong những giải pháp kỹ thuật quan trọng được SAWACO triển khai là điều chỉnh linh hoạt chế độ lấy nước thô. Khi độ mặn tại điểm khai thác gia tăng, các nhà máy nước sẽ linh hoạt trong việc điều tiết sản xuất và điều tiết nước trên mạng lưới cấp nước đề đảm bảo lượng nước sản xuất và cung cấp cho người dân. Đồng thời, giảm hoặc tạm ngưng lấy nước trong các thời điểm độ mặn vượt ngưỡng cho phép nhằm tránh ảnh hưởng đến chất lượng nước đầu vào của nhà máy.

Ngoài ra, SAWACO cũng chú trọng nâng cao năng lực xử lý nước tại các nhà máy. Các quy trình xử lý được rà soát, điều chỉnh phù hợp với biến động chất lượng nguồn nước, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm xâm nhập mặn. Các chỉ tiêu và thông số liên quan được kiểm soát nghiêm ngặt nhằm đảm bảo chất lượng nước sau xử lý luôn đạt Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.

Không để phụ thuộc vào một vài nguồn cấp nước

Song song với các giải pháp vận hành, SAWACO đã và đang nghiên cứu các giải Giám sát nguồn nước tại Nhà máy nước Thủ Đức (ẢNH: ĐINH BÍCH) pháp về nguồn nước nhằm giảm sự phụ thuộc vào nguồn cấp hiện hữu. Đây được xem là định hướng quan trọng trong chiến lược đảm bảo an ninh nguồn nước của thành phố trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp. Việc khai thác hợp lý nguồn nước dự phòng, tăng cường khả năng lưu trữ và nghiên cứu các giải pháp cấp nước bền vững sẽ góp phần nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống cấp nước đô thị.

Đại diện SAWACO cho biết, đơn vị đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng nhằm nâng cao khả năng ứng phó lâu dài với tình trạng xâm nhập mặn. Nhiều dự án liên kết mạng lưới cấp nước giữa các khu vực được triển khai, giúp tăng tính linh hoạt trong điều phối nguồn nước. Hệ thống truyền tải nước sạch kết nối liên hoàn cũng hỗ trợ cấp nước chéo khi một khu vực gặp sự cố hoặc bị ảnh hưởng bởi nguồn nước nhiễm mặn.

Cùng với đó, SAWACO chú trọng công tác truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng về sử dụng và bảo vệ nguồn nước. Trong các đợt cao điểm xâm nhập mặn, đơn vị thường xuyên cung cấp thông tin về chất lượng nước, công tác vận hành và các giải pháp ứng phó nhằm giúp người dân yên tâm sử dụng nước sạch. Đồng thời, SAWACO cũng khuyến khích người dân sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả và chung tay bảo vệ tài nguyên nước.

Nhờ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, SAWACO đã kiểm soát hiệu quả nhiều đợt xâm nhập mặn, đảm bảo duy trì cung cấp nước sạch liên tục cho người dân thành phố. Dù nguồn nước có nhiều biến động phức tạp, chất lượng nước sạch cung cấp đến khách hàng vẫn được kiểm soát nghiêm ngặt, đáp ứng các yêu cầu an toàn vệ sinh theo quy định.

Tuy nhiên, theo dự báo, nguy cơ xâm nhập mặn sẽ tiếp tục gia tăng do tác động của nước biển dâng, biến đổi khí hậu và hoạt động khai thác tài nguyên nước ở thượng nguồn. Vì vậy, ứng phó xâm nhập mặn không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn là chiến lược lâu dài của ngành cấp nước thành phố. Với vai trò đơn vị chủ lực cung cấp nước sạch cho TPHCM, SAWACO tiếp tục nâng cao năng lực quản lý, vận hành và chủ động ứng phó các thách thức về nguồn nước.