Gỡ vướng dự án treo, phát triển giao thông
Phát biểu tại hội thảo, ông Phạm Minh Châu, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Khánh chia sẻ: Việc sáp nhập xã Bình Khánh (cũ), Tam Thôn Hiệp cũ và một phần An Thới Đông để hình thành xã Bình Khánh hôm nay đã tạo ra dư địa phát triển khá lớn, có diện tích tự nhiên lên tới hơn 158km². Với địa giới hành chính mới đã xóa bỏ sự chia cắt manh mún trước đây, tạo điều kiện để quy hoạch các khu chức năng quy mô lớn.
Tuy nhiên, bức tranh quy hoạch hiện tại vẫn còn mang nặng tính chất “da beo” và thiếu tính đồng bộ của 17 đồ án quy hoạch với các cấp độ khác nhau. Sự xung đột giữa tư duy quy hoạch nông thôn mới, tập trung vào sản xuất nông nghiệp và định hướng đô thị hóa hiện đại đang tạo ra những điểm nghẽn pháp lý. Điều này đã khiến hàng loạt dự án về các điểm dân cư nông thôn hay dự án Trung tâm Thủy sản Thành phố có quy mô 100 ha, dù đã giải phóng mặt bằng nhưng vẫn rơi vào tình trạng “ngủ đông”, gây lãng phí nguồn lực đất đai, trong khi nhu cầu phát triển đang vô cùng cấp thiết.
“Để hiện thực hóa tầm nhìn, nhiệm vụ trước mắt là phải thực hiện một cuộc "phẫu thuật" toàn diện đối với hệ thống quy hoạch hiện hữu. Đồng thời, nhanh chóng rà soát, hợp nhất các đồ án quy hoạch phân khu 1/2000 còn manh mún thành một quy hoạch tổng thể đồng bộ và cập nhật các chỉ tiêu dân số và sử dụng đất mới theo Quyết định 1125/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, mạnh dạn loại bỏ các quy hoạch nông thôn không còn phù hợp”, ông Châu nêu.
Tại hội thảo, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM Huỳnh Thanh Khiết cho rằng, khu vực xã Bình Khánh nên đánh giá hiện trạng sử dụng đất, thực trạng giao thông hiện tại phù hợp với quy hoạch tổng thể. Bên cạnh đó, xã cần đưa ra quy chế quản lý cho thời gian tới và xác định những gì cần phải giữ, ví dụ như khu vực rừng đặc dụng, giữ nguyên mảng xanh. Ngoài ra, xã phải xác định rõ những lĩnh vực nào cần phát triển bền vững mang tính đặc trưng khu vực.
Còn Ths Phạm Thị Thảo, Viện Quy hoạch Xây dựng TPHCM cho rằng, hệ thống giao thông xã Bình Khánh hiện đang ngắt quãng về đối ngoại và đơn cực về đối nội. Chính vì thế trong giai đoạn lập quy hoạch phân khu sắp tới, cần xác định và khoanh vùng các quỹ đất dữ trữ chiến lược để đón ga đường sắt đô thị sau này, tạo tiền đề cho định hướng phát triển TOD. Đây cũng chính là giải pháp để hướng đến mô hình giao thông xanh với phương tiện giao thông công cộng là trụ cột, đáp ứng nhu cầu vận chuyển của dân cư.
Đẩy mạnh du lịch trải nghiệm
TS Tô Thị Thúy Trang, Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM nhận định, xã Bình Khánh không còn "cách đò trở giang" nữa, mà đang đứng trước cơ hội trở thành một đô thị cửa ngõ năng động nhất của khu vực phía Nam TPHCM. Những dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn, những đồ án quy hoạch về cảng logistics và khu đô thị thông minh đang vẽ nên một diện mạo mới đầy hứa hẹn.
Tuy nhiên, có một “nghịch lý của sự phát triển” đang hiện hữu, đòi hỏi phải đánh giá lại chiến lược sinh kế địa phương. Để giải quyết vấn đề này, xã cần thiết lập “Liên minh sinh kế tích hợp” nhằm tối ưu chuỗi giá trị bản địa. Việc chuyển dịch từ tư duy bán sản phẩm sang bán giải pháp trải nghiệm sẽ giúp người dân trực tiếp tham gia vào các phân khúc có giá trị gia tăng cao nhất trong chuỗi cung ứng…
Từ những tiềm năng hiện có của xã Bình Khánh, Ths Phan Thành Hưng, Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM gợi ý các giải pháp về phát triển du lịch sinh thái dựa trên bảo tồn đa dạng sinh học. Cụ thể, xã Bình Khánh có thể triển khai các hoạt động tham quan cảnh quan sông nước - rừng ngập mặn; trải nghiệm đời sống sinh hoạt, sản xuất của người dân địa phương. Bên cạnh đó, xã Bình Khánh có nhiều lợi thế để phát triển homestay sinh thái, ưu tiên cải tạo, nâng cấp nhà ở hiện hữu của người dân. Tuy nhiên, việc phát triển mô hình này cần được quản lý chặt chẽ, tránh phát triển tự phát, gây áp lực hạ tầng và môi trường sinh thái.
