Theo thống kê của Chi cục QLTT TPHCM, từ đầu năm đến nay đã có gần 2.000 bình gas giả nhãn hiệu, bình gas không hóa đơn chứng từ… bị bắt giữ. Điều đáng báo động là những bình gas này mặc dù mang thương hiệu của những công ty gas uy tín, nhưng khi kiểm tra thì niêm, tem trên bình phần lớn là giả, tức bình gas được chiết nạp lậu.
Hậu quả từ giá thế chân vỏ bình gas “rẻ bèo”
Do nạn chiếm dụng vỏ bình gas, nhiều công ty ngại tung ra bình mới. Ảnh: HƯƠNG GIANG
Vì sao tình trạng chiếm dụng vỏ bình để sang chiết lậu hiện nay lại đáng báo động như vậy? Theo một số công ty gas, nguyên nhân là vì giá thế chân vỏ bình gas các công ty gas đưa ra hiện nay vẫn chưa hợp lý, nếu không muốn nói là quá thấp.
Trao đổi với chúng tôi, một số công ty kinh doanh gas cho biết, giá xuất xưởng của một vỏ bình gas vào khoảng 340.000 đồng đến 360.000 đồng (tùy theo từng loại thép sử dụng để chế tạo vỏ bình). Tuy nhiên, khi khách hàng muốn mua gas về sử dụng, họ chỉ cần phải thế chân với số tiền chưa bằng một nửa số tiền mà các công ty bỏ ra để mua vỏ bình.
Cụ thể, giá thế chân vỏ bình cho đại lý của Saigon Petro (SP) là 150.000 đồng, Gia Đình Gas (150.000 đồng), Petro VN Gas (180.000 đồng), BP Gas (250.000 đồng), Petrolimex (240.000 đồng)... Ông Trần Trung Chính - Phó Tổng Giám đốc Công ty Liên doanh Khí hóa lỏng Việt Nam (VT - Gas) cho biết, tại Thái Lan do chính phủ quản lý rất chặt chẽ vỏ bình gas, cũng như việc khống chế số lượng các công ty gas, nhà máy sản xuất vỏ bình gas, nên mặc dù khách hàng không phải bỏ tiền thế chân khi mua gas, nhưng tình trạng chiếm dụng vỏ bình gas ở đây hầu như không có.
Trong khi đó, tại Việt Nam, lợi dụng mức giá thế chân vỏ bình thấp hơn so với mức giá sản xuất, nên các điểm chiết nạp gas lậu đã dùng mọi thủ đoạn để thu gom vỏ bình của các thương hiệu nêu trên về nạp gas lậu, thu lợi bất chính. Vì vậy, nhiều công ty kinh doanh gas rất muốn tung ra vỏ bình mới, nhưng họ lại sợ điệp khúc: “tung ra là mất”…
Bài toán chưa có lời giải
Xoay quanh vấn đề này, nhóm 10 công ty gas thuộc Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam (VATAP) đã tổ chức rất nhiều cuộc họp để hướng đến việc nâng giá thế chân vỏ bình gas lên ngang bằng với giá xuất xưởng. Tuy nhiên, điều này đã gặp phải sự phản ứng trong nội bộ các công ty gas. Nhiều công ty lo ngại, nếu nâng giá thế chân vỏ bình ngang bằng với giá xuất xưởng, trước mắt có thể hạn chế được tình trạng chiếm dụng vỏ bình gas, nhưng ngược lại, các công ty này sẽ không tránh khỏi viễn cảnh mất thị phần, bởi trong nước hiện có trên 60 công ty kinh doanh ngành gas, nhưng chỉ có 10 công ty chấp nhận nâng mức giá thế chân vỏ bình, thì chắc chắn thị phần gas trong nước sẽ lọt vào tay những công ty kinh doanh gas có mức giá thế chân thấp hơn.
Trong khi tâm lý của người Việt phần lớn vẫn thích mua hàng giá rẻ, hơn là để ý đến thương hiệu. Trước đó, 10 công ty gas này cũng đã gửi kiến nghị lên Bộ Tài chính về việc thống nhất mức giá ký cược trên toàn quốc. Tuy nhiên, giải pháp này cũng bị “vướng” bởi việc nâng giá thế chân vỏ bình hay không là quyền tự quyết của doanh nghiệp. Đây thực sự là một bài toán nan giải.
Một thực tế “phũ phàng” khác: gas là mặt hàng kinh doanh có điều kiện. Vì vậy, theo quy định, các công ty kinh doanh gas không bán luôn vỏ bình cho đại lý mà chỉ làm hợp đồng thế chân. Một khi không tiếp tục kinh doanh, đại lý phải có trách nhiệm thu hồi vỏ bình trả lại cho các công ty gas và nhận lại tiền thế chân. Tuy nhiên, lợi dụng sự thiếu hiểu biết của khách hàng, các cửa hàng cung cấp gas thường bán luôn vỏ bình gas để hưởng chênh lệch.
Và vụ án gian lận thương mại tại Công ty TNHH Miền Đông xét xử 2 lần chưa xong, bởi bị cáo chứng minh được rằng họ đã mua vỏ bình từ các đại lý, nên họ có toàn quyền sử dụng... Rất nhiều trường hợp cơ quan chức năng phát hiện vỏ bình gas đó bị chiếm dụng để chiết lậu và các công ty cũng chứng minh được nguồn gốc vỏ bình đó là của đơn vị mình, nhưng khi xác minh bình gas đó giao cho đại lý nào, và đại lý đó có hợp đồng thế chân cho khách hàng, hay họ đã bán luôn cho khách hàng, thì các công ty gas lại “bó tay”, không chứng minh được!?
Từ thực tế nêu trên, thật khó để chấm dứt được nạn chiếm dụng vỏ bình để sang chiết gas lậu, một khi hành lang pháp lý về việc quản lý vỏ bình gas còn chưa chặt chẽ, và các công ty kinh doanh gas chưa có biện pháp hữu hiệu nào bảo vệ thương hiệu của mình.
Đào Thụy
